AYM Norm Denetimi E.2014/139 K.2015/36

Onuncu Dairesi

İTİRAZIN KONUSU : 3.6.2007

tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasına, 13.6.2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanun'un 58. maddesiyle eklenen "Müsteşarlık bu fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir." cümlesinin Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemidir.

I- OLAY

Davacı tarafından 24.7.2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesinde yer alan " Hukuk alanında doçent ve üzeri akademik unvana sahip olanlar ile adli yargı hâkim emeklileri sınavdan muaftır." ibaresinin iptali istemiyle açılan davada, anılan Yönetmelik hükmüne dayanak olan itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

Kanun'un 30. maddesinin itiraz konusu kuralı da içeren (8) numaralı fıkrası şöyledir:

"Sigorta hakemlerinin;

a) Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması,

b) En az dört yıllık yüksek okul mezunu olması,

c) Sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyimi olması,

gerekir. (Ek cümle: 13/6/2012-6327/58 md.) Müsteşarlık bu fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye yetkilidir."

B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları

Başvuru kararında, Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine dayanılmış, Anayasa'nın 7. maddesi ise ilgili görülmüştür.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Serruh KALELİ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Zehra Ayla PERKTAŞ, Recep KÖMÜRCÜ, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, Zühtü ARSLAN, M. Emin KUZ ve Hasan Tahsin GÖKCAN'ın katılımlarıyla 11.9.2014 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Erhan TUTAL tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu yasa kuralı, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu, bu yetkinin devredilemeyeceği, yürütme organına düzenleme yetkisi veren bir yasa kuralının temel ilkeleri koyması, çerçeveyi çizmesi, sınırsız, belirsiz, geniş bir alanı yürütmenin düzenlemesine bırakmaması gerektiği, oysa itiraz konusu kuralın sigorta hakemlerinde aranacak deneyim ve bu deneyime esas teşkil edecek bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirleme yetkisini, çerçevesini çizip temel ilkelerini koymaksızın Hazine Müsteşarlığına bıraktığı belirtilerek kuralın, Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca, itiraz konusu kural ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 7. maddesi yönünden de incelenmiştir.

Kanun'un 30. maddesinin (8) numaralı fıkrasında, sigorta hakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksek okul mezunu olması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyimi olması gerektiği ifade edilmiş; itiraz konusu kural ile de sigorta hakemi olabilmek için sigorta hukukunda veya sigortacılıkta sahip olunması gereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütlerin belirlenmesi yetkisi Hazine Müsteşarlığına verilmiştir.

Anayasa'nın 7. maddesinde, yasama yetkisinin

Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve bu yetkinin devredilemeyeceği

öngörülmüştür. Buna göre, kanun ile düzenlenmesi öngörülen konularda, yürütme

organına, genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi

verilmesi, yasama yetkisinin devri anlamına geleceğinden Anayasa'nın 7.

maddesine aykırı düşer. Ancak, kanunda temel esasların ve çerçevenin

belirlenmesi koşuluyla, uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların

düzenlenmesinin yürütmeye bırakılması Anayasa'ya aykırılık oluşturmaz. Esasen

Anayasa'nın 8. maddesinde yer alan, "Yürütme yetkisi ve

görevi,.Anayasa'ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir."

hükmünün anlamı da budur.

Sigorta, çok çeşitli rizikoları teminat altına alması nedeniyle,

hemen hemen toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren, teknik ve yaygın bir

ekonomik faaliyetin konusunu teşkil etmektedir. Sigortacılık, ekonomik

gelişmeye uzun vadeli fon yaratması ve ülke tasarruf kapasitesini artırması

nedeniyle, aynı zamanda önemli bir finansal hizmet görevini de üstlenmiş

durumdadır. Kanun'un gerekçesinde konuyla ilgili olarak, sigorta ettirenler

veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf

arasındaki uyuşmazlıkların adli yargı mekanizmalarıyla çözümlendiği ancak,

sigortacılık alanında ihtisas mahkemelerinin olmaması, yargı sürecinin uzun

zaman alması ve masraflı olması nedeniyle, sigortalıların bazı uyuşmazlıklarda

riski üstlenen tarafların haksız da olsa önerdikleri tazminatı kabul etmek

durumunda kaldıkları, bu durumun da sigortalıları mağdur ettiği ve sigortacılık

sektörüne duyulan güveni sarstığı belirtilerek, getirilen tahkim sistemi ile

sigorta sözleşmesinden doğan tüm uyuşmazlıkların çözümünün amaçlandığı, tahkim

sisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulabilmesi için de

sigortalıların sistemin tarafsızlığına olan güveninin sağlanması gerektiği, bu

amaçla sigorta hakemliği müessesesinin tasarlandığı ifade edilmiştir.

Öte yandan, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Hazine Müsteşarlığının, maddede belirtilen diğer görevler yanında, sigorta sektörüne ilişkin faaliyetleri düzenlemek, uygulamak, uygulamanın izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin esasları tespit etmek amacıyla kurulduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu bağlamda itiraz konusu kuralla, Hazine Müsteşarlığına sigorta

sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların sigorta hukukunda veya sigortacılıkta

belirli bir bilgi birikimi ve deneyime sahip kişiler tarafından çözülmesini

sağlamak amacıyla verilen yetki, işin özelliğinden kaynaklanan, uzmanlık

gerektiren, teknik konuları içeren, objektif bir düzenleme yetkisidir. Kanun

koyucu, sigorta hakemlerinin; malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans

şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması, en az dört yıllık yüksek

okul mezunu olması ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az

on yıllık deneyimi olması gerektiğini belirterek, bu kişilerde bulunması

gereken niteliklerle ilgili asli düzenlemeyi yapmış ve bu şekilde Hazine

Müsteşarlığına verilen yetkinin çerçevesini belirlemiştir. Buna göre, itiraz

konusu kuralla sigorta hakemi olabilmek için sigorta hukukunda veya

sigortacılıkta sahip olunması gereken deneyimin ve bu deneyime esas teşkil eden

bilginin tespitine ilişkin ölçütlerin belirlenmesi yetkisinin sigorta sektörünü

düzenlemekle görevli kılınan Hazine Müsteşarlığına verilmesi, yasama yetkisinin

devri olarak nitelendirilemez.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 7. maddesine aykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir.

Kuralın Anayasa'nın 2., 36. ve 123. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

VI-

ARSLAN

Başkanvekili

Serruh

KALELİ

Başkanvekili

Alparslan

ALTAN

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Recep

KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan

ÜSTÜN

Üye

Engin

YILDIRIM

Üye

Nuri

NECİPOĞLU

Üye

Hicabi

DURSUN

Üye

Celal Mümtaz AKINCI

Üye

Erdal

TERCAN

Üye

Muammer

TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üye

Kadir

ÖZKAYA