Engin Günal Başvurusu (B. No: 2014/14734)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; başvurucunun çalıştığı kurumun sağladığı personel

taşıma hizmetinden yararlandırılmaması üzerine idari işlemin iptali talebiyle

açtığı davanın reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanma

hakkının, karar düzeltme dilekçesinde kurum avukatı hakkında sarf ettiği

sözlerden ötürü disiplin cezası ile cezalandırılması nedeniyle ifade

özgürlüğünün ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 10/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünde (Genel

Müdürlük) memur olarak çalışan başvurucu, anılan Genel Müdürlüğün sağladığı

personel taşıma hizmetinden yararlanmak istemiş ve bu amaçla ilk kez 28/3/1998

tarihinde Genel Müdürlüğe başvuruda bulunmuştur. Başvurucu bu istemini

müteaddit defalar yazılı olarak tekrarlamışsa da başvurularından olumlu bir

sonuç alamamıştır. Başvurucunun en son yaptığı başvuru da Genel Müdürlüğün

3/12/2007 tarihli işlemi ile reddedilmiştir.

9. Başvurucu, idari işlemin iptali talebiyle 7/12/2007 tarihinde

dava açmıştır. Ankara 12. İdare Mahkemesi 5/11/2009 tarihli kararı ile davanın

reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:

"Dava dosyasının incelenmesinden; Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü

Türkiye Karate Federasyonunda şef olarak görev yapan davacının ilk olarak

Haziran 1998 tarihinde ikamet ettiği Gölbaşı İlçesine servis verilmesi

talebinde bulunduğu bu talebin reddi üzerine, 29.09.1999 tarihli dilekçe ile

serviste personel taşıma hizmetinden yararlanma talebinin yanında bunun

sağlanmaması durumunda bir aylık (22 iş günü) karşılığı EGO biletinin verilmesi

için başvuruda bulunduğu bu talebin de reddedildiği ve aynı konuda 2007 yılı

içerisinde yaptığı başvurusuna; personel servis hizmetinde çalıştırılan servis

araçlarının yeterli sayıda personel bulunan güzergahlara tahsis edilmekte

olduğu, yeterli sayıda personel olmayan güzergahlara personel servis aracı

tahsis edilemediği ayrıca Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri

Yönetmeliği'nde personel taşıma hizmetinden yararlanmayan veya yararlanamayan

personele ulaşım bedeli ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmadığı gerekçeleriyle

reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının servis talebinde bulunduğu Gölbaşı İlçesinde

sadece 2 personelin ikamet etmesi, 2 personeli için servis tahsisinin kamu

hizmetlerinin verimliliği, etkinliği ilkesine uygun olmaması ve Kamu Kurum ve

Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği'nde servisten yararlanamayan

veya yararlanmayan personele ulaşım bedeli ödeneceğine ilişkin hüküm

bulunmaması karşısında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık

görülmemiştir."

10. Başvurucunun temyizi üzerine karar, Danıştay Beşinci

Dairesinin (Daire) 16/5/2012 tarihli ilamıyla onanmıştır.

11. Başvurucunun karar düzeltme talebi, Dairenin 13/6/2014

tarihli ilamıyla reddedilmiştir. Anılan ilam başvurucuya 12/8/2014 tarihinde

tebliğ edilmiştir. Başvurucu 10/9/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

12. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Müfettişliği

24/12/2012 tarihli yazı ile başvurucuya; Ankara 12. İdare Mahkemesinde açmış

olduğu dava dolayısıyla hazırladığı karar düzeltme dilekçesinde kurum avukatı

ile ilgili olarak "Hileli savunma

yaparak yüce mahkemeyi kandırma yoluna gitmiş olmasıdır."

yönünde bir cümleye yer verdiğinin, bu suretle avukatın şahsını, yürüttüğü kamu

görevini ve Genel Müdürlüğü hedef alacak şekilde hakaret ve iftira içeren

ifadeler kullandığının iddia olunduğunu, bu iddiaları araştırmak üzere

Başmüfettişlikçe soruşturma başlatıldığını, bu hususta açıklama yapması

gerektiğini bildirmiştir.

