Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/8865 K.2026/100

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin uzun yıllar davalı nezdinde çalıştığını, 06.08.2015 tarihli prim sözleşmesinin imzalanmasından sonra üç yıla yakın çalıştığını, işin bitmesine 1 ay kala işten çıkarıldığını, prim sözleşmesinde Şirketin halka arzının gerçekleşmesi hâlinde halka arz hisse değeri üzerinden, halka arz gerçekleşmez ise sözleşmede belirtilen prim hesabı üzerinden prim ödeneceği hususunun yer aldığını, sonrasında halka arzın gerçekleştiği ancak halka arzın gerçekleşmesine 1 ay kala genel müdür tarafından müvekkilinin iş sözleşmesinin feshedildiğini,

halka arz sonrasında yapılan ilk genel kurulda ödenecek ek başarı priminin gündeme gelip değerlendirildiğini, 04.04.2019 tarihinde borsaya bildirilen açıklama ile prim sözleşmesiyle çalışanların işbu primlerinin hisse senedi olarak ödenmesine karar verildiğini, ancak açıklanan listede ekibe sonradan katılanlara yer verilmiş iken işin başından beri büyük özveri ile çalışan müvekkiline yer verilmediğini, böyle durumlarda işçinin çalıştığı süre itibarıyla kıstelyevm esasına göre prim alacağının hesaplanması gerektiğini,

bunun yanında ayrıca işyerinde çalışan tüm üst düzey yöneticilere verilen performans priminden ödeme sistemi gereği bir önceki yıl priminin yüzde 20’sinin bir sonraki yıla devrettiğini, 2018 yılına devreden yüzde 20’lik ödenmeyen prim ile iş sözleşmesi feshedildiği için hesaplanmayan ve ödenmeyen 2018 yılı ilk 3 aylık primin de ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 06.08.2015 tarihli prim sözleşmesinden kaynaklanan ek başarı primi ile performans primi alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 19.12.2011-14.03.2018 tarihleri arasında son olarak lojistik direktörü olarak görev yaptığını, ücretinin brüt 18.622,00 TL olduğunu, iş ilişkisinin zorla istifa alınarak değil ikale yolu ile sona erdiğini, davacının hak kazandığı prim ve diğer işçilik alacaklarının ücret bordrolarına yansıtılarak banka üzerinden ödendiğini, davacının halka arz hisse değeri üzerinden prim alacağı olduğu iddiası bakımından bir işin tamamlanması ve nihayete erdirilmesi amacıyla getirilmiş bir prim sistemi olduğunu, işin ve sürecin tamamlanma tarihinin 31.12.2019 olduğunu,

davacı başından sonuna kadar sürece dâhil olmadığından bu prim sistemine göre hak kazandığı bir prim alacağı bulunmadığını, davacının 2017 yılı döneminden kalan performans priminin ödendiğini ancak 2018 yılına ilişkin performans primine hak kazanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıya ait işyerinde 19.12.2011-14.03.2018 tarihleri arasında çalıştığı, taraflar arasında imzalanan 06.08.2015 tarihli prim sözleşmesinde Şirketin halka arzının gerçekleşmesi hâlinde halka arz hisse değeri üzerinden halka arz gerçekleşmez ise sözleşmede belirtilen prim hesabı üzerinden prim ödeneceği hususunun kararlaştırıldığı, sözleşmede belirtilen halka arzın gerçekleşmesi nedeniyle davacının ek başarı primine hak kazandığı,

dosya kapsamında yer alan performans primi hesaplama tablolarından yıl içinde hak kazanılan primlerin %80'inin ödenerek kalan %20'lik kısmının bir sonraki yıla devrettiği anlaşılmakla davacının hesaplanan şekilde performans primi alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, davalı işyerinde lojistik direktörü olarak çalıştığı, 06.08.2015 tarihinde taraflar arasında ek prim sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye göre Şirketin halka arzının gerçekleşmesi hâlinde halka arz hisse değeri üzerinde prim ödeneceğinin belirlendiği, halka arzın gerçekleştiği, halka arzın gerçekleşmesinden önce davacının iş sözleşmesinin feshedildiği,

halka arz sonrasında yapılan genel kurulda ödenecek ek başarı priminin gündeme gelip değerlendirildiği ve 04.04.2019 tarihinde borsaya bildirilen açıklama ile prim sözleşmesi ile çalışanların işbu primlerinin hisse senedi olarak ödenmesine karar verildiği, taraflar arasında yapılan ek sözleşme gereğince davacının fiilen çalıştığı dönem açısından ödemeye ilişkin karar dikkate alınarak ek başarı priminin hesaplanmasında hata bulunmadığı, davacının hak ettiği performans priminin de ödendiğine ilişkin herhangi bir delilin dosya kapsamında olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ek başarı primi alacağına halka arzın gerçekleştiği tarihte hak kazanıldığından bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu ileri sürmüştür. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a.Taraflar arasında ikale sözleşmesi imzalanarak iş sözleşmesinin tüm hak ve borçları ortadan kaldırıldığından davacının prim alacağının bulunmadığını, b. Prime hak kazanma koşulları irdelenmeksizin prim alacağının hüküm altına alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, c. Prim alacağının hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; dava konusu prim alacağının ispatı ve hesaplanmasına ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi sözleşme gereği olarak da verilebilir.

Primin kişiye özgü olması sebebiyle ikramiyeden farklı olarak prim ödemelerinin genel bir nitelik taşıması gerekmez. Bununla birlikte, işveren tarafından ayrımı haklı kılan geçerli nedenler olmadığı sürece prim uygulaması yönünden de işverenin eşit davranma borcu söz konusudur.

İşçinin prime hak kazanması için işyerinde prim ödemesini gerektiren dönemin sonuna kadar çalışmış olması gerekmez. İşyerinde çalışılan süreyle sınırlı olmak üzere işçinin prim talep hakkı vardır. Prim uygulaması, bireysel ya da toplu iş sözleşmeleri ile de kararlaştırılabilir. İş sözleşmesinde kararlaştırılmamış olsa dahi, işverence tek taraflı olarak düzenli şekilde yapılan prim ödemesi işyeri şartı niteliğindedir. Her durumda uygulamanın tek taraflı olarak işverence ortadan kaldırılması ya da azaltılması doğru değildir. Prim uygulaması yönünden işçi aleyhine çalışma koşullarında değişiklik, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesi kapsamında gerçekleştirilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde davacının iş sözleşmesinin 14.03.2018 tarihinde feshedildiği belirtilerek 2018 yılının ilk üç aylık dönemine ilişkin performans primi talep edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise 2018 yılı performans primi talebine ilişkin dosyada yeterli veri bulunmadığı belirtilmiş. Mahkemenin takdirine seçenek oluşturması amacıyla asgari ücrete oranlama yapılmak suretiyle prim alacağı hesaplanmıştır.

Oysa dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacının 2018 yılına ait performans primi alacağının bulunduğuna dair somut bir delil bulunmamaktadır. Bu itibarla ispatlanamayan performans primi talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, gerekçesi de ortaya konulmaksızın, varsayımsal hesaplamaya itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR