Hüseyin Korkmaz Başvurusu (B. No: 2015/5532)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, gözaltında darbedilme ve anılan iddiaya

ilişkin olarak etkili bir soruşturma yürütülmemesi nedenleriyle kötü muamele

yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 26/3/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.

7. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda

bulunmamıştır.

III. OLAY VE

OLGULAR

8. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim

Sistemi’nden (UYAP) elde edilen bilgilere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu, İstanbul Emniyet Müdürlüğünde görevliyken

2512/2013 tarihli olayla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının

(Savcılık) 2014/115949 numaralı soruşturma dosyası kapsamında Türkiye

Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye

teşebbüs suçundan 1/9/2014 tarihinde gözaltına alınmıştır.

10. Başvurucu, gözaltına alındıktan sonra doktor raporu

aldırılmak üzere hastaneye götürülürken kötü muameleye maruz kaldığını ileri

sürmüştür.

11. Başvurucunun 2/9/2014 tarihli adli muayene raporunda,

ense sağ tarafında ve boyun hareketlerinde hassasiyet tespit edilmiş olup

yaralanmanın yumuşak doku zedelenmesi olarak düşünüldüğü belirtilmiştir.

Raporda, anılan yumuşak doku zedelenmesinin basit tıbbi müdahale ile

giderilebilecek ölçüde, hafif nitelikte olduğu kanaati bildirilmiştir.

12. Hastane içinde iken polis memurlarının omuzla vurarak

kendisini darbettiklerini, "Bağırsana it."diyerek hakaret ve

tehdit ettiklerini belirten başvurucunun 5/9/2014 tarihinde yaptığı şikâyeti

Savcılığın 2014/128522 numaralı soruşturmasına kaydedilmiştir. Aynı olayla

ilgili olarak başvurucunun 11/9/2014 tarihinde yaptığı ikinci şikâyeti ise

Savcılığın 2014/121250 numaralı soruşturmasına kaydedilmiştir.

13. Her iki şikâyet 2014/121250 No.lu dosyada

birleştirilmiş ve 3/11/2014 tarihinde, şüphelilerin üzerilerine atılı kasten

yaralama, tehdit, hakaret ve görevi kötüye kullanma suçlarını işlediklerine

dair şikâyetçinin mücerret iddiası dışında haklarında dava açılmasını gerektirir

nitelikte delil olmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar

verilmiştir. Bu karara başvurucunun yaptığı itiraz, İstanbul 2. Sulh Ceza

Hâkimliğinin 5/12/2014 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Ret

kararı 22/12/2014 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.

14. Başvurucunun aynı olayla ilgili olarak 30/10/2014

tarihinde Savcılığa yaptığı diğer bir şikâyet ise 24/12/2014 tarihinde

kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanmıştır. Kararın gerekçesi

şöyledir:

"Şikayetçi hakkında Haseki Eğitim

ve Araştırma Hastanesinin 02/09/2014 tarihli raporunda: Basit Tıbbi Müdahale

ile giderilebilecek ölçüde yumuşak doku yaralanması olduğu,

04/09/2014 tarihli İstanbul Adli Tıp

Kurumu Şube Müdürlüğü raporunda: "harici muayenesinde yeni oluşmuş

travmatik lezyon saptanmadığının" bildirildiği,

Şikayetçi Hüseyin Korkmaz'ın olay

tarihinde Haseki hastanesine şüpheli emniyet görevlilerince doktor raporu için

götürüldüğü, şikayetçinin hastane önünde bekleyen medya grubuna dönerek

"Hırsızdan korksaydık, polis olmazdık" diye bağırdığı, keza çıkışta

" Kral çıplak" diye bağırdığı, şüpheli memurların şikayetçinin bu

yönde bağırmasını engellemek ve araca bindirmek amacıyla ağzını kapatmak

istedikleri ve araca binmesini sağladıkları,

Konu ile ilgili 22/12/2014 tarihli

Bilirkişi Raporunda şüpheli emniyet görevlilerinin, "Kral çıplak"

diye bağıran şikayetçinin ağzını kapatarak araca bindirmeye çalıştıklarının

tespit edildiğinin bildirildiği, görevlilerin şikayetçiye karşı kasten yaralama

ve görevlerini kötüye kullandıklarına dair bir tespitin yapılamadığı,

Şikayetçinin aynı konuda İstanbul

Cumhuriyet Başsavcılığınca, şikayette bulunduğu 2014/121250 soruşturma nolu

evrakta03/11/2014 tarihinde Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği,

Şüphelilerin üzerlerine atılı Kasten

Müessir Fiil, Görevi Kötüye Kullanma, İşkence, Gözaltında ve nezarethanede kötü

muamele suçlarını işlediklerine dair haklarında dava açılmasını gerektirir

nitelikte delil elde edilemediği..."

15. Başvurucunun itirazı İstanbul 2. Sulh Ceza

Hâkimliğince 9/2/2015 tarihinde reddedilerek karar kesinleşmiştir.

16. Ret kararı 26/2/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ

edilmiş; başvurucu otuz günlük başvuru süresi içinde 26/3/2015 tarihinde anılan

karara karşı bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ

HUKUK

17. 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve

Salâhiyet Kanunu’nun 16. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

"Zor ve silah kullanma

Madde 16-(Değişik: 2/6/2007-5681/4 md.)

Polis, görevini yaparken direnişle

karşılaşması halinde, bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde zor

kullanmaya yetkilidir.

Zor kullanma yetkisi kapsamında,

direnmenin mahiyetine ve derecesine göre ve direnenleri etkisiz hale getirecek

şekilde kademeli olarak artan nispette bedenî kuvvet, maddî güç ve kanunî

şartları gerçekleştiğinde silah kullanılabilir.

