Bilal Güler ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/12926)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargı kararının uygulanmaması nedeniyle mahkemeye

erişim hakkının; kadro tahsisi yapılmaması nedeniyle kamu hizmetine girme

hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 31/7/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/12928, 2014/12930, 2014/12931, 2014/12933 ve 2014/12934

numaralı bireysel başvuru dosyaları, aralarında konu yönünden hukuki irtibat

bulunması nedeniyle 2014/12926 numaralı bireysel başvuru dosyası ile

birleştirilmiş ve incelemenin 2014/12926 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden

yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Başvurucular, Özdemirci Belediyesinde (Belediye) geçici iş

pozisyonunda çalışmaktadır.

8. Belediye 4/4/2007 tarihli ve 5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarinda Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya

Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun uyarınca başvurucuların

sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi için İçişleri Bakanlığına bildirimde

bulunmuştur. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 17/10/2007

tarihli işlemiyle bu talebi reddetmiştir. Talebin ret gerekçesi olarak

başvurucuların 2006 yılında usulüne uygun olarak vizesi yapılmış geçici iş

pozisyonunda çalışmadıklarından yasal koşulları taşımadıkları gösterilmiştir.

Aynı yazıda Belediyeye hitaben 5620 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesi uyarınca

bir mali yılda altı aydan fazla süreyle geçici iş pozisyonunda işçi çalıştırılması

mümkün olmadığından 2007 yılı içinde altı aylık çalışma süresini dolduranların

iş akitlerinin askıya alınması, 2008 yılı ve takip eden yıllarda da altı aydan

fazla çalıştırılmamaları gerektiği de belirtilmiştir.

9. Söz konusu yazı gereğince Belediye, başvurucuların iş

akitlerini askıya almış ve bu durumu 16/11/2007 tarihli yazı ile kendilerine

bildirmiştir.

10. Başvurucular iş akitlerinin askıya alındığının kendilerine

bildirilmesi üzerine 16/11/2007 tarihinde düzenledikleri dilekçe ile Belediye

ve İçişleri Bakanlığını hasım mevkiinde göstererek Denizli İdare Mahkemesinde

(Mahkeme) iptal davası açmıştır.

11. Mahkeme 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama

Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince dava dilekçeleri üzerinde yaptığı ilk

inceleme neticesinde dava konusu istemin tereddüte

yer bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulmadığı, ayrıca idari

işlem ve eylem mahiyetinde karar verilmesinin istenildiği gerekçesiyle aynı

Kanun'un3. maddesi uyarınca dava dilekçelerinin reddine karar vermiştir. Söz

konusu dilekçe ret kararlarında sadece Belediye Başkanlığının, anılan kişilerin

iş akitlerinin askıya alınmasına ilişkin 16/11/2007 tarihli işleminin mi,

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün, adı geçenlerin sürekli

işçi statüsüne geçirilmelerinin uygun olmadığına dair 17/10/2007 tarihli

işleminin mi yoksa her iki işlemin birlikte mi iptalinin istenildiğinin dava

dilekçesinden anlaşılamadığı belirtilmiştir.

12. Başvurucular dilekçe ret kararı üzerine yeniden

düzenledikleri 27/12/2007 tarihli dilekçelerinde bu kez sadece Belediyeyi hasım

mevkiinde göstermiş ve iş akitlerinin askıya alındığını bildiren 16/11/2007

tarihli Belediye işleminin iptalini istediklerini belirtmişlerdir. Başvurucular

bu dava dilekçelerinde, İçişleri Bakanlığının 2006/65 sayılı Genelgesi

gereğince Belediyedeki iş pozisyonlarının dondurularak emeklilik hakkını elde

edinceye kadar kesintisiz çalıştırılmaları gerekirken iş akitlerinin askıya

alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüşlerdir.

13. Mahkeme 15/12/2008 tarihinde verdiği kararlarla dava konusu

iş akdinin askıya alınması işlemlerini iptal etmiştir. Kararların ilgili

kısımları şöyledir:

"Dava, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilemediği

gerekçesiyle iş akdinin askıya alınmasına ilişkin 16.11.2007 gün ve 225 sayılı

Özdemirci Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

...

