Danıştay 10. Daire E.2019/1004 K.2023/2439

Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında … gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda beyan edilen eşyanın, … pozisyonunda yer aldığının tespit edildiği, bu pozisyondaki eşyanın 2006/6 sayılı Tebliğ uyarınca gözetime tabi olduğu ve eşya için gözetim belgesinin ibrazı gerektiği yolunda tesis edilen gümrük müdürlüğü kararına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, salmastra isimli eşyanın tek başına valf işlevini yerine getirmesinin mümkün olmadığı, mahkemenin hiçbir teknik açıklama yapmadan eşyayı valf olarak kabul ettiği, bağlayıcı tarife bilgisine ilişkin tespitlerin doğru olmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi istenmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 25/06/2012 tarihli başvuru ile Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nden 06/06/2012 tarihli özet beyan muhteviyatı eşyanın musluk aksamı veya valf olup olmadığı yönünde gerekli tespitin yapılması talep edilmiştir.

Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nce … tarih ve … sayılı yazı ile İstanbul Sanayi Odasından davacının başvurusu hakkında rapor düzenlenerek gönderilmesi istenmiştir.

İstanbul Sanayi Odası tarafından görevlendirilen heyet tarafından numune alma yöntemiyle yapılan inceleme sonucu hazırlanan 27/06/2012 tarihli ekspertiz raporu idareye sunulmuştur. Söz konusu raporda eşyanın musluk göbeği olduğu tespit edilmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından, adına kayıtlı … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı olan eşya musluk aksamı (musluk göbeği) olarak … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmiştir.

Ancak davalı idarece söz konusu eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğu tespit edilmiş ve bu nedenle de gözetim uygulamasına tabi olduğu davacıya bildirilmiştir.

Davacı tarafından söz konusu eşyanın musluk aksamı (musluk göbeği) olduğundan bahisle Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne itiraz edilmiş ve itirazın zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4458 sayılı Gümrük Kanun'nun 15. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı belirtilmiş, 3. fıkrasında, Gümrük Tarifesinin: a) Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini, b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarife önlemlerinin uygulanması için tespit edilen diğer cetvelleri, c) Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak;

- Gümrük vergi oranlarını, - Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini, d) Türkiye'nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir tarife uygulaması gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını, e) Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları için tanınan tercihli tarife uygulamalarını, f) İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını, g) Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını kapsayacağı,

7. fıkrasında da. Gümrük Tarife Cetveli, izahname ve eşya fihristinin müsteşarlıkça hazırlanacağı ve Resmi Gazete'de yayımlanacağı, bu şekilde yayımlanan metinlerin idari ve kazai uygulamalarda esas tutulacağı hüküm altında alınmıştır.

29/05/2012 tarih ve 28307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği Eki Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinin "Tarifenin Yorumu ile İlgili Genel Kurallar" Bölümü içerisinde yer alan 1. kuralında; bölüm, fasıl ve tali fasıl başlıklarının sadece gösterici nitelikte olduğu, yasal amaçlar için eşyanın tarifedeki yerinin saptanmasının, pozisyon metinlerine, bölüm veya fasıl notlarına ve bu pozisyonların veya notların anlamına aykırı düşmedikçe belirtilen kurallara göre yapılacağı belirtilmiştir.

Dış Ticaret Müsteşarlığınca yayımlanan 2006/6 Nolu İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'in 1. maddesinde, 8481.80.19.00.12 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (G.T.İ.P.) ithal edilecek valfler gözetim uygulaması kapsamdaki ürünler arasında sayılmış; "Gözetim uygulaması" başlıklı 2. maddesinde, bu Tebliğ’in 1. maddesinde belirtilen ürünlerin ancak Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca (İthalat Genel Müdürlüğü) düzenlenecek gözetim belgesi ile ithal edileceği, gözetim belgesinin gümrük beyannamesinin tescilinde ilgili gümrük idaresince aranacağı, gözetim belgesinin bir örneğinin gümrük beyannamesine ekleneceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." kuralı yer almaktadır.

Bilirkişiye başvurulmasındaki amacın, hukuka uygun karar verebilmek için gerekli verilere ulaşmak olduğu göz önünde tutulduğunda, bilirkişilerin uyuşmazlık konusunda özel ve teknik bilgiye sahip olan kişiler arasından seçilmesi gerektiği kuşkusuz olup, bilirkişilerce düzenlenen raporda, sorulara verilen cevapların şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, rapor içeriğinin ise hükme esas alınabilecek nitelikte olması gerekmektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 282. maddesinde, "Hakim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir." hükmü yer aldığından; sunulan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek yeterlikte olmaması veya taraflarca yapılan itirazları karşılamaması halinde bilirkişilerden ek rapor istenilebileceği veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği gibi verilen rapor dikkate alınmadan uyuşmazlığın çözümüne engel bir düzenlemenin bulunmadığı da açıktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinde, uyuşmazlığın, davacı şirket tarafından, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile ithal edilmek istenen musluk aksamı (musluk göbeği) olarak adlandırılan eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmesi ancak idarece söz konusu eşyanın … gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğunun tespit edilerek gözetim uygulamasına tabi tutulmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından eşyanın valf niteliğinde olmadığı, musluk aksamı niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir. Dolayısıyla uyuşmazlığın çözümü, eşyanın valf niteliğinde mi musluk aksamı niteliğinde mi olduğunun tespit edilmesine bağlıdır.

İdare Mahkemesince her ne kadar davacı tarafından musluk aksamı (musluk göbeği) olarak ithal edilen ürünün … gümrük tarife istatistik pozisyon numaralı sıhhi tesisat valfi olduğuna ve bu nedenle 2006/6 sayılı İthalatta Gözetim Uygulamasına İlişkin Tebliğ kapsamında gözetime tabi olduğundan, gözetim belgesi ibrazı gerektiğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış ise de İstanbul Sanayi Odası tarafından hazırlanan 27/06/2012 tarihli ekspertiz raporunda eşyanın musluk göbeği olduğunun belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda, idare mahkemesince, ithale konu eşyanın tarafların iddiaları dikkate alınmak suretiyle ne olduğu hususunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Bu nedenle; davacı tarafından ithal edilmek istenen eşyanın, davacının serbest dolaşıma giriş beyannamesinde beyan ettiği gibi musluk aksamı (musluk göbeği) eşyası mı yoksa idarenin tespit ettiği gibi valf niteliğinde eşya mı olduğunun yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi ve sunulacak rapor da dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.