Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2024/408 K.2025/728

2023/1333 Esas, 2023/1882 Karar sayılı BOZMA kararı

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca usulden bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Hukuk Genel Kurulunun usule ilişkin bozma kararından sonra yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

A. Ön Sorun

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.

B. Gerekçe

1. Değerlendirme

1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.

2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.

3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.

4. Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesince Hukuk Genel Kurulunun usul bozmasından sonra yapılan yargılama sonucu gerek başka bir işçi tarafından açılan davada verilen ve kesinleşen karara gerekse eldeki davada toplanan delillere göre davacının çalışmasının geçtiği işyerinde el halıcılığı dokuma işi yapılmadığının belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş,

kararın davalı Kurum vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece araştırmaya yönelik bozulmasından sonra Bölge Adliye Mahkemesince bu kez önceki kararın gerekçesinde değinilmediği hâlde 29.07.2003 tarihli ve 4958 sayılı Kanun ile kabul edilen el halıcılığı dokuma işlerinin yasal düzenleme öncesinde de tüm sigorta kollarına tâbi olmayı gerektirir statüde kabul edilip tescil edilmiş olması hâlinde bu dönemdeki bildirimlerin salt yasal düzenlemedeki sınırlama nedeniyle geçersiz sayılmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

5. Görüldüğü üzere direnme olarak adlandırılan kararın bu hâli ile usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince direnmeye esas kararın gerekçesinde değinilmeyen, dolayısıyla Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni ve değişik bir gerekçe ile verilen yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır. 6. Hâl böyle olunca kurulan bu yeni hükmün temyiz incelemesini yapma görevi Hukuk Genel Kuruluna değil Özel Daireye aittir. 7. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.