Danıştay 10. Daire E.2020/1712 K.2023/2408

Dava konusu istem: Davacı tarafından; silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin, Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısıyla bildirilen …tarih ve …sayılı Antalya Valiliği Özel Güvenlik Komisyonu kararının kendisine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının, terör örgütüne veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatının olmadığı davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda verilen takipsizlik kararından ve dosyada bulunan diğer bilgi ve belgelerden anlaşılmış olup, davacının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden.

08/11/2016 tarihinde Seydişehir İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan yol uygulaması esnasında davacının da içerisinde bulunduğu … plakalı araçta yapılan aramada FETÖ/PDY terör örgütü ele başına ait "…" isimli kitap ve çok sayıda el yazması dökümanın ele geçirildiği, davacı ve araçta bulunan diğer kişiler hakkında soruşturma başlatıldığı, bu arada davacının özel güvenlik kimlik kartına da el konulduğu, sonrasında davacının, özel güvenlik kimlik kartının iade edilmesi için 16/02/2018 tarihli dilekçeyle Antalya Valiliği'ne başvuruda bulunduğu,

yapılan başvuruya …tarih ve …sayılı yazıyla verilen cevapta özetle, 24/04/2017 tarihli Bakanlık talimatına istinaden Antalya Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararıyla, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendine eklenen 3. alt bendi ile 11. maddesi gereği, TEM Birimlerince işlem yapılan özel güvenlik görevlilerini gösterir listede isminin yer alması nedeniyle davacının özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine karar verildiğinin belirtildiği, bunun üzerine bahsi geçen komisyon kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. ... f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak. g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine. 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir.

Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlem 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendi, 3. alt bendi ile 11. maddesi uyarınca tesis edilmiş olup uyuşmazlığın çözümü için işlemin tesis edildiği 17/05/2017 tarihi itibarıyla davacı hakkında anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığının tespiti önem arz etmektedir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemeden.

08/11/2016 tarihinde Seydişehir İlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan yol uygulaması esnasında davacının da içerisinde bulunduğu … plakalı araçta yapılan aramada FETÖ/PDY terör örgütü ele başına ait "…" isimli kitap ve çok sayıda el yazması dökümanın ele geçirildiği, davacı ve araçta bulunan diğer kişiler hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma suçundan" Seydişehir Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, soruşturma dosyasının, kapsamı genişletilerek fezleke ile Konya Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve …soruşturma numarasını aldığı, soruşturma sonucunda Konya Cumhuriyet Başsavcılığınca;

davacının üzerine atılı suçu işlediğine dair somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne bağlı olarak örgütsel faaliyet yürüttüğüne dair herhangi bir bilgi olmadığı gerekçesiyle hakkında kamu adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, 15/10/2018 tarihinde verilen bu kararın itiraz edilmeden kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda dava konusu işlemin tesis edildiği 17/05/2017 tarihinde "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan derdest soruşturması olan davacı hakkında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendi, 3. alt bendi uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan; dava konusu işlemin 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilerek gönderilen bilgilere istinaden tesis edildiği görülmektedir.

İşlemin sebeplerinden biri olan güvenlik soruşturması açısından, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi, 1. fıkrası, (h) bendinde düzenlenen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartı Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42 K:2022/45 sayılı kararı ile "Mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden" iptal edilmiş, söz konusu karar 30/06/2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan iptal hükmünün işleme etkisinin ne olacağı hususuna gelince, söz konusu iptal kararının, 5188 sayılı Kanun'da düzenlenen güvenlik soruşturmasının olumlu olması koşulunun iptali yönünde olmayıp, mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturmaları ile sınırlı olarak verildiği görülmektedir.

5188 sayılı Kanun'un çalışma şartlarını düzenleyen 10. maddesinde hangi ceza mahkemesi mahkumiyet kararlarının ve hangi suçlardan soruşturma ve kovuşturma altında bulunmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olduğunun belirlendiği ve 11. maddesinde çalışma izni verileceklere ilişkin koşullara yer verildiği, söz konusu şartların yanında ayrıca güvenlik soruşturması olumlu olmak şartının da sağlanmasının arandığı,

dolayısıyla Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının işlemin yasal dayanağının kalmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, zira işlemin sebeplerinden birinin dayanağının Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olmasının diğer sebebin iptali sonucunu doğurmayacağı, Anayasa Mahkemesi kararı ile 4045 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan güvenlik soruşturmaları açısından verilen iptal kararı dava konusu işlemin sadece bir sebebini hukuka aykırı hale getirmiş olsa da diğer sebep açısından işlemin hukuka ve mevzuata uygun bulunduğu,

başka bir ifadeyle, Kanunda sayılan suçtan derdest soruşturmanın bulunması hasebiyle güvenlik soruşturmasına yönelik verilen iptal kararının işlemi hukuka aykırı kılmayacağı açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.