İkinci fıkrada yer alan;

a) Bedenî kuvvet; polisin direnen

kişilere karşı veya eşya üzerinde doğrudan doğruya kullandığı bedenî gücü,

b) Maddî güç; polisin direnen kişilere karşı

veya eşya üzerinde bedenî kuvvetin dışında kullandığı kelepçe, cop, basınçlı

ve/veya boyalı su, göz yaşartıcı gazlar veya tozlar, fizikî engeller, polis

köpekleri ve atları ile sair hizmet araçlarını,

ifade eder.

Zor kullanmadan önce, ilgililere direnmeye

devam etmeleri halinde doğrudan doğruya zor kullanılacağı ihtarı yapılır.

Ancak, direnmenin mahiyeti ve derecesi

göz önünde bulundurularak, ihtar yapılmadan da zor kullanılabilir.

..."

18. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri

Kanunu'nun 172. ve 173. maddelerinin ilgili fıkraları şöyledir:

“Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar

Madde 172- (1) Cumhuriyet savcısı,

soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe

oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması

hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar suçtan zarar gören

ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda, itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair

karar verildikten sonra yeni delil meydana çıkmadıkça, aynı fiilden dolayı kamu

davası açılamaz.

...

Cumhuriyet savcısının kararına itiraz

Madde 173- (1) Suçtan zarar gören,

kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten

itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı

çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza

hâkimliğine itiraz edebilir.

...

(6) İtirazın reddedilmesi halinde;

Cumhuriyet savcısının, yeni delil varlığı nedeniyle kamu davasını açabilmesi,

önceden verilen dilekçe hakkında karar vermiş olan sulh ceza hâkimliğininbu

hususta karar vermesine bağlıdır."

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

19. Mahkemenin 11/10/2018 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

20. Başvurucu; polis memurları tarafından alenen müessir

fiil işlenmiş olmasına ve bunun kamera kayıtlarıyla sabit olmasına karşın

etkili bir soruşturma yürütülmeyerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar

verildiğini ve bu karara karşı yapılan itirazın Sulh Ceza Hâkimliğince

gerekçesiz olarak reddedildiğini belirterek eşitlik ilkesi, hak arama

özgürlüğü, mahkemelerin bağımsızlığı ve doğal hâkim ilkesinin ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

21. Bakanlık kabul edilebilirliğe ilişkin görüşünde;

Savcılığın 2014/121250 ve 2014/141605 No.lu her iki soruşturmanın içeriğinin ve

başvurucunun şikâyetlerinin aynı olduğunu, 3/11/2014 tarihinde kovuşturmaya yer

olmadığı kararıyla sonuçlanan 2014/121250 No.lu soruşturma sonucunda verilen

karara karşı yapılan itirazın 5/12/2014 tarihinde reddedildiğini, ret kararının

22/12/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edildiğini, başvurucunun en geç

21/1/2015 tarihine kadar bireysel başvuruda bulunması gerekirken 26/3/2015'te

yapılan başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğunu bildirilmiştir.

B. Değerlendirme

22. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

Başvurucunun iddialarının kötü muamele yasağı kapsamında incelenmesi gerektiği

değerlendirilmiştir.

23. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı

fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası

gereği başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin

öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvuru yapılması

gerekir.

24. Somut olayda, başvurucunun aynı olayla ilgili

5/9/2014, 11/9/2014, 30/10/2014 tarihli olmak üzere üç farklı şikâyet dilekçesi

vererek üç farklı soruşturma açılmasına yol açtığı, 5/9/2014 ve 11/9/2014

tarihli şikâyetlerin Savcılığın 2014/121250 No.lu soruşturmasında

birleştirilerek bu şikâyetlerle ilgili olarak 3/11/2014 tarihinde kovuşturmaya

yer olmadığına dair karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın 5/12/2014

tarihinde reddedilerek kararın kesinleştiği görülmüştür. Ret kararı 22/12/2014

tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.

25. Daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılı

olunmayacağı belli olan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin farklı

zamanlarda başvurulmasının bireysel başvuru süresinin yeniden canlandırılması

noktasında herhangi bir etkisi ve işlevi olmayacaktır (İbrahim Oğuz Yapar,

B. No: 2012/829, 5/3/2013, § 32; Seyithan Akgül, B. No: 2013/5869,

7/1/2016, § 38). Savcılığın aynı olayla ilgili olarak verdiği 24/12/2014

tarihli kavuşturmaya yer olmadığı kararında (bkz. § 14) şikâyet konusunun daha

önce soruşturulduğu ve karara bağlandığı hatırlatılmıştır. Dolayısıyla başvuru

yolunun tüketildiği tarihin nihai karar olan İstanbul 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin

5/12/2014 tarihli kararının tebliğ edildiği 22/12/2014 olduğu kabul

edilmelidir.

26. Bu kapsamda başvurucunun en geç 21/1/2015 tarihine

kadar bireysel başvuruda bulunması gerekirken 26/3/2015 tarihinde başvuruda

bulunduğu anlaşılmış olup bireysel başvuru için öngörülen otuz günlük sürenin

geçtiği sonucuna varılmıştır.

27. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul

edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 11/10/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan y. : Serdar ÖZGÜLDÜR Üyeler : Serruh KALELİ Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA Raportör Yrd. : Gizem Ceren DEMİR KOŞAR Başvurucu : Hüseyin KORKMAZ Vekili : Av. Ertuğrul Gazi ALPEREN