Danıştay 10. Daire E.2020/915 K.2024/2329

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımların temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nın Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığı emrinde piyade kıdemli üsteğmen olarak görev yapmaktayken, Suriye'de icra edilen Zeytin Dalı Harekatı kapsamında 23/01/2018 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırıda şehit düşmesinde, naaşının terör örgütü üyelerince alıkonulmasında ve ancak 60 gün sonra Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından alınarak ailesine teslim edilebilmesinde davalı idarenin kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek duyulduğu iddia edilen elem ve ızdırabın karşılığı olarak anne ... için 300.000,00 TL, baba ... için 300.000,00 TL,

kardeş ... için 200.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın olayın meydana geldiği 23/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayın oluş şekli, davacılar yakınının şehit olması, şehidin naaşına 60 gün süre ile ulaşılamaması, bu süre içerisinde ve davacıların duyduğu üzüntü, davacılar ile şehidin yakınlık derecesi, toplumun şehitler hakkındaki algısı ve yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında, uyuşmazlık konusu olaydan duyulan elem ve ızdırap sebebiyle takdiren anne ... için 100.000,00 TL, baba ... için 100.000,00 TL, kardeş ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 275.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvurunun yapıldığı 03/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, şehit olan yakınlarının naaşına terör örgütü mensuplarınca el konulduğu ve ancak 60. gün Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından alınıp ailesine teslim edilebildiği, bu sürede şehidin naaşının bir çok platformda paylaşılarak tahkir edildiği, yaşanan dava konusu olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerine izafe edilebilecek herhangi bir hizmet kusuru bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi uyarınca harçtan muaf oldukları için aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, yakınları ...'nın Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığı emrinde piyade kıdemli üsteğmen olarak görev yapmaktayken, katıldığı Suriye'de icra edilen Zeytin Dalı Harekatı kapsamında 23/01/2018 tarihinde bölücü terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırı sonucunda şehit düşmesinde, naaşının terör örgütü üyelerince alıkonulmasında ve ancak 60 gün sonra Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından alınarak ailesine teslim edilebilmesinde davalı idarenin kusurlu ve kusursuz sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülerek duyulduğu iddia edilen elem ve ızdırabın karşılığı olarak anne ... için 300.000,00 TL, baba ... için 300.000,00 TL,

kardeş ... için 200.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın olayın meydana geldiği 23/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacılar yakınının görevinin neden ve tesiriyle yaşamını yitirdiği ve meydana gelen patlamada herhangi bir kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, davacıların zararlarının kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeye yarayacak bir miktarda olması gerekmektedir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüyle anne ... için 100.000,00 TL, baba ... için 100.000,00 TL ve kardeş ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 275.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmişse de, dava konusu olay nedeniyle davacıların yakınlarının 30 yaşında şehit olduğu,

şehidin naaşının 60 gün boyunca ulaşılamadığı ve bu sürede terör örgütü mensuplarının şehidin naaşının fotoğraflarını tahkir edici şekilde değişik sosyal medya platformlarında paylaştığı ve bu paylaşımları gören davacıların yaşadığı yakımın boyutları göz önünde bulundurulduğunda, davacıların tüm hayatları boyunca yaşayacağı acı ve üzüntü nedeniyle manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi açısından, İdare Mahkemesince davacı için takdir edilen manevi tazminat miktarının, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek düzeyde olmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, davanın kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin Ankara 4. İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.