Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri A.ş. Başvurusu (B. No: 2016/10395)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, başvurucu şirketin televizyon kanalında yayınlanan

bazı ifadeler nedeniyle idari para cezası ile cezalandırılmasının ifade ve

basın özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 3/6/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir.

7. Bakanlık, 1/4/2019 tarihinde görüş bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

9. Başvurucu, olayların meydana geldiği tarihte medya hizmet

sağlayıcı bir şirkettir. Başvurucunun sahibi olduğu televizyon kanalında Samanyolu Haber logosu ile her gün ana

haber bülteni yayınlanmaktadır. 7/5/2014 tarihinde yayınlanan ana haber

bülteninde "Savcılık Başbakan'a

İnceleme Başlattı mı?" başlıklı bir haber yayınlanmıştır.

10. İlgili haber üzerine Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)

resen inceleme başlatmıştır. RTÜK'ün 21/5/2014 tarihli kararıyla başvurucu

hakkında 12.353 TL idari para cezası uygulanmasına oyçokluğuyla karar

verilmiştir.

11. Başvurucu, hükmedilen idari para cezasının iptali talebiyle

dava açmıştır. Ankara 5. İdare Mahkemesi 27/2/2015 tarihli kararıyla davanın

reddine karar vermiştir. İtiraz üzerine verilen karar Ankara Bölge İdare

Mahkemesi 4. Kurulunun 18/2/2016 tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

12. Nihai karar başvurucuya 9/5/2016 tarihinde tebliğ

edilmiştir. Başvurucu 3/6/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

13. 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme

Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine

Dair Kanun ile 27/7/2016 tarihli ve 29783 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile

Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararname'nin (668 sayılı KHK) 2. maddesi ile Samanyolu TV'nin kapatılmasına

karar verilmiştir.

14. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul

Edilmesine Dair Kanun ile 17/8/2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (670 sayılı KHK)

ile de kapatılan özel televizyonların bağlı oldukları şirketlerin

faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicil kayıtlarının resen terkin

edileceği hükme bağlanmıştır.

IV. İLGİLİ HUKUK

15. 668 sayılı KHK'nın "Alınan

tedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımları

şöyledir:

"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu

tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)

aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;

b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyo

ve televizyon kuruluşları kapatılmıştır.

...

2 Sayılı Liste

Televizyonlar

...

13 Samanyolu TV"

16. 670 sayılı KHK'nın "Devir

işlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)

numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve

televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları

şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin

edilir."

17. Bireysel başvuru anında tüzel kişiliği haiz olan ancak

bireysel başvurunun incelenmesi aşamasında tüzel kişiliğini yitiren ticaret

şirketleri hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukuk

kaynakları için ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., B. No:

2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 19/11/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

19. Başvurucu;

i. Halkın bilgi alma hakkı kapsamında, yayınlanan haberin

objektif bir biçimde aktarılması maksadıyla ihbar mektubunda geçen ifadelerin

aynen aktarıldığını, siyasilerin kendilerine yöneltilen eleştirilere daha

tahammüllü olmaları gerektiğini bu hususlar gözetilmeksizin hükmedilen idari

para cezası nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğini,

ii. bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanmadığını bu nedenle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

20. Bakanlık görüşünde, başvurucunun karar düzeltme yoluna

başvurmaması nedeniyle iç hukuk yollarının tüketilmediği; mahkemece uygulanan

idari para cezasının, demokratik bir toplumda gerekli ve amaçla orantılı

düzeyde olduğu kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.

B. Değerlendirme

21. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu, tüzel

kişiliği haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anında tüzel kişiliği

haiz olması gerektiği gibi bu tüzel kişiliğin bireysel başvuru sürecinin sonuna

kadar korunması şirketler tarafından yapılan başvurunun esasının

incelenebilmesi için zorunlu bir koşuldur (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36). Şirketin ticaret

sicil kaydının silinmesi ve tüzel kişiliğini yitirmesi olgusu bireysel

başvurunun esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa Mahkemesi,

başvurunun incelemesi devam ederken başvuru ehliyetinin yitirilmesi durumunda

başvurunun düşmesine karar vermektedir (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38, 39).

22. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554,

25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında kamu otoritesince bir şirketin tüzel

kişiliğine tek taraflı bir işlemle son verilmesi durumunda bu şirketin taraf

olduğu bireysel başvurular hakkında düşme kararı verilmesi gerektiğinin kabulü

hâlinde ortakların öngöremedikleri bir terkin işlemi nedeniyle menfaatlerinin

zedelenmesinin söz konusu olabileceğine dikkat çekmiştir. Anayasa anılan

kararında hukuki varlıkları kamu otoritelerinin tek taraflı iradesiyle sona

erdirilen özel hukuk tüzel kişiliklerinin tüzelkişilikleri sona ermeden önce

yaptıkları bireysel başvuruların devamında menfaati bulunduğunu iddia eden

kişilerin bireysel başvuruya devam etmek istediklerini makul bir süre içinde

Anayasa Mahkemesine bildirmeleri hâlinde Anayasa Mahkemesince başvurunun

incelenmesine devam edilebileceğine karar vermiştir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§ 27, 29).

23. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini Anayasa

Mahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamında

menfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzel kişinin

yaptığı başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin bu

isteklerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitinde

bunların tüzel kişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleri

dikkate alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddia

eden kişilerin bu iddialarını destekleyecek bunu ispata yarayacak bilgi ve

belgeleri Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., § 30).

24. Bu aşamada kimlerin tüzel kişiye ait başvurunun devamında menfaat

sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somut olayın

kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.

25. Somut olayda başvurucu Şirketin sicil kaydı, 670 sayılı KHK

ile resen terkin edilmiştir. Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016

tarihinde sona ermiştir.

26. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar hiç kimse

başvuruyu devam ettirmek istediğini Anayasa Mahkemesine bildirmediğinden ve

dolayısıyla başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

A. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

19/11/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üyeler

:

Burhan ÜSTÜN

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Selahaddin

MENTEŞ

Raportör

:

Gülsüm Gizem

GÜRSOY

Başvurucu : Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.