Danıştay 10. Daire E.2020/4129 K.2023/2729

Davanın_konusu

Davacı tarafından; ... ili, ... ilçesi, ... Köyünde bulunan ... parsel sayılı 104.800 m² yüz ölçümlü taşınmazın 59.425 m²'lik kısmının tarım dışı amaçla kullanılması için il toprak koruma kurulundan görüş istenilmesine ilişkin 04/07/2018 tarihli başvurunun, yeni bilgi ve belge sunulmadığından Toprak Koruma Kurulunun gündemine alınmadığından bahisle reddine dair … tarih ve E…. sayılı Kırklareli Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının taşınmazı satın aldığı tarihten beri arazinin bir kısmının mutlak tarım arazisi fonksiyonunda kaldığını bildiği halde dava açmadığı, keza davalı idareye müteaddit defalar yaptığı tadilat taleplerinin reddi üzerine de süresinde dava açmadığı, daha önceki talebinin davalı idarenin … tarih ve … sayılı kararı ile red edildiği, ortada yeni bir hukuki ve fiili sebep bulunmadığı halde yeniden davalı idareye başvuran davacının daha önce sona eren dava açma süresini bu yöntemle aşmasının da kamu düzeni bakımından kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; son başvurusunun yeni bir bilgi ve belge niteliğinde olduğu, yapmak istediği faaliyete ilişkin ... Üniversitesi tarafından hazırlanan raporun dikkate alınmadığı, başvurusunun reddi üzerine yasal sürede dava açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu taşınmazın 45.375 m²'lik kısmı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 03/03/1993 tarih ve 1009 sayılı yazısı üzerine imara açılmış, kalan 59.425 m²'lik kısmı 2. sınıf tarım arazisi olarak belirlenmiş, davacı tarafından bu kısmın da tarım dışı amaçla kullanılmasına ilişkin olarak mükerreren yapılan başvurular, söz konusu kısmın mutlak tarım arazisi olduğu gerekçesiyle reddedildilmiş, daha sonra aynı taleple yaptığı başvuru Kırklareli İl Toprak Koruma Kurulunun 07/12/2017 tarih ve 2017/12 sayılı kararıyla reddedilmiş,

04/07/2018 tarihli dilekçeyle talebinin tekrar değerlendirilmesine ilişkin yaptığı başvuru ise Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesinin (e) bendi gereği, yeni bilgi ve belge niteliğinde olmadığından toprak kurulu gündemine alınmadığından bahisle dava konusu işlemle reddedilmiştir.

Davacı tarafından başvurusunun reddine ilişkin işlemin 09/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği belirtilerek, aynı tarihli dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, istemin reddi veya zımnen reddi hallerinde dava açma süresi içinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, Tarım Arazilerinin Korunması, Kullanılması ve Planlanmasına Dair Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, ''Kurul kararlarına yapılan itirazlar sonucu Bakanlık tarafından yapılan incelemeye dayalı hazırlanan rapor veya talebi destekleyici nitelikte yeni bilgi ve belgenin sunulması halinde, kararlar Kurul tarafından yeniden değerlendirilir.'' kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan 10. maddesi uyarınca, süregelen bir şekilde menfaati ihlal edilen veya temel hak ve hürriyetlere yönelik talepleri bulunan ilgililerce idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idareye her zaman başvurulabilmesi ve yeni bir başvuru olarak kabul edilmesi gereken en son yapılan başvurunun kısmen, tamamen veya zımnen reddi halinde altmış günlük idari dava açma süresi içinde idare mahkemelerinde dava açılabilmesi mümkündür.

Danıştayın süregelen içtihatları da, Anayasayla güvence altına alınmış mülkiyet gibi temel hak ve özgürlüklerin kullanılması amacıyla yukarıda aktarılan Kanun maddesi kapsamında her zaman idareye başvurulabileceği yönündedir.

Bakılan uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, davacı tarafından, daha önce mükerreren yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlere karşı dava açılmamış ise de, yapılan son başvuru 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yeni bir başvuru niteliğinde olup, söz konusu başvurunun anılan Yönetmelik kuralı uyarınca yeni bilgi ve belgenin sunulması niteliğinde olmadığı gerekçesiyle toprak kurulu gündemine alınmamasına dair işlemin iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davacının son başvurusunun yeni bilgi ve belgenin sunulması niteliğinde olup olmadığı incelenerek, dava konusu işlemin anılan "Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamında" değerlendirilmesi suretiyle davanın esası hakkında karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki Edirne İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X)-KARŞI OY

Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, onanması gerektiği düşüncesiyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.