Olayda, davacının 2006 yılında geçici işçi

statüsünde 6 aydan fazla çalışması olduğu, 21/4/2007 tarihi itibariyla

iş akdinin devam etmekte olduğu, çalışmasının usulüne uygun olarak vize

edilmesi ile 5620 sayılı Kanundan istifade ederek sürekli işçi statüsüne geçme

noktasındaki tüm işlemleri yerine getirme sorumluluğunun davalı idareye ait olduğu

görülmekte olup, davacının Kanun’un aradığı asgari şartları taşıdığı, bunun

dışında davalı idare tarafından yerine getirilmesi gereken şartların ve

işlemlerin zamanında ve usulüne uygun olarak yerine getirilmemiş olmasının

sorumluluğunun davalı idareye ait olduğu ve davalı idare tarafından yerine

getirilmesi gereken asli ve usulü işlemlerin yerine getirilmemiş olmasının

davacının sürekli işçi statüsüne geçirilmesine engel olmayacağı vicdani

kanaatine varılmıştır. Zira, işveren karşısında zayıf konumda bulunan işçi

hakkının, işverenin yerine getirmesi gereken yükümlülükleri yerine

getirmemesinden dolayı haleldar edilmesi ve kayba uğratılması iş hukukunun

hakim prensibi olan işveren karşısında işçinin korunması ilkesine aykırı

olacağı hususu açıktır.

Bu durumda, 2006 yılında 6 aydan fazla çalışan

ve 21/4/2007 tarihi itibarıyla iş akdi devam etmekte olan ve yukarıda aktarılan

Kanun hükümleri gereği geçici işçi statüsünden sürekli işçi statüsüne

geçirilmesi gerekirken davalı idare tarafından yerine getirilmesi gereken

yükümlülükler yerine getirilmediğinden bu hakkı elde edemeyen davacının, iş

akdinin askıya alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk

bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin

iptaline, [...]"

14. Kararlar, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

15. Bu kararlar üzerine başvurucular Belediye bünyesinde geçici

iş pozisyonunda çalışmaya devam etmiştir.

16. Belediye, Denizli İdare Mahkemesinin mezkur kararlarından

sonra başvurucuların 5620 sayılı Kanun kapsamında sürekli işçi kadrosuna

geçirilmesi için İçişleri Bakanlığına yeniden bildirimde bulunmuştur.

17. İçişleri Bakanlığı konuya ilişkin olarak Maliye

Bakanlığından görüş istemiştir. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel

Müdürlüğü 27/2/2012 tarihli yazısı ile başvurucuların 2006 yılındaki

çalışmalarının, usulüne uygun olarak vizesi yapılmış geçici iş pozisyonlarında

geçmediği gerekçesiyle, 5620 sayılı Kanun kapsamında sürekli işçi kadrosuna

geçirilmelerinin uygun olmadığı yönünde görüş bildirmiştir.

18. Başvurucular söz konusu yazı sonrasında da 2014 yılı Mart

ayına kadar Belediyede geçici iş pozisyonunda çalışmaya devam etmiştir.

19. Belediyenin 12/1/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde

Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde

Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun gereğince 30/3/2014 tarihi

itibarıyla kapanması sebebiyle başvurucular Çivril Belediyesine devredilmiştir.

20. Çivril Belediyesi 29/6/2014 tarihinde başvurucuların iş

akitlerini feshetmiştir. Başvurucular tarafından fesih işleminin iptali

istemiyle dava açılmamıştır.

21. Başvurucular 31/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

A. Ulusal Hukuk

22. 2577 sayılı Kanun'un "İdari

dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" kenar başlıklı

2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

1. İdari dava türleri şunlardır:

a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil,

sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı

iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal

davaları,[...]"

23. 2577 sayılı Kanun'un "Kararların

sonuçları" kenar başlıklı 28. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

"Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare

ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının

icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya

mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz

günü geçemez."

