Halil Kalkan Başvurusu (B. No: 2013/9787)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, mahkeme kararları

ile hüküm altına alınan alacağın geç ödenmesi ve faiz oranının enflasyon

oranının altında kalması nedeniyle Anayasa’nın 35., 36. ve 138. maddelerinde

tanımlanan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminat talebinde

bulunmuştur.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 20/12/2013

tarihinde Nizip 1. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve

eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasına

engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Üçüncü

Komisyonunca, 28/2/2014 tarihinde, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde

ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu tarafından,

Gaziantep ili, Nizip ilçesi, Aşağı Çardak köyünde bulunan 103 ada 241 parsel

sayılı, 103 ada 247 parsel sayılı ve 103 ada 280 parsel sayılı taşınmazların

takdir edilen kamulaştırma bedelinin arttırılması için her bir taşınmaza yönelik

Nizip Asliye Hukuk Mahkemesinde ayrı davalar açılmıştır. Mahkemenin 30/12/1999

tarihli kararları ile davaların kısmen kabulüne karar verilmiş, kararların

temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 24/4/2000ve 1/5/2000 tarihli

kararları ile onanarak kesinleşmiştir.

6. Mahkeme tarafından

hükmedilen kamulaştırma bedelinin 27.396,26 TL'lik kısmı (yasal faiziyle

birlikte) başvurucuya 2/1/2001 tarihinde ödenmiştir. Başvurucu, geriye kalan

alacaklarının tahsili amacıyla Nizip İcra Dairesine başvurarak ilamlı icra

takiplerinde bulunmuş, takipler üzerine başvurucuya 12/5/2009 tarihinde

alacağın son kısmı olarak 7.830,34 TL ödenmiştir.

7. Başvurucu, yukarıda

belirtilen Mahkeme kararında adil yargılanma ve mülkiyet hakkının ihlal

edildiğini belirterek, faiz başlangıç tarihinin kararın kesinleşme tarihi esas

alınarak yıllık enflasyon oranlarında belirlenmesi gerekirken yasal faize

hükmedilmesi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü maddi zarara karşılık 11.000

Avro, kararın geç icra edilmesi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevi

zarara karşılık 1.000 Avro ve yaptığı yargılama giderleri nedeniyle uğradığını

ileri sürdüğü zarara karşılık 1.000 Avro tazminatın ödenmesi istemiyle

21/1/2010 tarihinde 14077/10 başvuru numarasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine

(AİHM) başvuru yapmıştır.

8. 9/1/2013 tarih ve 6384

sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat

Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun’un yürürlüğe girmesinin ardından

başvurucu, 7/3/2013 tarihinde Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu

Başkanlığına (Komisyon) başvuru yaparak, AİHM başvuru formuna atıfla, aynı

taleplerinin 6384 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılmasını istemiştir.

9. Komisyon, 11/9/2013 tarih ve

K.2013/480 sayılı kararıyla, başvurucunun “kesinleşmiş

mahkeme kararının süresinde icra edilmesini isteme hakkının” ihlal

edildiğinin anlaşıldığı, buna göre, AİHM’in konuya

ilişkin yerleşik içtihatları göz önünde bulundurularak, hakkaniyet ölçüsünde ve

taleple bağlı kalınarak takdiren toplam 2.700 TL’nin

6384 sayılı Kanun'un 7. maddesi gereğince tazminat olarak ödenmesine,

Komisyonun 6384 sayılı Kanun'un kapsamını düzenleyen 2. maddesi gereğince,

yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması ve mahkeme kararlarının icra

edilmemesi veya geç ya da eksik icra edilmesine yönelik iddiaları incelemekle

yetkili olduğu belirtilerek, başvurucu tarafından dilekçede yer verilen diğer

ihlal iddiası ve talepleri yönünden yetkisizlik nedeniyle “karar verilmesine yer olmadığına” karar

vermiştir

10. Başvurucu bu karara karşı

Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz etmiş ve AİHM’e

yaptığı başvurudaki taleplerini yinelemiştir.

11. Ankara Bölge İdare Mahkemesi

6/11/2013 tarih ve İ.2013/130, K.2013/138 sayılı kararı ile itirazın reddine

karar vermiştir.

12. Karar, başvurucuya 5/12/2013

tarihinde tebliğ edilmiştir.

