Aziz Yıldırım Başvurusu (B. No: 2013/8404)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, hakkında

yürütülen soruşturmada görev alan Cumhuriyet Savcısı aleyhindeki şikâyetinin işleme

konulmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 19/11/2013

tarihinde İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve

eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir

eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci

Komisyonunca, 3/1/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde

ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, 1998 yılından

başvuruya konu olayların meydana geldiği tarihe kadar, Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanlığı

görevinde bulunmuştur.

6. İstanbul Cumhuriyet

Başsavcılığı (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun mülga 250. maddesi ile

görevli) tarafından yürütülen ve kamuoyunda “şike

soruşturması” adıyla bilinen soruşturma kapsamında 3/7/2011 tarihinde

gözaltına alınmış ve 10/7/2011 tarihinde tutuklanmıştır.

7. Başvurucu, soruşturmayı

yürüten Cumhuriyet Savcısı hakkında, aynı soruşturma kapsamında aynı iddianame

numarası ile iki farklı iddianame imzalayıp mühürlediği iddiasıyla Hakimler ve Savcılar

Yüksek Kuruluna (HSYK) 20/2/2012 tarihli dilekçeyle şikayette

bulunarak ilgili Cumhuriyet Savcısının cezalandırılmasını talep etmiştir.

8. HSYK Genel Sekreterliğinin

26/6/2012 tarih ve 33561 sayılı yazısı ile başvurucunun şikayetini inceleyen

HSYK Üçüncü Dairesinin 3/5/2012 tarih ve 2012/3099 sayılı kararıyla 2802 sayılı

Hakimler ve Savcılar Kanunu’nun 97. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi

gereğince şikayetin işleme konulmadığı bildirilmiştir.

Genel

Sekreterlik yazısının ilgili kısımları şöyledir:

“… görüldüğü üzere asıl olan UYAP kayıtlarının esas alınması

olduğu, nihai olarak da somut olayda karar verme ve takdir yetkisinin mahkeme

hâkimine ait olduğu,

Kaldı ki, yapıldığı iddia edilen yanlışlığın, kasten hareket

edilerek delil bütünlüğünü bozmak ve davanın esasına etki etme amacıyla

yapıldığı yönünde herhangi bir iddianın bulunmadığı gibi, bu yönde hareket

edildiğine dair delil de bulunmadığı, kaldı ki, iddia edilen hususun esası

etkileyen ve delil bütünlüğü ile yargılama sonucuna etki eden bir durum

olmadığı,

Bir kısım iddianın ise, maddi hatanın düzeltilmesine yönelik

bir işlem olduğunun anlaşıldığı, ileri sürülen iddianın yargılamaya olumsuz

herhangi bir etkisinin bulunmadığı, iddianamenin mahkemeye verildiği tarihin

gerek UYAP ortamında, gerekse fiziki ortamda kayıtlı

olduğu,

…”

Başvurucu

HSYK Üçüncü Dairesine, 16/7/2012 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunarak, şikayetin işleme konulmamasına dair karara ilişkin olarak

yeniden inceleme talebinde bulunmuştur.

9. Başvurucunun yeniden

inceleme talebini inceleyen HSYK Üçüncü Dairesinin 14/11/2012 tarih ve 2012/920

sayılı kararıyla “kararın kaldırılmasını

gerektiren herhangi bir delil ve durumun bulunmadığı” gerekçesiyle,

başvurucunun talebinin reddine karar verilmiştir. Başvurucu bu karara karşı

HSYK Genel Kuruluna itiraz yoluna başvurmuştur.

10. Başvurucunun itirazını

inceleyen HSYK Genel Kurulunun 19/6/2013 tarih ve 2013/524 sayılı kararıyla “yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin kararın

yerinde olduğu” gerekçesiyle, başvurucunun itirazının oy birliğiyle

ve kesin olarak reddine karar verilmiştir. Bu karar başvurucuya 7/11/2013

tarihinde tebliğ edilmiştir.