24. 5620 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Bu Kanun;

(...)

c) İl özel idareleri, belediyeler, bunların

kurdukları veya üye oldukları mahallî idare birlikleri ile müessese ve

işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler

hariç) ve belediyelerin bağlı kuruluşlarında,

2006 yılı içerisinde usûlüne

uygun olarak vizesi yapılmış geçici iş pozisyonlarında toplam 6 ay veya daha

fazla süreyle çalışmış olan geçici işçileri kapsar. 2005 veya 2006 yıllarında

aynı şartlarda çalışıp da askerlik, doğum veya sağlık kurulu raporuyla

belgelendirilen sağlık sorunları sebebiyle iş sözleşmeleri askıda kalanlar da

bu fıkra kapsamında değerlendirilir."

25. 5620 sayılı Kanun'un geçici 1.

maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen

şartları taşımadıkları için sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel

statüsüne geçişi yapılamayan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi kapsamına girmeyen

geçici işçiler, ilgili idare, kurum ve kuruluşlarca bir malî yılda 6 aydan az

olmak üzere ve bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen usûle

göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında çalıştırılmaya devam

olunabilir."

B. Uluslararası Hukuk

1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

26. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 6. maddesinin

(1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Herkes medeni hak ve

yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ... konusunda karar verecek olan,...

bir mahkeme tarafından davasının ... görülmesini istemek hakkına

sahiptir..."

2. Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesi İçtihadı

27. Sözleşme'nin adil yargılanma hakkını düzenleyen 6.

maddesinde kararların icrasından açıkça bahsedilmemekle birlikte Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesi (AİHM),

mahkemeye erişim hakkından yola çıkarak yargı kararlarının icra edilmesi

hakkını adil yargılanma hakkının unsurlarından biri olarak kabul etmektedir. AİHM'e göre mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme

önüne götürme ve aynı zamanda mahkemece verilen kararın uygulanmasını isteme

haklarını da kapsar. Mahkeme kararlarının uygulanması, yargılama sürecini

tamamlayan ve yargılamanın sonuç doğurmasını sağlayan bir unsurdur. Karar

uygulanmazsa yargılamanın da bir anlamı olmayacaktır (Hornsby/Yunanistan, B. No:

18357/91, 19/3/1997, § 40).

28. Ancak AİHM içtihatlarında, icra edilmediğinden şikâyet

edilen ve bu nedenle ihlale konu olan yargı kararlarının kesinliğine ve nihailiğine vurgu yapıldığı görülmektedir (Hornsby/Yunanistan, § 40; Burdov/Rusya, B. No:

59498/00, 7/5/2002, § 34; Büker/Türkiye,

B. No: 29921/96, 24/10/2000, §§ 28-34; Ahmet

Kılıç/Türkiye, B. No: 38473/02, 25/7/2006, § 27). AİHM, üst

mercilerin incelemesine tabi olabilecek ya da üst mahkemece bozulabilecek

kararların Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının güvencesi altına

alınmadığını açıkça belirtmektedir. Temyiz merciinin, ilk derece mahkemesi

kararının uygulanmasını erteleme veya askıya alma gibi bir etkisinin olup

olmadığına bakılmaksızın 6. madde, sadece nihai ve bağlayıcı mahkeme

kararlarının uygulanmasını korur. Özellikle de temyiz merciinin, başvuranların

taleplerini dayandırdığı kararı bozduğunu gözönünde

bulundurarak iç hukuk tarafından uygulanması zorunlu olsa bile idarenin bu

karara uymamasını 6. maddenin gerekliliklerine aykırı görmemektedir (Ouzounis ve diğerleri/Yunanistan, B. No: 49144/99,

15/4/2002,§ 21).

29. AİHM'e göre herhangi bir mahkeme

tarafından verilen bir kararın icrası, 6. maddenin amaçları bağlamında davanın

ayrılmaz bir parçası olarak düşünülmelidir (Hornsby/Yunanistan, § 40; Scordino / İtalya (No. 1) [BD], B. No: 36813/97, 29/3/2006, § 196).