13. Bunun yanında başvurucunun

14077/10 sayılı başvurusuyla birlikte 645 başvurunun da karara bağlandığı

kararında AİHM, Mahkeme kararlarının geç icra edilmesi hakkında yapılan şikâyet

hakkında 6384 sayılı Kanun ile kurulan Komisyona başvurulması gerektiğine,

yasal faizin enflasyon oranı karşısında yetersiz kalması nedeniyle mülkiyet

hakkının ihlal edildiği şikayeti hakkında gerçek bir değer kaybı

bulunmadığından bahisle açıkça dayanaktan yoksun olduğuna ve Devlet

alacaklarına uygulanan en yüksek faizin borçlara uygulanmaması şikayeti

hakkında ise Mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde

başvurulmadığından bahisle süre aşımı nedeniyle reddine karar vermiştir (Mahmut EREN ve Diğerleri/Türkiye, B. No:

3950/08, 17/9/2013).

B. İlgili

Hukuk

14. 6384 sayılı Kanun’un 1., 2.,

4., 6., 7. ve 8. maddeleri şöyledir:

“Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı, Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesine yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne dair

esas ve usullerin belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Kanun;

a) Ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile

özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı,

b) Mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da

hiç icra edilmediği,

iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılmış

başvuruları kapsar.

(2) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf

olduğu ek protokoller kapsamında korunan haklara ilişkin Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesinin yerleşik içtihatları doğrultusunda Ülkemiz aleyhine verilen ihlal

kararlarının yoğunluğu dikkate alınmak suretiyle, Adalet Bakanlığınca teklif

edilecek diğer ihlal alanları bakımından da Bakanlar Kurulu kararıyla bu Kanun

hükümleri uygulanabilir.

(3) İdari nitelikteki soruşturmalardan kaynaklanan

başvurular hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

…

Komisyon ve çalışma esasları

MADDE 4 – (1) Bu Kanun kapsamında yapılacak müracaatlar

hakkında karar vermek üzere Bakanlığın merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında

çalışan hâkim ve savcılar arasından Adalet Bakanı tarafından atanacak dört kişi

ile Maliye Bakanı tarafından Maliye Bakanlığı personeli arasından atanacak bir

kişiden oluşan toplam beş kişilik bir Komisyon kurulur. Komisyon Başkanı bu

üyeler arasından Adalet Bakanı tarafından seçilir.

(2) 9 uncu madde hükmü saklı kalmak üzere Komisyon

üyelerine, müracaatlar sonuçlandırılıncaya kadar başka bir görev verilmez.

(3) Komisyon, üye sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve

toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verir.

(4) Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından

yürütülür.

(5) Kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri,

Komisyonun görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi

gecikmeksizin Komisyona göndermek zorundadır.

…

Müracaatın reddi

MADDE 6 – (1) Komisyon;

a) Müracaat konusu başvurunun, Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesince öngörülen iç hukuk yollarının tüketilmesi koşulu dışındaki diğer

kabul edilebilirlik şartlarını taşımadığını,

b) Komisyona süresinde müracaat edilmediğini,

c) Müracaat edenin hukuki menfaati olmadığını,

ç) Müracaatın 2 nci

madde kapsamına girmediğini,

tespit ederse müracaatı reddeder.

Müracaat hakkında karar ve karara itiraz

MADDE 7 – (1) Komisyon, müracaat hakkında dokuz ay içinde

karar vermek zorundadır.

(2) Komisyon, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin emsal

kararlarını da gözetmek suretiyle müracaat konusunda gerekçeli olarak karar

verir.

(3) Komisyon kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on

beş gün içinde Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz

edilebilir. İtiraz dilekçesi müracaata ilişkin diğer tüm belgelerle birlikte

derhal itiraz merciine gönderilir. Bu itiraz öncelikli işlerden sayılarak üç ay

içinde karara bağlanır. Mahkeme tarafından Komisyon kararı yerinde görülmezse

işin esası hakkında karar verilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

(4) Ödenmesine karar verilen tazminat, kararın

kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Bakanlık tarafından ödenir. Ödemeye

ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden, yapılacak işlemler harçlardan

müstesnadır.

Kararın ilgili adli veya idari mercie bildirimi

MADDE 8 – (1) Komisyona yapılan müracaat sonucunda

Komisyonun kesinleşen kararlarının bir örneği müracaata konu işlemin yapıldığı

adli veya idari mercie gönderilir.

