Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/7898 K.2025/9416

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic AŞ (... Şirketi) ile davalı ... AŞ (... Şirketi) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverenler nezdinde seramik ustası olarak 30.09.2015-05.12.2015, 27.04.2016-18.12.2016, 07.02.2017-30.11.2017 tarihleri arasında çalıştığını, davalıların ... TOKİ ...

Konutlarının inşaatını yaptığını, davacının net 4.500,00 TL ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini, haftanın 7 günü 08.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, dinî bayramlar hariç diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmadığını ve çalıştığı süre boyunca asgari geçim indirim alacaklarının da ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirim alacağı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... Şirketi ile ...

Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının somutlaştırma yükünü yerine getirmediğini, taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkili Şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının hizmet süresinin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelenerek belirlenmesi gerektiğini, davacının hizmet süresinin birleştirilmesine olanak bulunmadığını, davacı tarafın imzası bulunan ücret bordrolarında belirtilen meblağlarda yapıldığını, tüm ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapıldığını,

ücret bordroları ve banka kayıtları incelendiğinde davacının hak ettiği ancak karşılığı ödenmeyen asgari geçim indirimi ücretinin bulunmadığının görüleceğini, davacının çalışmasının 1 yılın altında olduğunu, hak kaybına uğramamak adına belirtilmelidir ki davacı tarafça hak edilen ancak karşılığı ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı alacağı bulunmadığını, iddia edilen çalışma sisteminin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının varsa tüm ücret alacaklarının ödendiğini, ödenmeyen yıllık ücretli izin alacağının da bulunmadığını, istenen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin de hatalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. ... Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti (... Şirketi) cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 10.11.2015-05.12.2015 tarihleri arasında 26 gün, 27.04.2016-18.12.2016 tarihleri arasında 7 ay 22 gün, 07.02.2017-30.11.2017 tarihleri arasında 9 ay 24 gün olmak üzere toplam 1 yıl 6 ay 12 gün süre ile davalılar nezdinde kıdemi olduğu, dinlenen tanık beyanları ve emsal ücret araştırması ile birlikte değerlendirildiğinde davacının son çıplak brüt ücretinin 6.294,50 TL olduğu,

iş sözleşmesinin kıdem tazminatı gerektirmeyecek şekilde sona erdiğini ispat külfeti altında bulunan davalı işverenlerin bu yükümlülüklerini yerine getiremedikleri, tanık anlatımlarından davacının ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı, haftalık 21 saat fazla çalışma yaptığı ve hafta tatillerinde çalıştığının anlaşıldığı, davacının yıllık ücretli izinlerini kullandığına veya fesih esnasında karşılığının ödendiğine dair herhangi bir yazılı delil sunulmadığı, davalı tarafça davacının asgari geçim indirimi alacaklarının ödendiğine dair belge sunulmadığı, dinlenen davacı tanıklarının benzer şekilde ...

Şirketine bağlı olarak çalıştıklarını emir ve talimatları ... ve Şirketinden aldıklarını beyan ettikleri, dosya kapsamına sunulan İş Sağlığı ve Güvenliği Talimat ve Taahhütnamesi'nde; davacının ... 3 Adi Ortaklığı ... Toki 2. Etap İnşaatında çalıştığının belirtildiği dolayısıyla davalı Şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Şirketi ile ... Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Şirketi ve ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

1. Taleplerin zamanaşımına uğradığını,

2. Müvekkili Şirketlere husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını,

3. Davacı ile menfaat birliği içerisinde bulunan tanıkların beyanlarının dikkate alınarak hüküm tesis edildiğini,

4. Mahkeme kararının infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğunu, alacak kalemlerine ancak dava ve ıslah tarihi ayrımı yapılarak faiz işletilebileceğini,

5. Edinilen bilgiye göre davacının ücret bordrolarında tahakkuk ettirilen kadar ücret aldığını, asgari ücretin üzerinde olan fahiş ücret tespitinin kabul edilemeyeceğini,

6. Giydirilmiş ücretin hatalı tespit edildiğini, yemek ücretinin fahiş olduğunu,

7. İşçilik alacaklarının hesaplanmasında asgari geçim indirimi dâhil ücretin esas alınamayacağını,

8. Kıdem ve ihbar tazminat haklarının oluşmadığını,

9.Tespit edilen çalışma sürelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere tanıkların çalışma süreleri ayrı ayrı belirlenerek hesaplama yapılması gerektiğini,

10. Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları bulunmadığını, hesaplamaların hatalı yapıldığını,

11. Ödenmeyen yıllık ücretli izin ve asgari geçim indirim alacağı bulunmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; husumet, ücret seviyesi, giydirilmiş ücret, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanamadığı ile asgari geçim indirimi, yıllık ücretli izin ve diğer talep edilen dava konusu ücret alacaklarının hesaplanması ve ispatı hususlarına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Şirketi ile davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR