Danıştay 10. Daire E.2019/6658 K.2023/4322

2- … mirasçıları … (Kendi adına asaleten … 'e ve …'e velayeten) VEKİLİ : Av. … TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı VEKİLİ : Av. …

TEMYİZ EDEN MÜDAHİL

(DAVALI YANINDA) : … Şirketi VEKİLİ : Av. …

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının, taraflar ve davalı idare yanında müdahil Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketince temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar tarafından, müşterek çocukları ...'in rahatsızlanması üzerine 19/06/2011 tarihinde başvurdukları Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gerekli takip ve tedavinin yapılmaması nedeniyle hayatını kaybettiği iddiasıyla, davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdükleri zararlarına karşılık toplam 20.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihi olan 20/06/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Şule Ataalp'in maddi tazminat isteminin taleple bağlı kalınarak kabulü ile 10.000,00 TL maddi tazminatın 04/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, ...'in maddi tazminat isteminin reddine, ...'in manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'lik kısmının kabulü ile 04/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, ... manevi tazminat isteminin 50.000,00 TL'lik kısmının kabulü ile 04/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından miras payları oranında ..., ... … ve...'e ödenmesine,

manevi tazminat isteminin kalan kısımlar yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların ve davalı idare yanında müdahillerin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından; hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu; davalı idare tarafından; somut olayda tazmin şartlarının gerçekleşmediği, meydana gelen zararın kişisel kusurdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının açıklığa kavuşturulmadığı, Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınmasına yönelik taleplerinin değerlendirilmediği, maddi tazminatın hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacak nitelikte olduğu ve bilirkişinin uzmanlık alanı belli olmadığından yeniden rapor alınması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu, yargı harçlarından muaf oldukları;

davalı idare yanında müdahil Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi tarafından. Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınmasına yönelik taleplerinin değerlendirilmediği, maddi tazminatın hesaplanmasına ilişkin bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacak nitelikte olduğu ve bilirkişinin uzmanlık alanı belli olmadığından yeniden rapor alınması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyiz İstemine Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Hükmedilen Tazminat Miktarlarına İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihi Dışında Kalan Kısımları Yönünden Yapılan İncelemede:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın hükmedilen tazminat miktarlarına işletilecek faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönlerden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyiz İstemine Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Hükmedilen Tazminat Miktarlarına İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden Yapılan İncelemede:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun zarara neden olduğu ileri sürülen olay tarihinde yürürlükte olan haliyle 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği;

bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır.

Anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; ilk olarak, dava konusu olaydaki kusur ve ihmalleri nedeniyle davalı idare ajanı müdahil ... aleyhine ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/510 esas sayılı dosyasında 04/12/2014 tarihinde maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığı, bu dava verilen "husumet yokluğu" nedeniyle ret kararının Yargıtayca onanarak kesinleştiği ve davalı idareye 29/02/2016 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine idari yargıda Sağlık Bakanlığı aleyhine iş bu tam yargı davasının açıldığı görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan maddi ve manevi tazminat istemli davada davalı idareye husumet yöneltilmemiş olduğundan; Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava ile davalı idarenin tazminat talebinden haberdar olduğundan ve temerrüde düştüğünden söz edilmesine olanak bulunmadığı kuşkusuzdur.

Bu haliyle, davacılar tarafından yapılan başvurunun tebliğ edildiği 01/03/2016 tarihinde davalı idarenin temerrüte düştüğü açık olduğundan, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarına davalı idareye yapılan başvurunun tebliğ edildiği tarih olan 01/03/2016 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken, adli yargıda davanın açıldığı tarih olan 04/12/2014 tarihinden itibaren faiz işletilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "istinaf başvurularının reddine" ibaresinin "davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı ve müdahillerin istinaf başvurularının 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, istinafa konu kararın hüküm fıkrasında yer alan '04/12/2014' ibaresinin '01/03/2016' şeklinde düzeltilerek reddine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.