Neziye Demiroğlu Başvurusu (B. No: 2014/20287)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, yargı kararının uygulanmaması nedeniyle mülkiyet ve

adil yargılanma haklarının; davanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucu, Yalova'nın Çiftlik köyü Kuruçeşme mevkiinde bulunan

3058 parsel sayılı A Blok 3. kat 23 numaralı bağımsız bölümün malikidir. Bu

konut 17/8/1999 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle hasar görmüştür.

7. Başvurucu, hizmet kusuruna dayalı olarak konutunda meydana

gelen maddi zararın tazmini istemiyle Yalova Belediyesi (Belediye) ile Çevre ve

Şehircilik Bakanlığı aleyhlerine Bursa 1. İdare Mahkemesinde 15/8/2000

tarihinde tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde 5.000 TL maddi tazminat

talebinde bulunulmuştur.

8. Mahkeme 21/1/2001 tarihinde davayı süre aşımı yönünden

reddetmiştir. Bu karar Danıştay Altıncı Dairesince bozulmuş, Mahkeme 5/10/2005

tarihinde ısrar kararı vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu

24/7/2007 tarihinde ısrar kararını bozmuştur.

9. Mahkeme 19/12/2012 tarihinde davanın kabulüne ve 5.000 TL

tutarındaki maddi tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren kanuni faiziyle

birlikte davalı idarelerce başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.

10. Temyiz edilen karar Danıştay Altıncı Dairesi tarafından

4/2/2014 tarihinde onanmış, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının karar

düzeltme talebi ise aynı Dairenin 10/11/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

11. Başvurucu, kararın uygulanması ve zararının giderilmesi

talebiyle 30/9/2013 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurmuş; talebine

cevap verilmeyince Belediye ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhlerine

5/2/2014 tarihinde İstanbul 13. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmıştır.

İcra takibinde, 5.000 TL maddi tazminat ve 16.461,64 TL işlemiş faiz

tutarlarına yargılama giderleri ile faizleri de eklenmekle birlikte toplam

23.799,19 TL talep edilmiştir.

12. Başvurucu 29/12/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

13. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 26/9/2014 tarihinde icra

dosyasına 5.559,38 TL ödeme yapıldığını bildirmiştir. Belediye de 29/4/2014

tarihinde icra dosyasına 11.889,60 TL tutarında bir ödeme yapmıştır.

IV. İLGİLİ HUKUK

14. Konu ile ilgili hukuk için bkz. Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§ 11-14.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

15. Mahkemenin 28/11/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

16. Başvurucu, alacağına ilişkin yargı kararının icra edilmemesi

nedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının; ayrıca söz konusu davanın

uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

17. Bireysel başvurular sonrasında, 31/7/2018 tarihli ve 30495

sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren

25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve

6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların

Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

18. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamaların

uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra

edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe

girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel

başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul

edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat

üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat

Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.

19. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede

sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği yahut

icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel

başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine

ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 11-14).

20. Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi;

yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç

veya eksik icra edildiği yahut icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden

önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna

başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı

sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden

inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat Yüksel, § 26).

21. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru

yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı, tazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterli

giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu

tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı

sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul

edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel,

§§ 35, 36).

22. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren

bir durum bulunmamaktadır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

A. Mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğine

ilişkin iddialarınbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL

EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

28/11/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL Raportör : Özgür DUMAN Başvurucu : Neziye DEMİROĞLU