AYM Norm Denetimi E.2017/46 K.2017/30

Hukuk Mahkemesi

(Ceza Mahkemesi Sıfatıyla)

İTİRAZIN KONUSU

14.12.2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinin, 15.7.2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanun’un 63. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı fıkrasının yedinci cümlesinin, Anayasa’nın 36. ve 37. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY

Sanık hakkında, karşılıksız çek düzenlediği iddiasıyla açılan davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I- İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ

Kanun’un itiraz konusu kuralı da içeren 5. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

”MADDE 5- (1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı

bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle

ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi

hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne

kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek

bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme

tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna

göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip

ve yargılama gideri toplamından az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek

hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı

açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme

tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına

karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi

gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız

çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı

ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır.

Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı

kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı

İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü

uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve

İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde

düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin

tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin

bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yer

mahkemesinde görülür.”

II- İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Raportör Fatih ŞAHİN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2.6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Başvuruya engel durumlar” başlığını taşıyan 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, “İtiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyalarının bulunması hâlinde, yapılmış olan itiraz başvurusu bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır.” denilmiştir. Buna göre aynı Mahkeme tarafından aynı kurala ilişkin birden fazla itiraz başvurusunda bulunulması mümkün değildir.

3. 6216 sayılı Kanun’un “Anayasaya aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” başlıklı 40. maddesinde ise Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem belirtilmiş ve maddenin (4) numaralı fıkrasında açık bir şekilde dayanaktan yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme bağlanmıştır.

4. Başvurunun incelemesinden, itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından, itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyası kapsamında yapılmış olan itiraz başvurusunun (E.2017/45) bakılmakta olan dava dosyası için bekletici mesele sayılması gerekirken, tekrar başvuruda bulunulduğu belirlenmiştir.

5. Açıklanan nedenlerle, 6216 sayılı Kanun’un 41. maddesinin (2) numaralı fıkrasına aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun, anılan Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından, esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

M. Emin KUZ

Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Üye Kadir ÖZKAYA Üye Rıdvan GÜLEÇ Üye Recai AKYEL Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