(2) Müracaata konu işlem henüz sonuçlandırılmamışsa ilgili

adli veya idari merci tarafından bu işlem ivedilikle sonuçlandırılır.”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

15. Mahkemenin 17/7/2014 tarihinde

yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 20/12/2013 tarih ve 2013/9787 numaralı

bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

16. Başvurucu, kesinleşmiş mahkeme

kararlarında belirlenen alacağın çok uzun süre sonra ödendiğini ve bu durum

nedeniyle Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen “adil yargılanma hakkının” ve Anayasa’nın 138. maddesinin

ihlal edildiği, kamulaştırma artırım bedelinin bir kısmının mahkeme

kararlarının kesinleşmesinden yaklaşık 1 yıl sonra, geri kalan kısmının ise

yaklaşık 10 yıl sonra ödendiğini, yasal faizin enflasyon oranı karşısında çok

düşük kaldığını ve 6384 sayılı Kanun yürürlüğe girmemiş olsaydı AİHM’in önceki kararlarını da emsal almak suretiyle bu

konuda tazminata hükmedeceğini belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde düzenlenen

“mülkiyet hakkının” ihlal

edildiğini ileri sürmüş, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

17. Başvuru dilekçesinde, başvurucu,

adil yargılanma hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edilmesinden şikâyet

etmektedir. Bu sebeple başvurucunun iddiaları iki ayrı şikâyet çerçevesinde

değerlendirilmiştir. Bunun yanında 6384 sayılı Kanun ile oluşturulan yeni iç

hukuk yolunun, konu ve zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin yetkisinde olup

olmadığının ortaya konulması gerekmektedir.

1. Konu ve

Zaman Bakımından Yetki

18. Sözleşme’nin 46. maddesi

bağlamında AİHM, en geç kararın kesinleşmesini takip eden bir yıl içinde

Sözleşme’nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve 13. maddesi bağlamındaki

makul süre aşımı şikâyetleri hakkında yeterli ve uygun bir tatmin

sağlayabilecek bir iç hukuk yolu oluşturması gerektiğine karar vermiştir. AİHM

bu iç hukuk yolunun, kendisine sunulacak olan benzer başvuruların yığılmasını

engellemek amacıyla, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun açılması

tarihine kadar yapılacak olan ve kendi önünde halen derdest olan başvurularla

ilgili olduğunu da vurgulamıştır (Ümmühan

Kaplan/Türkiye, B. No: 24240/07, 20/3/2012, § 75).

19. 6384 sayılı Kanun, AİHM’e yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenmek

suretiyle çözümüne dair esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla kabul

edilmiştir. Kanun, ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile

özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede

sonuçlandırılmadığı, mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da

hiç icra edilmediği iddiasıyla AİHM’e yapılmış

başvurular ile Sözleşme ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller kapsamında

korunan haklara ilişkin AİHM’in yerleşik içtihatları

doğrultusunda Türkiye aleyhine verilen ihlal kararlarının yoğunluğu dikkate

alınmak suretiyle, Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen diğer ihlal

alanlarını kapsamaktadır.

20. Bu Kanun ile kurulan

Komisyon, başvurunun, AİHM’ce öngörülen iç hukuk

yollarının tüketilmesi koşulu dışındaki diğer kabul edilebilirlik şartlarını

taşıyıp taşımadığını, süresinde başvuru yapılıp yapılmadığını, başvuranın

hukuki menfaatinin olup olmadığını veya başvurunun Kanun’un 2. maddesi

kapsamına girip girmediğini ilk başta inceleyecek ve şartları taşımayan

başvuruları reddedecektir.

21. Bu durumda, 6384 sayılı

Kanun ile getirilen ve AİHM’in de tüketilmesi gereken

bir iç hukuk yolu olarak kabul ettiği Komisyon’un görev alanına giren

hususlarda aldığı karara karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine yapılan itiraz

üzerine verilen kararın ardından süresi içinde Anayasa Mahkemesine yapılan

başvurular, başvuruya konu kamu gücü işlem, eylem ve ihmali 23/9/2012

tarihinden önce kesinleşmiş olsalar da 6384 sayılı Kanun ile getirilen sistemin

iç hukuk yolu olarak kabul edilmesi nedeniyle bu Kanun uyarınca Komisyonun

yetki alanına giren şikayetler bakımından Anayasa Mahkemesinin konu ve zaman

bakımından yetkisi dâhilinde olduğunun kabul edilmesi gerekir (B. No:

2013/9785, 17/7/2014, § § 18-30).

2. Mahkeme

Kararının Geç İcra Edildiği İddiası Yönünden

22. Başvurucu, kesinleşmiş

mahkeme kararlarında belirlenen alacağın çok uzun süre sonra ödenmesi nedeniyle

Anayasa’nın 36. ve 138. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.

23. Anayasa’nın 148. maddesinin

üçüncü fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve

özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin

kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine

başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş

olması şarttır.”

