Abubekir Perk Başvurusu (B. No: 2013/8325)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru "silahlı terör örgütü üyesi olma, tehlikeli

maddeleri izinsiz bulundurma, kamu malına zarar verme, resmi

belgede sahtecilik" suçlarından

yürütülen soruşturma kapsamında 20/3/2006 tarihinde gözaltına alınan başvurucu

hakkında açılan kamu davasının makul sürede sonuçlandırılamaması nedeniyle adil

yargılama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 5/11/2013 tarihinde İstanbul 23. Asliye Hukuk

Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil

edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 30/12/2013 tarihinde, kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

4. Bölüm Başkanı tarafından 16/4/2015 tarihinde, başvurunun

kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar

verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlığın 5/5/2015 tarihli yazısında Anayasa

Mahkemesinin önceki kararlarına ve bu kapsamda sunulan görüşlerine atfen

başvuru hakkında görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.

III. OLAYLAR VE OLGULAR

A. Olaylar

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK 250.

madde ile görevli) yürütülen soruşturma kapsamında 20/3/2006 tarihinde

gözaltına alınmış 22/3/2006 tarihinde tutuklanmıştır.

8. Başvurucu hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK

250. maddesi ile görevli) 25/5/2006 tarihli ve E.2006/214 sayılı iddianamesi

ile "silahlı terör örgütü üyesi olma, tehlikeli maddeleri izinsiz

bulundurma, kamu malına zarar verme, resmî belgede sahtecilik" suçlarından kamu davası açılmıştır.

9. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK 250. maddesi ile

görevli) 10/3/2011 tarihinde başvurucunun tahliyesine karar vermiştir.

10. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK 250. maddesi ile

görevli) 27/10/2011 tarihli ve E.2006/115, K.2011/181 sayılı kararı ile

başvurucunun "silahlı terör örgütü üyesi olma" suçundan 6 yıl 3 ay

hapis, "tehlikeli maddeleri izinsiz bulundurma" suçundan 3 yıl 9 ay hapis ve 3.750 TL

adli para, "kamu malına

zarar verme" suçundan 1 yıl 1 ay 10 gün hapis, "resmî belgede sahtecilik" suçundan 2 yıl 1 ay

hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.

11. Başvurucu 5/11/2013 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

12. Temyiz üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 21/1/2014 tarihli

ve E.2012/9214, K.2014/733 sayılı ilamıyla hüküm onanmıştır.

B. İlgili Hukuk

13. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 220.

maddesi, 151. maddesinin (1) numaralı fıkrası, 170. maddesinin (1) numaralı

fıkrası, 174. maddesinin (1) numaralı fıkrası.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 7/4/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15. Başvurucu "silahlı

terör örgütü üyesi olma, tehlikeli maddeleri izinsiz bulundurma, kamu malına

zarar verme, resmî belgede sahtecilik" suçlarından

yürütülen soruşturma kapsamında 20/3/2006 tarihinde gözaltına alınarak

22/3/2006 tarihinde tutuklandığını ve 10/3/2011 tarihinde tahliye edildiğini,

hakkında açılan kamu davasında makul sürede yargılama yapılmadığı belirterek

adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminata hükmedilmesi

talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

1. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

16. Başvuru formu ile eklerinin incelenmesi sonucunda, açıkça

dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini

gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul

edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

17. Başvurucu,İstanbul

Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK. 250. maddesi ile görevli) hakkında açılan kamu

davasında yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığını belirterek adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

18. Ceza davalarına ilişkin yargılamaların makul sürede

sonuçlanmadığı yönündeki iddialar daha önce bireysel başvuru konusu yapılmış ve

Anayasa Mahkemesince makul sürede yargılanma hakkının adil yargılanma hakkının

kapsamına dâhil olduğu kabul edilerek bir davadaki yargılama süresinin makul

olup olmadığının tespitinde davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli

olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve

başvurucunun davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi

hususların dikkate alınacağı belirtilmiş (B.E.

B. No: 2012/625, 9/1/2014, §§ 23-41; Ersin

Ceyhan, B. No: 2013/695, 9/1/2014, §§ 24-40).) ve bu kapsamda

yapılan incelemeler sonucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

yönelik kararlar verilmiştir (Mehmet Fatih

Özdemir, B. No: 2013/1607, 17/11/2014; Ömer Çoygun, B. No: 2013/3396,

22/6/2015; Osman Bayrak, B. No:

2013/3803, 25/2/2015).