B. İlgili

Hukuk

11. 24/2/1983 tarih ve 2802

sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu’nun 97. maddesinin birinci fıkrasının (a)

bendi şöyledir:

“Hâkim ve savcılar hakkında;

a) Belli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan,

…

İhbar ve şikâyetler işleme konulmaz.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

12. Mahkemenin 8/5/2014

tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 19/11/2013 tarih ve 2013/8404

numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

13. Başvurucu, soruşturma

sonucunda hakkında iki farklı iddianame düzenlendiğini, suçlanan kişinin

hakkındaki suçlamalardan haberdar olabilmesi ve savunmasını yapabilmesinin bir

gereklilik olduğunu, buna rağmen ortada iki farklı iddianame olması nedeniyle

hangi iddianamenin yargılamaya esas alınacağını bilemediği, bu duruma

istinaden, iddianameyi düzenleyen Cumhuriyet Savcısı hakkında şikâyetçi

olduğunu, ancak şikâyetinin HSYK tarafından işleme konulmadığını, Cumhuriyet

Savcısı hakkında soruşturma açılmamasının adil yargılanma hakkını güvencesiz

bıraktığını, bu nedenle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş,

Anayasa’nın 159. maddesinin onuncu fıkrasındaki meslekten çıkarma cezasına

ilişkin olanlar dışındaki HSYK işlemlerini yargı denetimi dışında bırakan

düzenlemenin, Anayasa’nın 36., 37. ve 38. maddelerine aykırı olduğunu ve

iptalini, ilgili Cumhuriyet Savcısı hakkında soruşturma açılmasına karar

verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme

14. Başvurucunun, ihlal

iddialarına konu olan olay ve olguları, HSYK işlemlerine dayandırdığı (§ 13) ve

ilgili Cumhuriyet Savcısı hakkında soruşturma açılmasını temine yönelik bir

karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

15. 30/3/2011 tarih ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı 45.

maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:

“Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine

doğrudan bireysel başvuru yapılamayacağı gibi Anayasa Mahkemesi kararları ile

Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler de bireysel başvurunun

konusu olamaz.”

16. Anayasa’nın “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu” kenar

başlıklı 159. maddesinin onuncu fıkrası şöyledir:

“Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar

dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.”

17. 6216 sayılı Kanun’un 45.

maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, Anayasa’nın yargı denetimi dışında

bıraktığı işlemler bireysel başvuru konusu olamazlar. Anayasa’nın 159.

maddesinin onuncu fıkrası ile de HSYK’nın meslekten

çıkarma cezası dışındaki kararları yargı denetimi dışında bırakılmıştır.

18. Başvuru konusu olayda

başvurucu, kendisi hakkında yürütülen soruşturmada görev alan Cumhuriyet

savcısı hakkında yaptığı şikâyet sonucunda şikâyetin işleme konulmamasına ve

yeniden inceleme talebinin reddine dair HSYK Üçüncü Dairesinin kararları ile

HSYK Genel Kurulunun yeniden inceleme talebine ilişkin karara karşı itirazının

reddine dair kararları nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğinden bahisle

bireysel başvuruda bulunmuştur. Anayasa’nın 159. maddesinin onuncu fıkrası

gereğince HSYK’nın anılan kararları aleyhine yargı

mercilerine başvurulması mümkün değildir. Dolayısıyla başvuru konusu işlem,

Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemlerden olduğundan bireysel

başvuruya konu olamaz (B. No: 2013/1581, 16/4/2013, § 15).

19. Açıklanan nedenlerle,

Anayasa’nın yargı denetimi dışında bıraktığı bir işleme karşı yapıldığı

anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin “konu bakımından yetkisizlik”

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

M. Emin KUZ

Raportör : Recep ÜNAL Başvurucu : Aziz YILDIRIM Vekili : Av. Abdullah KAYA