13. Genel Müdürlük 31/5/2013 tarihli yazı ile başvurucuya "yapılan soruşturma sonucunda Genel Müdürlüğün avukatı hakkında

ileri sürdüğü iddialar ile hizmet dışında kusurlu bir davranış gösterdiği ve

kişisel hak arayışı sırasında devlet memuru olarak kendisine yönelik itibar ve

güven duygusunu sarsacak eylemde bulunduğunun sabit görüldüğü"

gerekçesiyle kınama cezası ile cezalandırıldığını bildirmiştir.

14. Başvurucu başvuru formunda, korku ve yılgınlık nedeniyle

kendisine verilen disiplin cezası ile ilgili olarak herhangi bir kanun yoluna

başvurmadığını belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 13/9/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. İdari İşlemin İptali

Davasına İlişkin Şikâyetler Yönünden

1. Adil Yargılanma

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

16. Başvurucu; çalıştığı kurumun servis taşıma hizmetinden

yararlanmak için müteaddit defalar yazılı olarak başvuruda bulunduğunu ancak

başvurularından olumlu sonuç alamadığını, bunun üzerine idari işlemin iptali

talebiyle dava açtığını ancak bu davanın da reddedilmesi nedeniyle maddi ve

manevi olarak mağdur edildiğini belirterek Anayasa’nın 5. ve 49. maddelerinde

tanımlanan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

17. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetinin özü yargılamanın

sonucu itibarıyla adil olmadığına ilişkin olup anılan şikâyet adil yargılanma

hakkı kapsamında incelenmiştir.

18. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla

ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak

bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz

takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit ve

sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,

B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

19. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, derece

mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına

ilişkin olup mahkeme kararında (bkz. § 9) bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate

alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu

anlaşılmaktadır.

20. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Eşitlik İlkesinin

İhlal Edildiğine İlişkin İddia

21. Başvurucu, çalıştığı kurumun servis taşıma hizmetinden

yararlanmak için yaptığı başvurular ile idari işlemin iptali talebiyle açtığı

davanın reddedilmesi nedeniyle ayrımcılığa maruz kaldığını belirterek eşitlik

ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

22. Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 14. maddesinde düzenlenen

ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine yönelik iddiaların soyut olarak

değerlendirilmesi mümkün olmayıp mutlaka Anayasa ve Sözleşme kapsamında yer

alan diğer temel hak ve özgürlüklerle bağlantılı olarak ele alınması gerekir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26/3/2013, §

33).

23. Ayrımcılık iddiasının incelenebilmesi için başvurucunun,

kendisiyle benzer durumdaki kişilere yönelik farklı uygulamaların meşru bir

temeli olmaksızın ırk, renk, cinsiyet, din, dil vb. ayrımcı bir nedene

dayandığını makul delillerle ortaya koyması gerekir (Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 50).

24. Somut olayda başvurucu, kendisine hangi nedenle ayrımcılık

yapıldığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Dolayısıyla başvurucu

tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının da, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Disiplin Cezasına

İlişkin Şikâyetler Yönünden

26. Başvurucu; çalıştığı kurumun servis taşıma hizmetinden

yararlanmak için yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine idari işlemin iptali

talebiyle açtığı davada, karar düzeltme dilekçesinde kurum avukatı hakkında

sarf ettiği sözler nedeniyle kınama disiplin cezası ile cezalandırıldığını, hak

arama amacıyla açtığı davada engelleme ve yıldırma uygulamasına tabi

tutulduğunu, korku ve yılgınlık nedeniyle disiplin cezasını yargı önüne

taşıyamadığını belirterek ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

27. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa

Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının

tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun, bireysel başvuru konusu şikâyetini

öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak

iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara

sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni

göstermiş olması gerekir(İsmail Buğra İşlek,

B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).

28. Somut olayda başvurucu her ne kadar hakkında verilen

disiplin cezasına karşı korku ve yılgınlık nedeniyle yargısal başvuru yolunu

tüketmediğini belirtmişse de anılan başvuru yolunun ihlal iddiasını gidermede

neden etkisiz olacağını ortaya koyamamıştır. Bu itibarla başvurucunun hukuk

sisteminde mevcut yargısal yolları tüketmeksizin bireysel başvuruda bulunduğu

anlaşılmaktadır.

29. Açıklanan nedenlerle başvurunun bu kısmının, diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

13/9/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL Raportör Yrd. : Derya ATAKUL Başvurucu : Engin GÜNAL