Concept Otomotiv Mühendislik İnşaat Ltd. Şti. Başvurusu (B. No: 2014/12348)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu vekili, müvekkil

şirkete ait 34 BGC 99 plakalı araca usul ve yasaya aykırı olarak trafik idari

para cezasının kesildiğini, bu cezanın iptali için yargısal yollara

başvurduğunu, Mahkemenin, idarenin cevabi yazısını kendisine tebliğ etmeden

iptal başvurusunun reddine karar verdiğini belirterek, Anayasa'nın 36.

maddesinde tanımlanan adil yargılanma hakkı ile hukuk devleti, eşitlik ve

cezaların şahsiliği ilkelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüş yeniden

yargılanma talebinde bulunmuştur.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 18/7/2014

tarihinde Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe

ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona

sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm İkinci

Komisyonunca, 26/11/2014 tarihinde kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine

karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde

ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:

5. İstanbul Trafik Denetleme

Şube Müdürlüğünün 13/3/2014 tarih ve MA-05109735 seri

numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı ile D-100 Kartal mevkiinde

yapılan radar uygulamasında hız sınırını aştığı tespit edilen başvurucuya ait

34 BGC 99 plakalı araca 356,00 TL idari para cezası kesilmiştir.

6. Trafik idari para cezası

karar tutanağında; aracın cinsi, rengi ve plakası, kabahatin işlendiği yer,

hangi kabahatin işlendiği, kabahatin nasıl tespit edildiği, tutanağı düzenleyen

görevlinin ad ve soyadı ile sicil numarası ve ceza tutarı ile ilgili bilgiler

yer almaktadır.

7. Anılan tutanak, başvurucuya 24/3/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

8. Başvurucunun trafik

ekiplerince düzenlenen idari para cezasının kaldırılması istemiyle İstanbul

Anadolu 23. Sulh Ceza Mahkemesine 4/4/2014 tarihinde

yapmış olduğu itiraz, Mahkemenin 2/6/2014 tarih ve 2014/287 Değişik İş sayılı

kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

9. Kararın gerekçesi şu şekilde

kaleme alınmıştır:

“…İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünden gelen

cevabi yazıda MA-05109735 seri sıra numaralı Trafik

İdari Para cezası karar tutanağı 13.03.2014 günü D-100 Kartal mevkiinde yapılan

radar uygulaması esnasında 34 BCG 99 plaka sayılı araç sürücüsünün araçlar için

50 km ( hususi otomobiller için 70 km ) km hız sınırı olan bölgede 102 km hız

ile araç kullandığı gerekçesiyle 2918 sayılı karayolları Trafik Kanununun

51/2-b (Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli usullerle yapılan tespit sonucu hız

sınırlarını %30’dan fazla aşmak ) maddesi gereğince 34 BGC 99 plaka sayılı

aracın tescil plakasına yine aynı kanunun 116. maddesi (sürücüsü tespit

edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir)

hükmüne istinaden düzenlendiğini belirtmiştir.

13. 03.2014 tarih ve MA-05109735 seri sıra numaralı Trafik İdari

Para Cezası Karar tutanağı PTT tebligat sisteminde yapılan incelemede

19.03.2014 tarihinde ilgilisine gönderilmek üzere PTT Dağıtım merkezine teslim

edilmiş olup 24.03.2014 tarihinde ilgili posta görevlisi tarafından iş yerinde

daimi çalışana teslim edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Ayrıca cevabi yazıya

ekli olarak kalibrasyon doğrulaması yapılan Digital-Ally radarın çekim yaptığı 34 BCG 99 plaka sayılı

aracın fotoğrafı da eklenmiştir.

Dosya üzerinde

yapılan incelemeye göre düzenlenen idari para cezası karar tutanağı usul ve

yasaya uygun bulunmakla itirazın reddine karar vermek gerekmiştir…”

10. Anılan karar, başvurucu

vekiline 18/6/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

11. Bireysel başvuru, 18/7/2014 tarihinde yapılmıştır.

B. İlgili Hukuk

12. 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı

Karayolları Trafik Kanunu'nun 51. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle

yapılan tespit sonucu hız sınırlarını yüzde ondan yüzde otuza (otuz dahil)

kadar aşan sürücülere … lira, yüzde otuzdan fazla aşan

sürücülere …. lira para

cezası uygulanır.”

13. 2918 sayılı Kanun’un 116.

maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya

yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına

aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol

mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine

girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü

tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı

düzenlenir.”

