Yargıtay Ceza Genel Kurulu E.2013/346 K.2013/199

Ceza Genel Kurulu 2013/1-346 E. , 2013/199 K.

"İçtihat Metni" İtirazname :2008/90387 Yargıtay Dairesi : 1. Ceza Dairesi Mahkemesi : TARSUS Ağır Ceza Günü : 25.12.2007 Sayısı : 377-375

Sanık K. G..ın mağdur sanık S..'a yönelik tehdit suçundan 5237 sayılı TCK’nun 38. maddesi yollamasıyla 106/1-1. cümlesi uyarınca 1 yıl hapis, mağdur O..'a yönelik olası kastla yaralama suçundan aynı kanunun 86/2, 21/2 ve 86/3-e maddeleri uyarınca 6 ay hapis, 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan ise aynı Kanunun 13/1 ve 5237 sayılı TCK'nun 54. maddeleri uyarınca 1 yıl hapis ve 450 lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve müsadereye ilişkin, Tarsus Ağır Ceza Mahkemesince verilen 25.12.2007 gün ve 377–375 sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 23.01.2013 gün ve 7351-439 sayı ile;

"A) Sanık S.. hakkında öldürmeye teşebbüs, sanıklar A.., K.. ve S..hakkında yaralama suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Sanık A.. hakkında Tarsus 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 26.11.2004 tarih ve 2001/692 -2004/660 sayılı ilamı ile doğrudan verilen CMUK'nun 305/1. maddesi uyarınca kesin nitelikteki 158.183.000 TL adli para cezasının tekerrüre esas teşkil etmeyeceği cihetle, hüküm fıkrasının mahsus bölümünden 5237 sayılı TCK'nun 58. maddesi gereğince cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine çektirilmesine ilişkin kısmın çıkartılmasına karar verilmek sureti ile CMUK’nun 322. maddesindeki yetkiye istinaden düzeltilen sanık A.. hakkında yaralamaya azmettirmek suçundan kurulan mahkumiyet hükmü ile sanık S..hakkında öldürmeye teşebbüs, sanıklar K..ve S..hakkında yaralama suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünce gibi onanmasına,

B-) Sanık Serdar hakkında 6136 sayılı Kanuna aykırılık, sanık Kural hakkında tehdit, olası kastla yaralama ve 6136 sayılı Kanuna aykırılık, sanık A.. hakkında tehdide azmettirme suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

a-) Sanık A.. hakkında Tarsus 1.Sulh Ceza Mahkemesi'nin 26.11.2004 tarih ve 2001/692-2004/660 sayılı ilamı ile doğrudan verilen CMUK'nun 305/1 maddesi uyarınca kesin nitelikteki 158.183.000 TL adli para cezasının tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

b-) Hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nun 231. maddesi uyarınca, sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması" isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 20.02.2013 gün ve 90387 sayı ile; Özel Dairece onama ve bozma kararlarının verildiği tarihten önce sanığın ölmesi nedeniyle hükmün bozulmasına ve sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerektiği görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Özel Dairece 20.03.2013 gün ve 896– 2316 sayı ile; "Sanığın 07.03.2012 tarihinde öldüğü nüfus kayıt örneğinden anlaşılmakla, sanık hakkında açılan kamu davalarının 5237 sayılı TCK’nun 64. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi zorunluluğu bozmayı gerektirmekle hükümlerin bozulmasına, düşme kararı verilmediğinden bu konudaki itirazla ilgili olarak karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gönderilmesi amacıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na tevdiine" karar verilmesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme, sanık K.G.. hakkında kurulan hükümlerle sınırlı olarak yapılmış olup, Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; çıkartılan nüfus kaydında sanığın temyiz aşamasında öldüğünün belirtilmesi halinde yapılması gereken işlemin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Temyiz aşamasında Yargıtay C.Başsavcılığınca UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak çıkarılan nüfus kayıt örneğinde, sanığın yerel mahkeme hüküm tarihinden sonra 07.03.2012 tarihinde öldüğü bilgisinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK’nun 64. maddesinde; sanığın ölümü durumunda kamu davasının düşürüleceği, sadece niteliği itibarıyla müsadereye tâbi olan eşya ve yararlar hakkında yargılamaya devam edileceği, hükümlünün ölümü halinde ise cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmekle birlikte, müsadere ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün infaz edileceği belirtilmek suretiyle hükümlü ile sanığın ölümüne farklı sonuçlar yüklenmiştir.

