Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7723 K.2025/9733

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 16.11.2009-02.09.2016 tarihleri arasında medikal müdür olarak çalıştığını, davalı işverence iş sözleşmesine haksız son verildiğini, davalı Şirket nezdindeki pozisyonunun gerektirdiği sorumluluğunun gereği olarak defalarca fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma yaptığını ancak davalı tarafça karşılığının ödenmediğini ileri sürerek fark kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 16.11.2009-02.09.2016 tarihleri arasında müvekkili Şirket bünyesinde bilim servisi sorumlusu olarak istihdam edildiğini, davacının fazla sürelerle ve fazla çalışma alacağı bulunduğu kabul edilse dahi zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının aylık ücretine yıllık 270 saate kadar yapacağı fazla çalışmaların dâhil olduğunu, kendisinin fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışmaya ilişkin herhangi bir alacağı bulunmadığını, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 16.11.2009-02.09.2016 tarihleri arasında çalıştığı, davacının açtığı işe iade davasında davacının işine iadesine karar verildiği ve kararın 26.07.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının 14.11.2018 tarihli işe başlatılma başvurusunda bulunduğu, davalı tarafından işe iade davasının mali sonuçları yerine getirilerek davacının 21.01.2019 tarihinde işe başlatılmadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının bulunduğu, fazla çalışma ücreti alacağının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasının kabulüne karar verilerek kesinleştiği, davacının yasal süre içinde işe başlama isteğine ilişkin olarak davalı Şirkete ihtarname göndermesi üzerine işverenin usulünce işe başlatmadığı tarih itibarıyla iş sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığı hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı, fark kıdem ve ihbar tazminatlarına hükmedilmesinin isabetli olduğu,

davacının fazla çalışma iddiasını ispat bakımından puantaj ve benzeri belge bulunmadığı, tanık anlatımlarının görgüye dayalı olmadığı, dosyaya sunulan uçuş kayıtlarının fazla çalışma hesabına elverişli nitelikte olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a. Haksız ve hatalı bilirkişi raporları esas alınarak fazla çalışma alacağı talebinin reddine karar verildiğini, b. Fazla çalışma alacağına hak kazanıldığının salt sözleşme hükümleri incelense de tespit edilebilecek bir husus olduğunu, c. Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamasına esas teşkil eden giydirilmiş brüt ücret hesaplamasında hatalı değerlendirme yapıldığını ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; giydirilmiş ücrete hatalı bir şekilde dâhil edilen hisse opsiyonları bedelinin brüt tutar üzerinden hesaplandığı ve uygulanması gereken gelir vergisi ile stopajın uygulanmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; giydirilmiş ücret miktarı, kıdem ve ihbar tazminatlarının hesaplanması ile fazla çalışma ücretinin ispatı ve hesaplanmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İşçi feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade davası açtığında, feshin geçerli olup olmadığı hususu bu davada ele alınacağından, henüz iş sözleşmesinin sona erdiğinden söz edilmesi mümkün değildir. İşe iade davasının dışında iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı alacaklar da talep edilmişse, feshin geçersizliğine ilişkin dava, alacak davasında bekletici mesele yapılmalıdır.

Mahkemece feshin geçersizliğinin tespitine karar verilmesi üzerine işçi, Kanun'da öngörülen süre içinde işe iade başvurusunda bulunmamışsa fesih geçerli hâle gelecektir. İşçinin başvurması durumunda ise fesih hükümsüz hâle gelerek sözleşme hiç son bulmamış gibi bir durum ortaya çıkacaktır (... , ... , ... , İş Hukuku, ..., Güncellenmiş Yedinci Baskı, 2022, s.1111).

İşçinin süresinde işe iade başvurusunda bulunması hâlinde, feshin hükümsüz hâle geldiği ve iş sözleşmesinin devam ettiği noktasında tereddüt bulunmadığından işverenin işe iade başvurusunda bulunan işçiyi işe başlatmaması işverenin feshi olarak değerlendirilmelidir. Dairemizce işe iade davası ile birlikte sözleşmenin feshine bağlı kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakların birlikte açılması hâlinde işe iade davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiği yönünde karar verilmesi de bu kabulün doğal bir sonucudur (Dairemizin 02.06.2021 tarihli ve 2021/5665 Esas, 2021/9809 Karar sayılı kararı).

Somut olayda; davacı, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildiğini beyanla 30.09.2016 tarihinde feshin geçersizliği talebi ile işe iade davası açmıştır. İşe iade davasının yanı sıra 18.01.2017 tarihinde işbu dava ile fark kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti alacaklarını davalı işverenden talep etmiştir. Davacı tarafından açılan işe iade davası 26.07.2018 tarihinde kesinleşmiş, davacı tarafından işe başlamak için davalı işverene 14.11.2018 tarihinde başvuruda bulunulmuş, davalı işveren tarafından davacı işçi 21.01.2019 tarihi itibarıyla işe başlatılmamıştır.

İş sözleşmesi, işçinin işe başlatılmaması suretiyle 21.01.2019 tarihinde işverence feshedildiğine göre 18.01.2017 tarihinde kıdem ve ihbar tazminatı istemi ile açılan davanın erken açılan dava niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Bu sebeple, dava tarihi itibarıyla davacının kıdem ve ihbar tazminatını talep etmesinde hukuki yarar bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,