14. 18/7/1997 tarih ve 23053 sayılı Resmi

Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik

Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) 101. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“Araç sürülürken yapılan hız, radar ve benzeri teknik

cihazlarla ölçülebileceği gibi kronometre veya değişik

usullerle de ölçülerek tespit edilebilir.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

15. Mahkemenin 22/1/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun

18/7/2014 tarih ve 2014/12348 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

16. Başvurucu, tarafına ait 34

BGC 99 plakalı araca İstanbul Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından

gıyabında 356,00 TL idari para cezası kesildiğini, şirket çalışanı olmayan site

görevlisine usulsüz olarak tebliğ edilen tutanakta soyut bir açıklama dışında

cezanın hangi teknik verilere dayanılarak kesildiğini ortaya koyan hiçbir bilgi

bulunmadığı gibi herhangi bir belge ya da fotoğrafın da eklenmediğini, anılan

trafik cezasının iptali istemiyle açtığı davanın yargılamasının dosya üzerinden

yürütülmesi ve trafik cezasına dayanak teşkil eden belgelerin Mahkemece

tarafına tebliğ edilmemesi sebebiyle savunma hakkının kısıtlandığını, kararın

gerekçesinde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen belgeler

arasında radarın çekim yaptığı 34 BCG 99 plakalı aracın fotoğrafının da

bulunduğu belirtilmesine rağmen tarafına ait aracın plakasının 34 BGC 99

olduğunu, ceza tutanağında belirtilen aracın plaka bilgileri ile yargılama

aşamasında mahkeme tarafından getirtilen aracın plaka bilgilerinin aynı

olmadığını belirterek, Anayasa'nın 36. maddesinde tanımlanan adil yargılanma

hakkı ile hukuk devleti, eşitlik ve cezaların şahsiliği ilkelerinin ihlal

edildiğini ileri sürmüş yeniden yargılanma talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

17. Başvurucu her ne kadar

başvuru dilekçesinde idari para cezasının iptal edilmesi talebine ilişkin yargılamanın

dosya üzerinden yürütülmesinden de şikayet etmiş ise

de, başvurucunun şikâyetlerinin esas itibarıyla Anayasa’nın 36. maddesinde

düzenlenen adil yargılanma hakkının unsurları olan silahların eşitliği ve

çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlaline ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu

nedenle somut başvuru, adil yargılanma hakkının belirtilen unsurları

çerçevesinde incelenmiş, duruşmalı yargılanma hakkı ve diğer iddialar yönünden

ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

18. “Hakkaniyete

uygun yargılanma”nın temel unsuru, yargılamanın “çelişmeli” olması ve taraflar arasında “silahların eşitliği”nin sağlanmasıdır (Rowe ve Davis/Birleşik Krallık [BD], B. No:

28901/95, 16/2/2000, § 60). Adil yargılanma hakkının

unsurlarından olan çelişmeli yargılama ilkesi taraflara dava malzemesi hakkında

bilgi sahibi olma ve yorum yapma hakkının tanınmasını ve bu nedenle tarafların

yargılamanın bütününe aktif olarak katılmasını gerektirmektedir. Bu anlamda,

mahkemece tarafların dinlenilmemesi, taraflara delillere karşı çıkma imkânı

verilmemesi, yargılama faaliyetinin hakkaniyete aykırı hale gelmesine neden

olabilecektir (Benzer yöndeki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararı için

bkz. Ruiz-Mateos/Spain, § 63; Feldbrugge/Netherlands, B.

No. 8562/79, 29/05/1986, § 44).

19. Silahların eşitliği ilkesinin

tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılanma hakkı, kural olarak bir hukuk ya da

ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında

bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili görüş bildirebilme imkânı vermektedir

(Benzer yöndeki AİHM kararları için bkz. J.J./Hollanda,

B. No: 9/1997/793/994, 27/3/1998, § 43; Vermeulen/Belçika,

B.No: 19075/91, 20/2/1996, § 33).

20. Adil yargılanma hakkının

unsurlarından biri de silahların eşitliği ilkesidir. Silahların eşitliği ilkesi

davanın taraflarının usuli haklar bakımından aynı

koşullara tabi tutulması ve taraflardan birinin diğerine göre daha zayıf bir

duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalarını makul bir şekilde mahkeme önünde

dile getirme fırsatına sahip olması anlamına gelir. Ceza davalarının yanı sıra

medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin hukuk davaları ve

idari davalarda da bu ilkeye uyulması gerekir (B. No: 2013/1134, 16/5/2013, § 32).

21. Belirtilmelidir ki, Anayasa

Mahkemesinin bireysel başvuru kapsamındaki görevi usul kurallarına uygunluğu

denetlemek değil, adil yargılanma hakkı kapsamındaki güvencelerin somut olayda

ihlal edilip edilmediğini denetlemektir.

22. Başvurucu, trafik idari para

cezasına dayanak teşkil eden belgelerin ceza tutanağının tebliği sırasında da

anılan cezanın iptal edilmesi amacıyla açtığı davanın yargılaması sırasında da

tarafına tebliğ edilmemesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri

sürmektedir.