Kamu otoriteleri, nihai yargı kararına uymak için gerekli önlemleri almada

başarısız olduğu takdirde 6/1. maddenin hükümlerini tüm yararlı etkilerinden

mahrum bırakmış olurlar (Burdov / Rusya, § 37).

30. AİHM, yukarıdaki prensiplerin -sonuçları davacının medeni

hakları üzerinde belirleyici olan idari uyuşmazlıklara ilişkin yargılamalar

bağlamında- daha büyük bir öneme sahip olduğunu ifade etmektedir. Gerçekte

davacı, devletin en üst idari mahkemesi önünde iptal başvurusunda bulunmak

suretiyle yalnızca hakkında itirazda bulunulan kararın iptalini değil aynı zamanda

ve her şeyden önce söz konusu kararın neticelerinin ortadan kaldırılmasını

talep etmektedir. Dolayısıyla davacının etkili bir şekilde korunması ve hukuka

uygunluğun yeniden sağlanması, idari makamların kararı icra etme yükümlülüğünün

olmasını gerektirir (Hornsby / Yunanistan, § 41; Kyrtatos / Yunanistan, B. No: 41666/98, 22/5/2003, §§ 31,32).

V. İNCELEME VE GEREKÇE

31. Mahkemenin 26/10/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Mahkemeye Erişim Hakkının

İhlal Edildiğine İlişkin İddia

32. Başvurucular, Denizli İdare Mahkemesinin iptal kararı

gereğince sürekli işçi kadrosuna geçirilmeleri gerektiğini belirtmektedir.

Belediyenin söz konusu iptal kararı üzerine sürekli işçi kadrosuna

geçirileceklerini söyleyerek yıllarca kendilerini oyaladığını öne süren

başvurucular, Özdemirci Belediyesinin de bu Belediyenin kapanması üzerine

devredildikleri Çivril Belediyesinin de kadroya geçirilmeleri için gerekli vize

işlemlerini yapmadığını ifade etmektedir. Başvurucular iptal kararı uyarınca

kadroya geçirilmeleri gerekirken iş akitlerinin feshedildiğinden yakınmakta ve

yargı kararının uygulanmadığını ileri sürmektedir.

33. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucular tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan, B.

No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Bu çerçevede başvurucuların yukarıda yer

verilen şikâyetlerinin özünün kesinleşmiş yargı kararının uygulanmadığı

hususuna ilişkin olduğu görüldüğünden belirtilen ihlal iddiası niteliği gereği

mahkemeye erişim hakkı kapsamında incelenmiştir.

34. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı

fıkrasında açıkça dayanaktan yoksun başvuruların Mahkemece kabul edilemezliğine

karar verilebileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda başvurucunun ihlal iddialarını

kanıtlayamadığı, temel haklara yönelik bir müdahalenin olmadığı veya

müdahalenin meşru olduğu açık olan başvurular ile karmaşık veya zorlama

şikâyetlerden ibaret başvurular açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir (Hikmet Balabanoğlu,

B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 24).

35. Anayasa'nın "Hak

arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası

şöyledir:

"Herkes, meşru vasıta ve yollardan

faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve

savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir."

36. Anayasa’nın 138. maddesinin son fıkrası şöyledir:

"Yasama ve yürütme organları ile idare,

mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını

hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini

geciktiremez."

37. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında, herkesin

yargı organlarına davacı veya davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu

olarak da iddia, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır.

Anılan maddeyle güvence altına alınan adil yargılanma hakkı, kendisi bir temel

hak niteliği taşımasının ötesinde diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken

şekilde yararlanılmayı ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden

biridir. Bu bağlamda Anayasa'nın, yasama ve yürütme organları ile idarenin

mahkeme kararlarına uyma zorunluluğunu ve mahkeme kararlarının

değiştirilemeyeceği ile uygulanmasının geciktirilemeyeceğini ifade eden 138.

maddesinin de adil yargılanma hakkının kapsamının belirlenmesinde gözetilmesi

gerektiği açıktır (Arman Mazman,

B. No: 2013/1752, 26/6/2014, § 57).

38. Anayasa’nın 36. maddesinde ifade edilen hak arama özgürlüğü

ve adil yargılanma hakkı, sadece yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak

iddia ve savunmada bulunma hakkını değil yargılama sonunda hakkı olanı elde

etmeyi de kapsayan bir haktır (AYM, E.2009/27, K.2010/9, 14/1/2010).

