Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2024/218 K.2025/495

2021/1182 Esas, 2021/2189 Karar sayılı BOZMA kararı

1. Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili ile davalı ... Petrol ve Tesisleri San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir. 2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

4. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni delil ve gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

5. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

6. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

7. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.

8. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; tasarrufun borcun doğumundan önce yapıldığı gerekçesiyle davanın ön şart yokluğundan reddine dair verilen kararın davacı vekili ve davalı ... Petrol ve Tesisleri San. Tic.

A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hükmün Özel Dairece; "...iflas kararının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, kesinleşmemiş ise kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması, kesinleşmiş olması halinde ise davacının eldeki davayı takip edebilmesi için İflas İdaresinden İİK'nun 245. maddesi gereğince yetki alması gerektiği, yetki aldığı takdirde eldeki davayı takip edebileceği, aksi halde davanın İflas İdaresi temsilcisi huzuruyla görülmesi ve verilecek kararın İflas İdaresi lehine veya aleyhine kurulması gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir..." gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.

9. İlk Derece Mahkemesince bozmadan sonra yapılan yargılama sırasında; Özel Daire Bozma kararında yer alan hususlara ilişkin olarak 29.11.20 22... .03.2023 tarihli celselerde sırasıyla; Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/80 Esas, 2009/198 Karar sayılı dosyasının istenilmesine, Konya 1. İflas Müdürlüğünün 2013/16 sayılı iflas dosyasının istenilmesine, bozmaya uyulup uyulmayacağı hususunda Asliye Ticaret Mahkemesi ve iflas dosyası incelendikten sonra gelecek celse karara bağlanmasına ve Konya 1. İflas Müdürlüğünün 2013/16 sayılı iflas dosyasında alacaklıya eldeki dava açma hususunda yetki verilip verilmediğinin sorulmasına yönünde ara karar kurulmuş bozma sonrası yeni deliller toplandıktan sonra 04.05.2023 tarihli celsede bu belge ve delillere dayalı olarak direnme kararı verilmiştir.

10. Bu durumda Mahkemenin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, bozmadan sonra bozma konusuyla ilgili toplanan yeni delillere ve buna bağlı olarak yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğu açıktır.

11. Hâl böyle olunca verilen bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir.

12. O hâlde yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Özel Daireye gönderilmelidir.