Buna göre, kamu davası açılmadan önce şüphelinin ölmesi halinde kovuşturma imkanının bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kamu davası açıldıktan sonra sanığın ölmesi halinde ise mahkemece düşme kararı verilecektir.

Ölümün ceza ilişkisini sadece ölen kişi bakımından sona erdirdiğinden iştirak halinde işlenen suçlarda diğer sanıklar hakkında davaya devam edilecek, sanığın ölümü niteliği itibarıyla müsadereye tâbi eşya ve maddi menfaatler hakkında davaya devam olunarak müsadere kararı verilmesine engel olmayacaktır.

Sanığın ölümü ceza ve infaz ilişkisini düşürürken, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan hükümlünün ölümü sadece hapis ve henüz infaz edilmemiş adli para cezalarının infaz ilişkisini ortadan kaldıracaktır.

Buna bağlı olarak ölümden önce tahsil edilmiş bulunan para cezaları mirasçılarına iade edilmeyecek, buna karşın tahsil edilmemiş bulunan para cezaları da mirasçılardan istenmeyecek, bunun yanında müsadereye ve yargılama giderlerine ilişkin hükümler ölümden önce kesinleşmiş olmak kaydıyla infaz olunacaktır.

Görüldüğü gibi, suç teşkil eden bir fiilin işlenmesiyle fail ile devlet arasında doğan ceza ilişkisi, bu fiili işleyen sanığın ya da hükümlünün ölümüyle cezaların şahsiliği ilkesi nedeniyle başkası sorumlu tutulamayacağından, düşmektedir. Ölüm, bir vakıa olan suçu ortadan kaldırmayacak, suçtan sorumlu tutulacak kişi olmadığından, devletin suçla birlikte ortaya çıkan cezalandırma sorumluluk ve yetkisini sona erdirecektir.

Temyiz aşamasında sanığın öldüğüne ilişkin bir iddianın ortaya çıkması ya da UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) vasıtasıyla alınan nüfus kaydında öldüğü bilgisinin yer alması veya sanık adına tebliğnamenin tebliğ edilmesi için çıkarılan evrakın öldüğünden bahisle iade edilmesi gibi durumlarda, ölümün kamu davasının düşürülmesini gerektiren bir neden olduğu da göz önüne alınarak,

ölüm nedeniyle düşme kararının temyiz merciince dosya üzerinde yapılan inceleme sırasında verilmesi yerine, ölüm bilgisi nedeniyle diğer yönleri incelenmeyen hükmün bozulmasına karar verilerek yerel mahkemelerce mahallinde yapılan araştırmada sanığın öldüğünün kesin olarak belirlenmesinden sonra düşme kararı verilmesinin sağlanması gerekmektedir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 05.03.2013 gün ve 1560-81, 05.03.2013 gün ve 131-75, 13.03.2012 gün ve 360-95, ile 06.05.2008 gün ve 97-101 sayılı kararları başta olmak üzere birçok kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazı üzerine Özel Dairece UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) kullanılarak alınan nüfus kayıt örneğinde, sanığın hükümden sonra 07.03.2012 tarihinde öldüğü bilgisi yer aldığından, gerekli araştırmanın yapılarak sonucuna göre TCK’nun 64 ile 5271 sayılı CMK'nun 223. maddeleri uyarınca müsaderesine hükmolunan eşyayı da kapsayacak şekilde gereken hükmün mahkemesince verilmesinin temini için itirazın kısmen kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının ölüm nedeniyle düşme kararının Özel Dairece verilmesi gerektiğine ilişkin kısmının reddine karar verilmelidir.