23. 2918 sayılı Kanun'un 51.

maddesinin ikinci fıkrasına göre, hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik

usullerle yapılan tespit sonucu hız sınırlarını yüzde ondan yüzde otuza (otuz dahil) kadar aşan sürücülere idari para cezası uygulanır.

Aynı Kanun’un 116. maddesi uyarınca, trafik kural ve yasaklarına aykırı

davranışları belirlenmiş bulunan ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil

plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir. Yönetmelik’in 101.

maddesine göre de, araç sürülürken yapılan hız, radar ve benzeri teknik

cihazlarla ölçülerek tespit edilebilir.

24. Başvuru formu ve ekli

belgeler ile dosya kapsamından; 13/3/2014 tarihinde

D-100 Karayolu Kartal mevkiinde yapılan radar uygulaması esnasında 34 BGC 99

plaka sayılı araç sürücüsünün (başvurucu şirketin çalışanının), hususi

otomobiller için belirlenen hız sınırını aşarak araç kullandığı gerekçesiyle

2918 sayılı Kanun’un 51. ve 116. maddelerine istinaden, A-05109735 seri sıra

numaralı ‘trafik idari para cezası karar

tutanağı’ düzenlendiği anlaşılmaktadır. Tutanakta; aracın cinsi,

rengi ve plakası, kabahatin işlendiği yer, hangi kabahatin işlendiği, kabahatin

nasıl tespit edildiği, tutanağı düzenleyen görevlinin ad ve soyadı ile sicil

numarası ve ceza tutarı ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Tebliğ evrakından,

bu tutanağın başvurucuya tebliğ edildiği ve başvurucunun bu tutanağın tebliği

ile hakkındaki idari para cezasından haberdar olduğu görülmektedir.

25. İstanbul İl Emniyet

Müdürlüğü tarafından Mahkemeye gönderilen cevabi yazıda, kalibrasyon doğrulaması yapılmış radarın 34 BGC 99 plakalı

araca yönelik çekim yaptığı ve araç fotoğrafının da bulunduğu belirtilmiş, buna

ilişkin belgeler Mahkemeye gönderilmiştir. Her ne kadar

başvurucu, tarafına ait aracın plakasının 34 BGC 99 olduğunu, ceza tutanağında

belirtilen aracın plaka bilgileri ile yargılama aşamasında mahkeme tarafından

getirtilen aracın plaka bilgilerinin aynı olmadığını belirtmiş ise de, Emniyet

Müdürlüğü tarafından gönderilen belgelerde ve ‘trafik

idari para cezası karar tutanağı’nda bahse konu aracın 34 BGC 99 olarak

belirtildiği, bu hususun Mahkeme kararına sehven 34 BCG 99 olarak geçtiği

anlaşılmaktadır.

26. Somut olayda, İstanbul İl

Emniyet Müdürlüğü tarafından trafik idari para cezasına dayanak teşkil eden

ceza tutanağı dışında sadece araç fotoğrafının Mahkemeye gönderildiği,

kabahatin nasıl tespit edildiğine ilişkin kısmından aracın hızının teknik

cihazlarla tespit edildiğinin belirtildiği, aracın belirtilen tarihte o

güzergâhta sürülmediğine dair bir iddianın bulunmadığı, başvurucunun, İstanbul

İl Emniyet Müdürlüğünün trafik ceza tutanağının içeriğinin tekrarından ibaret

yazı cevabının önceden kendisine tebliğ edilmemesi sebebiyle yargılamanın

sonucunu etkileyecek usuli bir imkândan mahrum

bırakılmadığı, Mahkemenin başvurucunun haberdar olduğu bilgi ve belgelere göre

karar verdiği anlaşılmıştır.

27. Diğer taraftan başvurucu,

eğer ilk derece yargılaması sırasında İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün yazısı

tebliğ edilmiş olsaydı mahkeme önünde dile getiremediği hangi ilave tezleri

ileri süreceğine ilişkin olarak da herhangi bir açıklamada bulunmamış olup,

somut olayda çelişmeli yargılama ve silahların eşitliği ilkelerinin ihlal

edilmediği anlaşılmaktadır.

28. Açıklanan nedenlerle,

başvurucunun çelişmeli yargılama ve silahların eşitliği ilkelerinin ihlal

edildiğine ilişkin başvurusunun, açık ve görünür bir ihlalin olmaması nedeniyle

“açıkça dayanaktan yoksun”

olduğundan kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

M. Emin KUZ

Raportör

:

Akif YILDIRIM

Başvurucu

:

Concept Otomotiv Mühendislik İnşaat Limited Şirketi

Temsilcisi : Arif GÖKSEL BUĞDACI Vekili : Av. Gülhan BAYAR BUĞDACI