24. 30/3/2011 tarih ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenar başlıklı

45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve

özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf

olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal

edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”

25. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar”

kenar başlıklı 46. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen

işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan

etkilenenler tarafından yapılabilir.

26. Anayasa’nın 148. maddesinin

üçüncü ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca,

Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan

Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki

herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır (B. No: 2012/22,

25/12/2012, § 24).

27. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar”

başlıklı 46. maddesinde kimlerin bireysel başvuru yapabileceği sayılmış olup,

anılan maddenin (1) numaralı fıkrasına göre; bir kişinin Anayasa Mahkemesine

bireysel başvuruda bulunabilmesi için üç temel ön koşulun birlikte bulunması

gerekmektedir. Bu önkoşullar, başvuruya konu edilen ve ihlale yol açtığı ileri

sürülen kamu gücü eylem veya işleminden ya da ihmalinden dolayı, başvurucunun “güncel bir hakkının ihlal edilmesi”, bu

ihlalden dolayı kişinin “kişisel olarak”

ve “doğrudan” etkilenmiş olması

ve bunların sonucunda başvurucunun kendisinin “mağdur”

olduğunu ileri sürmesi gerekir (B. No: 2013/6179, 20/3/2014, § 24).

28. AİHM, Sözleşme’nin 34.

maddesinde yer alan“mağdur” kelimesi ile ihtilaf konusu eylem ya da

ihmalden doğrudan etkilenen kişinin kast edildiğini belirtmektedir (Brumarescu/Romanya [BD], B. No: 28342/95,

28/10/1999, § 50).

29. Başvuru konusu olayda,

başvurucunun kamulaştırma bedelinin artırılması için açtığı davalar 24/4/2000

ve 1/5/2000 tarihlerinde kesinleşmiş, Mahkeme tarafından hükmedilen

kamulaştırma bedelinin 27.396,26 TL'lik kısmı (yasal faiziyle birlikte)

başvurucuya 2/1/2001 tarihinde ödenmiş, geriye kalan alacaklarının tahsili

amacıyla başvurucu icra takibinde bulunmuş, takip üzerine başvurucuya 12/5/2009

tarihinde alacağın son kısmı olan 7.830,34 TL ödenmiştir. Başvurucuya, kararların

geç icra edilmesi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü manevi zarara karşılık

1.000 Avro tazminatın ödenmesi istemiyle 21/1/2010 tarihinde 14077/10 başvuru

numarasıyla AİHM’e başvurmuş, başvurusu incelenme

aşamasında iken 6384 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş ve başvurucu AİHM’e yaptığı başvuru ve taleplerini 6384 sayılı Kanun

uyarınca kurulan Komisyona iletmiştir. Komisyon 11/9/2013 tarihli kararı ile “kesinleşmiş mahkeme kararının süresinde icra

edilmesini isteme hakkının” ihlal edildiğini tespit etmiş ve karar

tarihindeki kur üzerinde 1000 Avro karşılığı 2.700,00 TL’nin takdiren başvurucuya ödenmesine karar vermiştir. Başvurucu

tarafından karara karşı yapılan itiraz Ankara Bölge İdare Mahkemesince

reddedilmiştir.

30. 6384 sayılı Kanun uyarınca

kurulan Komisyon, mahkeme kararlarının geç icra edilmesi nedeniyle başvurucunun

hak ihlaline uğradığını tespit etmiş ve uğranılan hak ihlali nedeniyle talep

edilen tazminat miktarının tamamının ödenmesine karar vermiş, bu karara karşı

yapılan itiraz başvurusu da reddedilmiştir.

31. Buna karşılık başvurucu,

6384 sayılı Kanun ile oluşturulan iç hukuk yolunun AİHM’in

Ümmühan Kaplan/Türkiye kararında

belirttiği ilkeleri (§ 18) taşımadığı yahut Komisyon tarafından ödenmesine

karar verilen tazminat tutarının kendisine ödenmediği yönünde bir iddiada da

bulunmamıştır.

32. Bu durumda, 6384 sayılı

Kanun ile kurulan Komisyon tarafından mahkeme kararlarının geç icra edilmesi

nedeniyle başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinin tespit

edildiği ve bu ihlal sebebiyle talep edilen tazminat tutarının tamamının

başvurucuya ödenmesine karar verildiği görülmekle, mahkeme kararının geç icra

edilmesiyle ortaya çıkan ihlalin gideriminin

sağlanması ve bundan dolayı ihlalin güncelliğini yitirmesi nedenleriyle

bireysel başvuru tarihi itibarıyla başvurucunun mağdur statüsünün bulunmadığı

sonucuna varmak gerekmiştir.

