Abdulhamit Kaya ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2017/38770)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 3/11/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucular, kadastro davasında yargılamanın uzun sürmesi

nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla 3/11/2017

tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.

7. Bireysel başvuru sonrasında 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı

Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair

Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

8. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeyle yargılamaların

uzun sürmesi, yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra

edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği

tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvuruların

başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının

tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanlığı

İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat Komisyonu) tarafından

incelenmesi öngörülmüştür.

IV. İLGİLİ HUKUK

9. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede

sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da

hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen

bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının

getirilmesine ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir (Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§

11-14).

V. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 19/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucuların

İddiaları

11.

Başvurucular, yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

B. Değerlendirme

12.

Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi,

yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç

veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018

tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat

Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma,

başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı

yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

13.

Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru

yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi

olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan

başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile

bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması

nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

14.

Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum

bulunmamaktadır.

15.

Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının

başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduklarına karar verilmesi gerekir.

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın başvuru yollarının tüketilmemiş

olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

19/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Serruh KALELİ

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Tuğba YILDIZ

Başvurucular

:

1.Abdulhamit

KAYA

:

2.Abdulkadir

KAYA

:

3.Ahmet AY

:

4.Ahmet KAYA

:

5.Ayşe AY

:

6.Bedriye AY

:

7.Celal KAYA

:

8.Dilan AY

:

9.Dilber AY

:

10.Emine AY

:

11.Faik KAYA

:

12.Fatime

ATLI

:

13.Fatime

KÜÇÜKÇAY

:

14.Gazal AY

:

15.Haci AY

:

16.Halef

KAYA

:

17.Hamra

KAYA

:

18.Hediye

KAYA

:

19.Hidayet KAYA

:

20.Hüseyin

BAĞDAŞ

:

21.Hüseyin

KAYA

:

22.İbrahim

Halil BAĞDAŞ

:

23.İdris AY

:

24.İsmail

BAĞDAŞ

:

25.Mahmut

KAYA

:

26.Mehmet AY

:

27.Mehmet

BAĞDAŞ

:

28.Mehmet

KAYA

:

29.Mehmet

KAYA

:

30.Mehmet

KAYA

:

31.Melihe AY

:

32.Melike

KAYA

:

33.Meral

KAYA

:

34.Nofa

BAĞDAŞ

:

35.Nofa

DEMİR

:

36.Sebriye

AY

:

37.Sevgi

KARALI

:

38.Songül

KAYA

:

39.Sultan

TİMUR

:

40.Şirin

KAYA

:

41.Şükran

BAĞDAŞ

:

42.Tahsin

KAYA

:

43.Vehip

KAYA

:

44.Yusuf

KAYA

:

45.Zeliha

KAPÇAK

:

46.Zeynep AY

:

47.Zeynep

KAYA

:

48.Zini KAYA

Vekili

:

Av. Resul

AYDIN