Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2022/1103 K.2023/917

2020/1818 Esas, 2021/3894 sayılı BOZMA Kararı

1. Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Samsun 2. Tüketici Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu karara davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda karar bozulmuş, İlk Derece Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

4. Dosya kapsamında yapılan incelemede; davalı şirketin kuruluş adresinin “... mah. ... Cad. ... Apt. No:54/A Antalya” iken, şirket merkezinin Antalya’dan Samsun’a nakledildiği. 12.09.2012 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde şirket merkezi adresinin “... mahalle ... Cad. No: 132-134/A .../Samsun” olarak ilan edildiği; dosyada 05.10.2018 tarihli dava dilekçesinin davalıya ilk olarak “... mah. ... Cad. ... Apt.

No:54/A Antalya” adresine tebliğe çıkarıldığı; tebligatın 22.10.2018 tarihinde iade edilmesi üzerine dava dilekçesinin bu kez “... mahalle ... Cad. No: 132-134/A .../Samsun” adresine 15.11.2018 tarihinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre tebliğ edildiği, bundan sonraki tüm tebligatların da aynı adrese yine Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre yapıldığı anlaşılmıştır.

5. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesi; "Kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimse, adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecburdur. Bu takdirde bundan sonraki tebliğler bildirilen ... adrese yapılır.

(Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Adresini değiştiren kimse yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır

(Değişik: 19/3/2003-4829/11 md.) Bundan sonra eski adrese çıkarılan tebliğler muhataba yapılmış sayılır.

(Ek : 6/6/1985-3220/12 md.; Değişik fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/9 md.) Daha önce yurt dışındaki adresine tebligat yapılmış Türk vatandaşı, yurt dışı adresini değiştirir ve bunu tebliğ çıkaran mercie bildirmez, adres kayıt sisteminden de yerleşim yeri adresi tespit edilemezse, bu kişinin yurt dışında daha önce tebligat yapılan adresine Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğunca 25/a maddesine göre gönderilen bildirimin adrese ulaştığının belgelendiği tarihten itibaren otuz gün sonra tebligat yapılmış sayılır " şeklinde düzenlenmiştir.

6. Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin birinci fıkrası gerçek kişi muhatap ile ilgili olup eski adrese tebliğ yapılabilme şartları ikinci ve üçüncü fıkralarda gösterilmiştir. Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası ise tüzel kişi muhatap ile ilgili olup, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişinin ... adresini kayıtlı olduğu sicile bildirmemesi hâlinde sicilde yazılı olan adresine aynı Kanun'un 35 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına göre tebligat yapılabileceği belirtilmiştir.

7. 6099 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinde yapılan değişikliğin gerekçesinde; “…maddenin dördüncü fıkrası tüzel kişiler bakımından özel ve açık bir düzenleme getirmektedir. Tüzel kişilerin adreslerinin, bir sicil veya resmî kayıtta belirli olması sebebiyle meçhul olması düşünülemez. Bu çerçevede daha önce kendilerine tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir…” açıklamasına yer verilmiştir.

8. Tüzel kişi muhatap ... adresini kayıtlı olduğu resmî sicile bildirmemiş ise resmî sicildeki adresi bilinen adres olarak kabul edileceği için Tebligat Kanunu’nun 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca tebligat bu adrese çıkarılacak, ancak adres değişmiş ise tebliğ evrakı tebliğ edilemeden iade edilecektir. Bu durumda tebliğ evrakının tebliğ edilemeyen tüzel kişininin resmî sicildeki adresi Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrasının açık hükmü gereği esas alınarak, aynı maddenin ikinci fıkrasına göre tebliğ olunacak evrakın bir nüshası eski adrese ait binanın kapısına asılır ve kapıya asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır. Bundan sonra eski adrese aynı Kanun'un 35 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre çıkarılan tebligatlar muhataba yapılmış sayılır.

9. Diğer taraftan Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 57 nci maddesinin dördüncü fıkrası “Daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından ana statü, sicil, tüzük ve kuruluş senedi gibi resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır” hükmünü içermektedir.

10. Bu yasal düzenlenmelerden; ticaret şirketine çıkarılıp bila tebliğ dönen adresin ticaret sicilinde kayıtlı adresi olduğunun anlaşılması ve ticaret şirketinin bu adresini değiştirmesi hâlinde, ... adresini ticaret siciline tescil ve ilan ettirmediği takdirde Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uygulanarak ticaret sicilindeki adrese yapılan tebligatın usulüne uygun olacağı anlaşılmaktadır (Timuçin Muşul: Tebligat Hukuku, Ankara 2018, s. 228-232).

11. Somut olayda; direnme kararının ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı şirketin “... mahalle ... Cad. No: 132-134/A .../Samsun” adresine 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesine göre tebliğ edildiği, bu adrese daha önce çıkarılıp tebliğ edilemeden iade edilmiş bir tebligat bulunmadığından anılan tebligatların belirtilen yasa hükmüne aykırı olmaları nedeniyle usulsüz oldukları anlaşılmaktadır.

12. O hâlde, Mahkemenin direnmeye ilişkin 11.11.2021 tarihli gerekçeli kararının ve davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı şirketin ticaret sicilindeki “... mahalle ... Cad. No: 132-134/A .../Samsun” adresine normal usulde tebliğe çıkarılması, bu adrese çıkarılan tebligatın bilâ tebliğ iade edilmesi durumunda aynı adres esas alınarak 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35 inci maddesi hükmü doğrultusunda tebliğ işlemlerinin ikmâli için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.