Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8280 K.2025/9772

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.10.2015-18.12.2019 tarihleri arasında Türkiye Kömür İşletmelerine bağlı ...

Linyitleri İşletmesi Müdürlüğünün lavvar tesislerinde tamirci/bakımcı/kaynakçı olarak çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli bir neden olmadan davalı tarafından feshedildiğini, kullandırılmayan yıllık izinlerinin bulunduğunu, ayrıca davacının daha önceden davalıya karşı açtığı ilave tediye ve toplu iş sözleşmesinde düzenlenen alacak farklarına ilişkin davaların davacının lehine sonuçlandığını, son olarak ...

İş Mahkemesinin 2021/423 Esas, 2021/599 Karar sayılı kararı ile açtığı davada somut uyuşmazlıkta asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğu ve davacının davalı Kurum işçisi olduğu gerekçesiyle Kamu İşletmeleri ... Sendikası ile ...

İş Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesine göre tespit edilen ücret üzerinden ilave tediye ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir kısım işçilik alacaklarının kabulüne karar verildiğini ve kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, işbu dava ile de ilave tediye ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar açısından belirtilen dosya ile hüküm altına alınmayan alacakların da talep edildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, ilave tediye ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunduklarını, davacının Kurumları işçisi olmadığını ve ücretlerini Kurumlarının ödemediğini, müvekkili Kurumun ihale makamı olduğunu, işveren sıfatını haiz olmadığını, davacı ile müvekkili Kurum arasında herhangi bir bağ veya sözleşme olmadığını, dava konusu taleplerden dava dışı alt işverenlerin sorumlu olduğunu, davacıya yapılan tüm ödemelerin dava dışı yüklenici Şirketlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta, dosyadaki belgelerden davacının beden işçisi olduğu ve yaptığı işin asıl işlerden olmadığı, yardımcı iş kapsamında kaldığı, davacının yaptığı işin/işlerin teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren bir iş olmadığı, tanık anlatımlarından işyerinde verilen emir ve talimat ilişkisi, kullanılan malzemeler açısından çalışılan her işyerinde amirler tarafından verilen talimatlar olduğu, kullanılan malzemelerin normal hayatın içinde olduğu, bu bakımından davalı ile davalı Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu,

buna göre davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı ve ilave tediye alacağına da hak kazanmayacağı, davacının iş sözleşmesinin haklı veya geçerli nedenle feshedildiği davalı tarafından ispatlanamadığından kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, kullandırılmayan yıllık ücretli izinlerinin bulunduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının aynı davalıya açtığı ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2022/6561 Esas, 2022/7277 Karar sayılı onama kararı ile.

"Somut uyuşmazlıkta, dosya içeriğindeki hizmet alım sözleşmesi, idari ve teknik şartname ve protokole göre alt işverene verilen işin; hukuku İdarenin uhdesinde olan ... lavvar tesislerinin çalıştırılması, her türlü tamir ve bakımlarının yapılması, kömürün yıkattırılması ile yıkanmış kömürün yüklenmesi işlemlerine ilişkin olduğu, davalı Kurum bünyesinde ... beldesinde ... lavvarı ve ... lavvarı olmak üzere iki adet kömür zenginleştirme tesisi bulunduğu, ... lavvarının tümüyle davalının kendi imkânları ile işletildiği, ... lavvarının ise taşeron firmalar tarafından işletildiği,

lavvar işinin asıl işveren tarafından yürütülen linyit kömür üretimi işinin zorunlu bir aşaması ve mütemmim cüzü olduğu, bu işin ihale edilmesinde teknolojik uzmanlık gerekliliğinden söz edilemeyeceği, söz konusu sözleşmenin 4857 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesinde yer alan tanımlara aykırı olduğu, işin alt işverene ihale edilemeyeceği ve işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri gibi işlem görmesi gerektiği anlaşılmaktadır" şeklinde karar verildiği, davacının işbu dava konusu döneme ilişkin ...

Madencilik Tur. Nak. İNŞ. AŞ'den hizmet süresini tamamladığı, daha önce dava konusu edilen dönemler dışlanarak Mahkemece aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne verilmesi gerektiği gerekçeleriyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Husumet, kesin hüküm, hukuki yarar yokluğu ve dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

2. Davacının sendika üyeliğinin Kuruma bildirilip bildirilmediğinin araştırılmadığını, davacının toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağını,

3. Kurumun ihale makamı olduğunu, muvazaa iddiasının yerinde olmadığını, eksik araştırma ile karar verildiğini,

4. Davacının ilave tediye alacağına hak kazanmadığını,

5. Hesaplamalarda esas alınan hizmet süresi ve ücret miktarının hatalı belirlendiğini, davacının çalışma süresinde makul süreyi aşan kesintiler olduğunu,

6. Hükmedilen faiz başlangıç tarihleri ve oranları ile yargılama gideri ve harçların da hatalı belirlendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı Kurumun dava dışı firmalarla yaptığı hizmet alım ihalelerine dayalı asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı; bu bağlamda hizmet alım ihalelerinin geçersiz olması hâlinde davacının Kurum işçisi olarak kabulü ile davalı Kurumla ... İş Sendikası arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden faydalanıp faydalanamayacağı, hükmedilen alacakların hesaplanmasına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR