Danıştay 10. Daire E.2019/5898 K.2022/899

Dava konusu istem: Davacı tarafından, sahibi olduğu Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi, … Mahallesinde faaliyet gösteren poliüretan ayakkabı ve terlik üretim atölyesinin 03/04/2016 tarihinde terör örgütü yandaşlarınca atılan yanıcı madde sonucu yakıldığı ve 300.000,00 TL zarara uğradığından bahisle, uğranılan zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... Valiliği Zarar Tespit Komisyonunun … tarih … sayılı kararının iptali ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; bakılan tam yargı davasındaki istemin miktarı itibarıyla, İdare Mahkemesince verilen kararın kesin olduğu, karara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davanın kısmi dava olarak açıldığı, dava değerinin 1.000,00 TL olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi,. Mahallesinde faaliyet gösteren sahibi olduğu poliüretan ayakkabı ve terlik üretim atölyesinin 03/04/2016 tarihinde terör örgütü yandaşlarınca atılan yanıcı madde sonucu yakıldığı ve 300.000,00 TL zararı bulunduğu iddia edilerek uğranılan zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini istemiyle. Valiliği'ne 07/04/2016 tarihinde başvuru yapıldığı, başvurunun.

Valiliği Terör ve Terörle Mücadeleden Kaynaklanan Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığı 4 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih … sayılı işlemi ile olayın terör olayı olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı belirtilerek reddedilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Tek Hakimle Çözümlenecek Davalar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, uyuşmazlık miktarı yirmibeşbin Türk Lirasını aşmayan; konusu belli parayı içeren idari işlemlere karşı açılan iptal davalarının idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümleneceği düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un Ek 1. maddesinde ise, bu Kanunun tek hakimle çözümlenecek davalara ilişkin 7. maddesindeki parasal sınırların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesi 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı.

"Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin anılan maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararlara karşı Danıştay'da temyiz isteminde bulunulabileceği; aynı maddenin (b) bendinde, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalarda verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup;

aynı Kanun'un ek 1. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, bu Kanun'da öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının 300.000,00 TL zararının tazmini için yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile 1.000,00 TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davayı açtığı, dolayısıyla iptal ve tam yargı davasının birlikte açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, dava değerinin, 300.000,00 TL zarara ilişkin yapılan başvurunun reddi işleminin iptali istemi dikkate alınmadan sadece 1.000,00 TL istemli tam yargı davası üzerinden değerlendirilerek tek hakim tarafından karara bağlanması ve miktar itibarıyla istinaf incelemesinin yapılmamasında usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı görülmektedir.

Buna göre, İdare Mahkemesi tarafından, uyuşmazlık hakkında heyet halinde inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, tek hakim tarafından verilen karara karşı yapılan istinaf talebinin miktar itibarıyla incelenmeksizin reddedilmesine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul yönünden hukuka uygunluk bulunmamaktadır.