33. Açıklanan nedenlerle,

başvurucunun, bireysel başvuru tarihi itibarıyla mağdur statüsü

bulunmadığından, başvurunun bu bölümünün diğer kabul edilebilirlik şartları

yönünden incelenmeksizin “kişi yönünden

yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

3. Mülkiyet

Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden

34. Başvurucu, kamulaştırma artırım

bedelinin bir kısmının mahkeme kararlarının kesinleşmesinden yaklaşık 1 yıl

sonra, geri kalan kısmının ise yaklaşık 10 yıl sonra ödendiğini, yasal faizin

enflasyon oranı karşısında çok düşük kaldığını ve 6384 sayılı Kanun yürürlüğe

girmemiş olsaydı AİHM’in önceki kararlarını da emsal

almak suretiyle bu konuda tazminata hükmedeceğini belirterek Anayasa’nın 35.

maddesinde düzenlenen “mülkiyet hakkının”

ihlal edildiğini iddia etmiştir.

35. 30/3/2011 tarih ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici

1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:

“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem

ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları inceler.”

36. Anılan hüküm uyarınca

Anayasa Mahkemesinin yetkisinin zaman bakımından başlangıcı 23/9/2012 tarihi

olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar

aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir. Anayasa Mahkemesinin

yetki kapsamının anılan tarihten önce kesinleşmiş nihai işlem ve kararları da

içerecek şekilde genişletilmesi mümkün değildir (B. No: 2012/947, 12/2/2013, §

16).

37. Anayasa Mahkemesinin zaman

bakımından yetkisi için kesin bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin

geriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B.

No: 2012/51, 25/12/2012, § 18).

38. 6384 sayılı Kanun ile

getirilen iç hukuk yoluna, ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar

ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede

sonuçlandırılmadığı veya mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya

da hiç icra edilmediği konuları ile Bakanlar Kurulu kararlarıyla belirlenen

konularla sınırlı olmak üzere başvuru imkanı

getirilmiş olup, bu konular dışında Komisyonun bir yetkisi bulunmamaktadır.

39. Öte yandan, başvurucu

tarafından AİHM’e yapılan 6531/10 sayılı başvurunun

da karara bağlandığı kararında, AİHM, yasal

faizin enflasyon oranı karşısında yetersiz kalması nedeniyle mülkiyet hakkının

ihlal edildiği şikâyeti hakkında gerçek bir değer kaybı bulunmadığından bahisle

başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğuna ve Devlet alacaklarına uygulanan

en yüksek faizin borçlara uygulanmaması şikâyeti hakkında ise Mahkeme kararın

kesinleşmesinden itibaren altı ay içinde başvurulmadığından bahisle süre aşımı

nedeniyle reddine karar vermiştir (Mahmut

EREN ve Diğerleri/Türkiye, B. No: 3950/08, 17/9/2013).

40. Başvuru konusu olayda,

başvurucu, mahkeme kararlarının geç icra edilmesi ve hüküm altına alınan

alacağa uygulanan faiz oranının enflasyon oranından az olması nedeniyle

mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmekte ise de,

ilgili mahkeme kararları 24/4/2000 ve 1/5/2000 tarihlerinde kesinleşmiş ve

12/5/2009 tarihinde alacağın son kısmı da ödenmiş olup, ayrıca AİHM,

başvurucunun bu konuya ilişkin yaptığı başvuruyu değerlendirerek reddetmiştir.

41. Bu durumda, başvurucunun

mülkiyet hakkına ilişkin şikâyetleri 23/9/2012 tarihinden önce kesinleşen

mahkeme kararlarına dayanması, mahkeme kararlarında belirlenen alacağın son

kısmının 12/5/2009 tarihinde ödenmesi ve Tazminat Komisyonunca karar verildiği

tarih itibarıyla şikayet konusu hakkında Komisyona bir

yetki verilmemiş olması hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvurunun

mülkiyet hakkına ilişkin ihlal iddiaları zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin

yetkisi dışında kalmaktadır.

42. Açıklanan nedenlerle,

başvuru konusu ihlal iddiasının 23/9/2012 tarihinden öncesine ait olduğu

anlaşıldığından, başvurunun bu bölümünün diğer kabul edilebilirlik şartları

yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından

yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

KALELİ

Üyeler : Zehra Ayla PERKTAŞ Burhan ÜSTÜN Nuri NECİPOĞLU Zühtü ARSLAN Raportör : Bahadır YALÇINÖZ Başvurucu : Halil KALKAN Vekili : Av. Abdulkadir MERT