39. Adil yargılanma hakkının unsurlarından biri de mahkemeye

erişim hakkıdır. Mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne götürme

ve aynı zamanda mahkemece verilen kararın uygulanmasını isteme haklarını da

kapsar. Mahkeme kararlarının uygulanması yargılamanın dışında olmakla birlikte

onu tamamlayan ve yargılamanın sonuç doğurmasını sağlayan bir unsurdur. Karar

uygulanmazsa yargılamanın da bir anlamı olmayacaktır. Bu nedenle yargı

kararlarının uygulanması "mahkemeye erişim hakkı" kapsamında

değerlendirilmektedir. Buna göre yargılama sonucunda mahkemenin bir karar

vermiş olması yeterli değildir, ayrıca bu kararın etkili bir şekilde

uygulanması da gerekir. Hukuk sisteminde, nihai mahkeme kararlarını taraflardan

birinin aleyhine sonuç doğuracak şekilde, uygulanamaz hâle getiren düzenlemeler

bulunması veya mahkeme kararlarının icrasının herhangi bir şekilde engellenmesi

hâllerinde "mahkemeye erişim hakkı" da anlamını yitirecektir (Ahmet Yıldırım, B. No: 2012/144,

2/10/2013, § 28).

40. Kural olarak mahkeme kararlarının uygulanması, ilam

zamanaşımı dolmadığı sürece her zaman talep edilebilir. Bu yöndeki bir talebe

rağmen mahkeme kararı uygulanmamışsa olumsuz kamu gücü işleminden kaynaklanan

bir süregelen ihlalden söz edilebilir. Bu durumda başvurucu mahkeme kararının

uygulanması talebini müteakiben makul bir süre bekledikten sonra Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir. Başvurucunun talebinden vazgeçtiği

ya da takipsiz bıraktığı anlaşılmadıkça bu tür başvuruların süresinde

yapıldığını kabul etmek gerekir. Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkili

olup olmadığının ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığının da bu çerçevede

belirlenmesi gerekir (Ahmet Yıldırım,

§ 29).

41. Buna göre somut başvuruda başvurucuların Denizli İdare Mahkemesi

kararının başvuru tarihi itibarıyla uygulanmadığı yönündeki iddialarının

süregelen bir duruma ilişkin olduğu dikkate alınarak başvurunun süresinde

yapıldığı ve ayrıca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından da yetkisi içinde

olduğu kabul edilmiştir.

42. Bu kabulden sonra ise öncelikle yargı kararının

uygulanmaması suretiyle başvurucuların mahkemeye erişim hakkına bir müdahalenin

bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Yargı kararının uygulanıp

uygulanmadığının belirlenmesi noktasında da başvuruya konu Denizli İdare

Mahkemesinin mezkur iptal kararlarının ilişkin olduğu davalarda uyuşmazlığın

konusunun ve kapsamının ne olduğunun, ayrıca kurulan hükmün mahiyetinin ortaya

konulması önem arz etmektedir.

43. Bireysel başvuruya dayanak davalarda dava konusu edilen

işlemlerin, başvurucuların iş akitlerinin askıya alınmasına ilişkin Belediye

işlemi olduğu görülmektedir. Nitekim başvurucular derece mahkemesinin dilekçe

ret kararı üzerine yeniden düzenledikleri 27/12/2007 tarihli dava

dilekçelerinde tarih ve sayısını açıkça göstermek suretiyle iş akitlerinin

askıya alınmasına ilişkin Belediye işleminin iptalini istediklerini

belirtmişlerdir (bkz. § 12). Mahkeme de gerekçeli kararında davanın konusunu bu

isteme uygun şekilde kurmuştur (bkz. § 13). Dolayısıyla başvurucuların 5620

sayılı Kanun kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilmemesine ilişkin İçişleri

