Danıştay 10. Daire E.1996/2608 K.1997/5233

İptal davalarındaki sübjektif ehliyet koşulu, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorundur. Dolayısıyla sübjektif ehliyet koşulunun; idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenme alanını genişletecek biçimde yorumlanması gerekmektedir.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine İlişkin Yasada "kuruluş" olarak anılan değişik kamusal varlıkların özelleştirilmesine ilişkin işlemlerdeki hukuka uygunluğun denetimini istemek hak ve yetkisinin o ülke vatandaşlarının her birine tanınması hukuk devleti olmanın gereğidir.

Bir ülke yurttaşının, "dolaylı" ya da "dolaysız" olarak ödediği vergiler ile, gerektiğinde sübvanse edilen bu tür kuruluşların satışının hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesinin kamu yararı ilkesine de uygun olduğu tartışmasızdır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın bozulması gerekir.

Danıştay Savcısı : …

Düşüncesi : İleri sürülen bozma nedenleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1 numaralı bendinde öngörülen nedenlerden hiçbirisine girmediğinden, temyiz isteğinin reddi ile hukuka ve usul hükümlerine uygun bulunan, İdare Mahkemesi kararının onanması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü: Dava; … A.Ş. (Banka) nin özelleştirilmesine ilişkin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 11.9.1995 tarih ve 95/69 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 2.maddesinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren hususlar hariç olmak üzere kişisel hakları ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceğinin öngörüldüğü, iptal davalarında güdülen amacın, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yolu ile denetlenmesi olduğu, iptali istenilen idari işlemin, dava açacak kişinin menfaatini etkileyip etkilemediğinin takdirinin yargı yerine bırakıldığı,

iptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ihlali koşulunun, kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması durumunda gerçekleşeceği, başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacıyı etkilemesi, yani, davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi gerektiği, dosyanın incelenmesinden, iptali istenilen idari işlem ile, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanın dışında bir niteliği olmayan davacı arasında ciddi ve geçerli bir menfaat ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davayı ehliyet yönünden reddetmiştir.