Dağistan Koçak Başvurusu (B. No: 2018/5489)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru; tıbbi ihmal sonucu zarara uğranılması

nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkının, yargılamada eksik

inceleme ile karar verilmesi ve yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması

nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 14/2/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere

göre ilgili olaylar özetle şöyledir:

A. Menemen

Asliye Hukuk Mahkemesindeki Yargılama Süreci

8. 7/10/2005 tarihinde göğüs hastalığı nedeniyle gittiği

Menemen Devlet Hastanesinde (Hastane) doktor tarafından yapılan muayene üzerine

vurulan iğne sonucunda sol ayağının felç olduğunu belirten başvurucu 9/11/2006

tarihinde Menemen Asliye Hukuk Mahkemesinde (Hukuk Mahkemesi) tazminat davası

açmıştır.

9. Hukuk Mahkemesi 11/6/2013 tarihli kararla davanın

idari yargı nezdinde açılması gerektiği gerekçesiyle husumet nedeniyle davanın

reddine karar vermiştir.

10. Karar, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 3/12/2013 tarihli

kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi ise aynı Dairenin 21/5/2014 tarihli

kararıyla reddedilmiştir.

11. Hukuk Mahkemesindeki söz konusu yargılama sürecine

ilişkin ayrıntılı bilgiler Anayasa Mahkemesinin Dağistan Koçak (B. No:

2013/5879, 15/10/2014, §§ 7-16) başvurusu hakkında verdiği kararda yer

almaktadır.

B. İzmir 3.

İdare Mahkemesindeki Yargılama Süreci

12. Başvurucu tarafından olaya ilişkin olarak 5/9/2014

tarihli dilekçeyle İzmir 3. İdare Mahkemesi (İdare Mahkemesi) nezdinde tam

yargı davası açılmıştır.

13. İdare Mahkemesi 7/4/2017 tarihinde, Adli Tıp

Kurumundan alınan raporda durumun enjeksiyona bağlı komplikasyon olduğunun,

enjeksiyonu uygulayan sağlık personeline ve enjeksiyon yapılma talimatı veren

ilgili hekime herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle

olayda davalı idarenin herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı

gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

14. Karara karşı başvurucu tarafından yapılan istinaf

istemi, İzmir Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesinin 14/12/2017

tarihli kararıyla oyçokluğuyla reddedilmiştir.

15. Ret kararı başvuruya 15/1/2018 tarihinde tebliğ

edilmiş olup başvurucu 14/2/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

16. Mahkemenin 25/2/2021 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

17. Başvurucu 7/10/2005 tarihinde hastanede yapılan iğne

sonucu sol ayağının felç olması nedeniyle maddi ve manevi varlığını koruma

hakkının, 9/11/2006 tarihinde Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın husumet

yokluğundan reddedilmesi üzerine İdare Mahkemesinde yeniden açtığı tazminat

davaları sürecinin 14/12/2017 tarihinde sona ermesi, her iki yargılama

sürecinin 12 yılı aşkın sürede sonuçlanması nedeniyle makul sürede yargılanma

hakkının, davanın eksik inceleme nedeniyle reddedilmesi nedeniyle de adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkının

kötüye kullanılması" kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:

"Bireysel başvuru hakkını açıkça

kötüye kullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin

dışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para

cezasına hükmedilebilir."

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Başvuru

hakkının kötüye kullanılması" kenar başlıklı 83. maddesi şöyledir:

"Başvurucunun istismar edici,

yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını

açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilir ve

yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin Türk Lirasından fazla olmamak

üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilir."

20. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu ve ekleri"

kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Başvurucuların, adreslerinde

veya başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde

bunu Mahkemeye bildirmeleri zorunludur."

21. Anılan düzenlemelerde genel olarak bir hakkın öngörüldüğü

amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk

düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının

bireysel başvuru alanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bu

bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve Anayasa

Mahkemesinin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların

başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (S.Ö.,

B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28; Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No:

2013/1013, 2/7/2015, § 31).

22. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla

gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge

sunulması, başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur

hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan

ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler

hakkında mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir

kanaat oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı

kalmak kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit

veya tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamında

ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla

bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru

hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (S.Ö., § 29; Osman

Sandıkçı, B. No: 2013/6297, 10/3/2016; Selman Kapan ve diğerleri, B.

No: 2013/7302, 20/4/2016).

23. Başvurucunun söz konusu bireysel başvurunun da konusu

olan Hukuk Mahkemesindeki tazminat davasının makul sürede tamamlanmadığı

iddiasıyla 30/7/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunması üzerine yargılama

sürecinin -7 yıl 6 ayı aşkın- uzunluğu nedeniyle Anayasa Mahkemesince

makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği ve başvurucuya 7.650 TL manevi

tazminat ödenmesine karar verildiği tespit edilmiştir (Dağistan Koçak,

§§ 31, 34).

24. Buna karşın başvurucu, önceden yaptığı söz konusu bireysel

başvuruya ve bu başvuru sonucunda verilen karara ilişkin olarak Anayasa

Mahkemesine herhangi bir bilgi veya belge sunmamıştır. Somut başvuruda

başvurucunun tüm yargılama süreçlerinin bir bütün olarak 12 yıldan fazla

sürdüğünü iddia ettiği gözetildiğinde, bu bilginin (§ 23) başvurunun

değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur olduğu değerlendirilmiştir.

25. Açıklanan gerekçelerle başvurucu tarafından

başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi

verilmediği anlaşıldığından başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması

nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

Recai AKYEL ve Selahaddin MENTEŞ bu görüşe

katılmamışlardır.

A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması

nedeniyle REDDİNE Recai AKYEL ve Selahaddin MENTEŞ'in karşıoyları ve

OYÇOKLUĞUYLA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 25/2/2021 tarihinde karar verildi.

KARŞIOY

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün ‘’Başvuru hakkının kötüye

kullanılması’’ kenar başlıklı 83. Maddesinin; ‘’Başvurucunun istismar edici,

yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını

açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi halinde başvuru rededilir…..’’ şeklindeki

düzenlemesinin Mahkememiz çoğunluğu tarafından, amacına uygun olmayan düzeyde

ve aşırı katı uygulandığı kanaatine varmış bulunmaktayız.

Mahkememiz çoğunluğu tarafından, Başvurucunun 2018/5489

numaralı bireysel başvurusu, başvuru formunda 30/7/2013 tarihinde aynı konuda

yapmış olduğu bireysel başvuru hakkında bilgi vermemesi, başvuru hakkının

kötüye kullanılması olarak değerlendirilmiş ve reddedilmiştir.

Başvurucunun ilk başvurusu, zaten Anayasa Mahkemesi

kayıtlarında mevcut bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle, başvurucudan bildirmesi

istenilen bilgi, Anayasa Mahkemesi sisteminde var olan bilgidir. Nitekim,

başvurucunun daha önce aynı konuda başka bir başvuru daha yaptığı hususu

Mahkeme tarafından tespit edilebilmiştir.

Başvurucunun ilk başvuru hakkında bilgilendirmemesi,

mahkeme heyetinin karar vermesini olumsuz etkileyecek bir niteliğe

kavuşmamıştır. Mahkeme karar sürecinde ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgeler için

UYAP sistemini kullanabildiği bir çalışma koşullarında kendi sisteminde bulunan

bir bilgiden haberdar edilmemesi kötü niyet olarak görülmemelidir.

Mahkemenin kendi imkanlarıyla ulaşamayacağı ve dış

kaynaklı olan bilgi, belge eksikliği veya yanıltıcı bilgi sunulması durumunun,

başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkün

olabilirdi. Ayrıca, sonradan ortaya çıkan ve kararı etkileyebilecek yeni

gelişme ve durumların bildirilmemesi de başvuru hakkının kötüye kullanılması

olarak düşünülebilirdi. Oysa, bu olayda her iki durum da sözkonusu değildir.

Yukarıda açıklanan nedenler ile, çoğunluğun kararına

katılmamız mümkün olmamıştır. Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Dağistan KOÇAK Vekili : Av. Ahmed Emir BİNİCİ Üye Recai AKYEL Üye Selahattin MENTEŞ