Bakanlığı işleminin (bkz. § 8) bu yargılamanın konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte derece mahkemesinin, başvurucuların sürekli işçi kadrosuna

geçirilmemesine ilişkin idari işlemi, iş akitlerinin askıya alınması yönündeki

dava konusu işlemin "sebep unsuru" (bkz. § 22), bir başka ifadeyle

idareyi iş akitlerini askıya alma işlemini tesis etmeye iten, idarenin bu

işlemine gerekçe oluşturan olgu olarak değerlendirmeye aldığı görülmektedir. Bu

bağlamda Mahkeme, idari yargılama tekniğinin bir gereği olarak dava konusu

işlemin hukuka uygunluğunu denetlemek amacıyla işlemin sebep unsurunu irdelemiş

ve gerekçeli kararında bu unsurun hukukiliğini sorgulayan birtakım tespitlere

de doğal olarak yer vermiştir. Ancak netice itibarıyla iptal hükmü dava konusu

işlemin sebep unsurunu oluşturan sürekli işçi kadrosuna geçirilmeme işlemine

değil davanın konusuna uygun olarak sadece iş akdinin askıya alınması işlemine yönelik

olarak kurulmuştur. Dolayısıyla yargı kararının uygulanması bağlamında söz

konusu iptal hükmünün sadece başvurucuların iş akdinin askıya alınması

işleminin ilk tesis edildiği andan itibaren hukuki varlığının ve etkilerinin

ortadan kaldırılmasıyla idareyi yükümlü kıldığı, buna karşılık başvurucuların

5620 sayılı Kanun kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi gibi bir

neticeyi ve zorunluluğu ise bünyesinde barındırmadığı sonucuna varılmıştır.

44. Bu çerçevede Belediyenin, iptal kararı üzerine başvurucuları

geçici iş pozisyonunda çalıştırmaya devam ettiği, nitekim bu hususun bireysel

başvuru formunda başvurucular tarafından da ifade edildiği görülmektedir. Öte

yandan başvurucuların, iptal kararı üzerine geçici iş pozisyonunda çalışmaya

devam ettikleri dönemde Belediye tarafından iş akitlerinin yeniden askıya

alındığına dair herhangi bir şikâyetlerinin bulunmadığı da dikkate alındığında

Denizli İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararının uygulanmadığından

söz edilemez. Dolayısıyla belirtilen şikâyetler bağlamında başvurucuların

mahkemeye erişim hakkına yönelik bir müdahalenin olmadığı anlaşılmıştır.

45. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Kamu Hizmetine Girme

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

46. Başvurucular 5620 sayılı Kanun’da öngörülen koşulları

taşımalarına rağmen sürekli işçi kadrosuna geçirilmemeleri ve neticede iş

akitleri feshedilerek işten çıkarılmaları nedeniyle Anayasa'da güvence altına

alınan kamu hizmetine girme haklarının ihlal edildiğinden şikâyet etmektedir.

47. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı

Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre bireysel başvurunun

incelenebilmesi için kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın

Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye’nin

taraf olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da

girmesi gerekir. Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hak

ihlali iddiasını içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §

18).

48. Bireyin kamu hizmetine girme hakkı Anayasa’nın 70.

maddesinde güvence altına alınmış olmakla birlikte Sözleşme’de

düzenlenen haklardan değildir. Dolayısıyla başvurucuların başvuru formunda

ifade ettikleri şekliyle ihlal edildiğini ileri sürdükleri kamu hizmetine girme

hakkı, Anayasa ve Sözleşme ile Türkiye’nin taraf olduğu ek protokollerin ortak

koruma alanına girmemektedir.

49. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. 1. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Kamu hizmetine girme

hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın konu

bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA

26/10/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör

:

Gülbin AYNUR

Başvurucular

:

1. Bilal

GÜLER

2. Bilal

SEVİL

3. Niyazi

EROL

4. Osman

ÖZBEK

5. Recep

CEBE

6. Veli

GÜLER