19. Başvuru konusu olay; 13. Ağır Ceza Mahkemesinde (CMK 250.

maddesi ile görevli) "silahlı terör örgütü üyesi olma, tehlikeli maddeleri

izinsiz bulundurma, kamu malına zarar verme, resmi

belgede sahtecilik" suçlarından açılan ceza davasına ilişkindir. Ceza

muhakemesinde yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken

sürenin başlangıcı, bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar

tarafından bildirilmesi veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı

gibi bir takım tedbirlerin uygulanması anı ya da kamu

davasının açıldığı tarihtir. Somut başvuru açısından bu tarih,başvurucunun İstanbul Cumhuriyet

Başsavcılığınca (CMK 250. maddesi ile görevli) gözaltına alındığı 20/3/2006

tarihidir. Ceza yargılamasında sürenin sona erdiği tarih, suç isnadının nihai

olarak karara bağlandığı tarih olup somut başvuru açısından bu tarih Yargıtay

9. Ceza Dairesince kararın onandığı 21/1/2014'tür (Ersin Ceyhan, § 35).

20. Başvuruya konu yargılama sürecinin incelenmesinde İstanbul

Cumhuriyet Başsavcılığınca (CMK 250. maddesi ile götevli)

yürütülen soruşturma kapsamında başvurucunun 20/3/2006 tarihinde gözaltına

alındığı, 22/3/2006 tarihinde ise tutuklandığı, İstanbul Cumhuriyet

Başsavcılığının (CMK 250. maddesi ile görevli) 25/5/2006 tarihli iddianamesiyle

başvurucu hakkında ceza davasının açıldığı tespit edilmiştir. İstanbul 13. Ağır

Ceza Mahkemesinin (CMK 250. maddesi ile görevli), 27/10/2011 tarihli kararı ile

başvurucunun "silahlı terör örgütü üyesi olma" suçundan 6 yıl 3 ay

hapis, "tehlikeli maddeleri izinsiz bulundurma" suçundan 3 yıl 9 ay

hapis ve 3.750 TL adli para, "kamu malına zarar verme" suçundan 1 yıl

1 ay 10 gün hapis, "resmî belgede sahtecilik" suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile

cezalandırılmasına karar verildiği, temyiz üzerine Yargıtay 9. Ceza Dairesinin

21/1/2014 tarihli ilâmıyla kararın onandığı anlaşılmıştır.

21. Başvurunun değerlendirilmesi neticesinde başvuruya konu ceza

davası; hukuki meselenin çözümündeki güçlük, maddi olayların karmaşıklığı,

delillerin toplanmasında karşılaşılan engeller, taraf sayısı gibi kriterler

dikkate alındığında karmaşık olmakla beraber anılan davaya bütün olarak

bakıldığında somut başvuru açısından farklı bir karar verilmesini gerektirecek

bir yön bulunmadığı ve söz konusu yedi yıl on aylık yargılama sürecinde makul

olmayan bir gecikmenin olduğu sonucuna varılmıştır.

22. Açıklanan nedenlerle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar

verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

23. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) ve (2)

numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun

hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı

verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması

gerekenlere hükmedilir…

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından

kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama

yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında

hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya

genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla

yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve

sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.”

24. Başvurucu 20.000 TL tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur.

25. Bireysel başvuru dosyasının incelenmesi sonucunda

başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

26. Başvurucunun tarafı olduğu uyuşmazlığa ilişkin yedi yıl on

aylık yargılama süresi dikkate alındığında yargılama faaliyetinin uzunluğu

sebebiyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararı

karşılığında başvurucuya net 7.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

27. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 198,35 TL harç ve 1.800

TL vekalet ücretinden oluşan toplam 1.998.35 TL

yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

A. Makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönündeki

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucuya net 7.000 TL manevi

TAZMİNAT ÖDENMESİNE, başvurucunun tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDİNE,

D. Başvurucu tarafından yapılan 198,35 TL harçtan ve 1.800 TL

vekalet ücretinden oluşan toplam 1.998.35 TL yargılama

giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,

E. Ödemelerin, kararın tebliğini

takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay

içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği

tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Adalet

Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE,

7/4/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz

PAKSÜT

Recep KÖMÜRCÜ Alparslan ALTAN Raportör Yrd. : Gökçe GÜLTEKİN Başvurucu : Abubekir PERK Vekili : Av.Suat EREN