Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2015/2641 K.2016/99

Başkan Barış Çanlıdağ

Taraflar arasındaki “ihraç kararının iptali, üyeliğin tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) verilen 09.10.2012 gün ve 2012/146 E.-2012/206 K. sayılı kararın davalı temsilcisi tarafından temyizen incelenmesine ilişkin dilekçenin süre yönünden reddini kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulundan çıkan 09.04.2014 gün ve 2013/23-1046 E.-2014/495 K. sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davalı temsilcisi tarafından verilen dilekçe ile istenilmiştir.

KARAR DÜZELTME İSTEYEN

Davalı temsilcisi

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

1- Dosyanın Hukuk Genel Kurulundaki ilk incelemesi sırasında 09.04.2014 gün ve 2013/23-1046 E., 2014/495 K. sayılı kararla süresinde olmayan temyiz isteminin reddine karar verilmiş, bu karara karşı “tebligat mazbatasındaki imzanın, davalı kooperatif yetkilisinin eli ürünü olmadığı ve bu haliyle temyiz isteminin süresinde olduğu” hususu da ileri sürülerek karar düzeltme istenmesi üzerine, aynı iddianın yerel mahkemede de ileri sürüldüğü ve yerel mahkemece bu yönde bir araştırma yapılmaya başlandığı da dikkate alınarak, belirtilen tahkikatın sonuçlanmasını müteakip dosyanın gönderilmesi için geri çevirme kararı verilmiştir.

Geri çevirme üzerine yapılan incelemede direnme kararının davalı kooperatife tebliği sırasında düzenlendiği iddia edilen tebligat mazbatasındaki imzanın, davalı yetkilisinin eli ürünü olmadığına dair Adli Tıp Kurumunun 06.05.2015 gün ve 3720 sayılı raporu da dikkate alındığında tebligatın usulüne uygun biçimde yapılmadığı ve bu haliyle temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile temyiz isteminin süreden reddine ilişkin olarak yukarıda tarih ve sayısı verilen Hukuk Genel Kurulu kararının kaldırılmasına ve temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmesine karar vermek gerekmiştir.

2- Temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava, ihraç kararının iptali ve üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracını 1999 yılında öğrendiklerini ileri sürmüştür. Davacı tarafın talebi üzerine yapılan tespitte, davacının kooperatif üyeliğinden 2002 yılında ihraç edildiği belirlenmiştir. Mahkemece, davacıya tebligat yapılmadığı gerekçesi ile dava süresinde kabul edilerek işin esasına girilmiştir.

Ancak aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması ve aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi halinde üyeliğinin sona erdiğini ortağın zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiğini benimsediği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı ve böyle bir davacının açtığı davanın TMK'nun 2. maddesinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir.

Mahkemenin 2009/11 değişik iş sayılı dosyasında, davacının 18.04.2002 tarihli genel kurula katıldığı, 15.11.2002 tarihinde kooperatif üyeliğinin terkin edildiği, 2004 yılına ait genel kurula ise katılmadığı tespit edilmiş ve tespit raporu davacı vekiline 28.04.2009 tarihinde tebliğ edilmiştir. Tespit dosyasında, ihraca ilişkin yönetim kurulu kararı da bulunmaktadır. Dava ise 13.12.2010 tarihinde açılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin aidat toplayan bir kooperatif olup olmadığı, davacının varsa üyelik aidatlarını ödeyip ödemediği, kooperatifin amacına uygun çalışması olup olmadığı ve belirtilen süreler içerisinde amacına uygun olarak çalışmak için girişimlerinin bulunup bulunmadığının araştırılması, talebi üzerine yapılan tespitte ihraç edildiği belirlenmiş, buna ilişkin tespit raporu tebliğ edilmiş ve dosyaya ihraç kararının bir örneği konulmuş olmasına karşın davanın yaklaşık bir yıl sekiz ay sonra açılmış olduğunun üzerinde de durulması davanın TMK'nun 2. maddesine uygun düşüp düşmediği değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu nedenle, davalı temsilcisinin karar düzeltme isteminin kabulü ile temyiz isteminin süre yönünden reddine ilişkin Hukuk Genel Kurulunun 09.04.2014 gün ve 2013/23-1046 E., 2014/495 K. sayılı kararının kaldırılmasına ve direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.