Danıştay 10. Daire E.2019/11651 K.2023/6900

Davanın_konusu

Şırnak ili, Cizre ilçesinde ticari faaliyet yürüten davacı tarafından, ilçede meydana gelen terör olayları sebebiyle ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde işyerinde mevcut ürünlerinin bozulması nedeniyle uğranıldığı iddia edilen maddi zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yapılan başvurunun, işyerinin vergi kaydının bulunmadığından bahisle reddine ilişkin Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; dosya içerisinde yer alan muhasebe kayıtları, tavuk etinin imhasına ilişkin tutanaklar ile zarara uğradığı belirtilen etlerin içinde bulunduğu soğuk hava deposunun eklentisi olduğu işyerine ait vergi levhası bir arada değerlendirildiğinde, davalı idarece herhangi bir araştırma ve incelemenin yapılmadan eksik incelemeye dayalı olarak davacının tazminat talebinin reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ticari zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, zararın gerçekleştiği işyerinin vergi kaydının bulunduğu, buna rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şırnak ili, Cizre ilçesinde ticari faaliyet yürüten davacı tarafından, ilçede meydana gelen terör olayları sebebiyle ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde, işyerinde mevcut ürünlerinin bozulması nedeniyle uğranıldığı iddia edilen maddi zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yapılan başvurunun, işyerinin vergi kaydının bulunmadığından bahisle reddine ilişkin Şırnak Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

17/07/2004 tarihinde kabul edilip, 27/07/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, Kanun'un amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu.

2. maddesinin 1. fıkrasında, Kanun'un, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 1 inci, 3 üncü ve 4 üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsadığı belirtilmiş.

7. maddesinde ise, hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararlar; yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde uğranılan zararlar ile tedavi ve cenaze giderleri; terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle kişilerin mal varlıklarına ulaşamamalarından kaynaklanan maddî zararların, bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla idarece ödeneceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davalı idarece, kendisine ait işyerinin vergi kaydının bulunmadığı gerekçesiyle davacının zarar tazmin talebi reddedilmiş ise de; dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıya ait işyerinin vergi kaydının bulunduğu ve davacının talep ettiği bozulan emtiaya ilişkin zararının 5233 sayılı Kanun'un 7. maddesinin "a" bendi kapsamında karşılanmasının mümkün olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, davalı idarece davacının işyerinde mevcut emtiadan terörle mücadele amacıyla ilan edilen sokağa çıkma yasağı dolayısıyla bozulanlar var ise, davacının alınması imkan dahilinde olan önlemleri alarak zararı artırmama yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği idareye koruma amaçlı bir başvurusunun bulunup bulunmadığı da araştırılarak, buna göre davacının tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlem de ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.