Danıştay 10. Daire E.2023/5821 K.2024/588

Dava konusu istem: Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren muayenehanesinde yapılan bir kürtaj işleminde, anılan işyerinde çalışma yetkisi olmayan anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı L. Ö.'nün, hastanın uyutulmasını gerçekleştirdiğinden bahisle muayenehanenin faaliyetinin bir ay süreyle durdurulması ve davacının 17,82 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yapılan inceleme neticesinde anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı L. Ö.'nün, çalışma izni ve yetkisi olmadan davacının muayenehanesinde hastaya anestezi işlemi uyguladığının sübuta erdiği, bu haliyle, söz konusu sağlık kuruluşunda yetkisiz kişi tarafından sağlık hizmeti sunulduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda, sağlık kuruluşunda herhangi bir faaliyet alanı veya birim yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamayacağı kuralını ihlal etmesi nedeniyle davacıya ceza uygulanmış ise de, L. Ö.'nün anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı olduğu dikkate alındığında, yetkisiz bir kişi olduğundan söz edilemeyeceği, davacının eyleminin cezaya konu eylemle örtüşmediği, bu nedenle davacıya ait muayenehanenin bir ay süreyle kapatılması ve 17,82 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı olan L. Ö.'nün davacıya ait muayenehanede çalışma izni ve yetkisinin bulunmadığı, bir başka adreste muayenesinin bulunduğu, dava konusu işleme konu kuruluşun poliklinik niteliğinde de olmadığı, cerrahi işlemlerin muayenehane şartlarında gerçekleştirilmesine yargı kararıyla olanak sağlandığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olan davacının, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Caddesi, No:...adresinde muayenehanesinin bulunduğu, burada bir hastaya yapılan tıbbi müdahaleler sırasında anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı olan dava dışı L. Ö. tarafından anestezi uygulamasının gerçekleştirildiği, davacı hakkında yapılan şikayet başvurusu akabinde başlatılan inceleme neticesinde de, söz konusu sağlık kuruluşunda çalışma yetkisi olmayan L. Ö.'nün hastanın uyutulmasını gerçekleştirdiğinden bahisle muayenehanenin faaliyetinin bir ay süreyle durdurulması ve davacının 17,82 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ...tarih ve... sayılı işlemin tesisi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının, sağlık hizmetleri ile ilgili temel esasları belirlemek olduğu. 2. maddesinde, Milli Savunma Bakanlığı hariç bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişileri kapsadığı.

3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak plânlanacağı, koordine edileceği, mali yönden destekleneceği ve geliştirileceği; (c) bendinde, bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılmasının esas olduğu, sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinin bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenleneceği;

(e) bendinde, tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesinin sağlanacağı.

9. maddesinin (c) bendinde, bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususların Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle tespit edileceği belirlenmiştir.

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 355. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, her türlü koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini planlamak, teknik düzenleme yapmak, standartları belirlemek ve bu hizmetler ile sunucularını sınıflandırmak, bununla ilgili iş ve işlemleri yaptırmak; (k) bendinde, sağlık insan gücü planlaması yapmak, sayı ve nitelik olarak ihtiyaca uygun insan gücü yetiştirilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak;

(l) bendinde, mevcut sağlık insan gücünü, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar düzeyinde planlamak ve istihdamın bu plan çerçevesinde yürütülmesini denetlemek Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Aynı Kararname'nin 508. maddesi ile de Bakanlıklara görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine dayanılarak çıkarılan ve 15/02/2008 tarih ve 26788 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin "Uyulması gereken diğer hususlar" başlıklı 31. maddesinde, "(1) Sağlık kuruluşu işletenleri ile mesul müdürleri, aşağıda belirtilen hususlara uymak zorundadır: ...

(c) Sağlık kuruluşunda, adlarına çalışma belgesi düzenlenmeyen sağlık çalışanları görev yapamaz. ...

(h) Sağlık kuruluşundaki herhangi bir faaliyet alanı veya birim, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılamaz. ..." kuralına; anılan Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-6 Müeyyide Formunun -dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle- 27. satırında, "Yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendine aykırılık halinde; 1. tespitte, sağlık kuruluşu, bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin binde üçü oranında idarî para cezası ile cezalandırılır. Bu kapsamda yetkisiz sağlık hizmeti sunulduğunun tespiti halinde ilgili birimin faaliyeti bir ay süreyle durdurulur, ayrıca Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anılan Yönetmeliğin 31. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde sağlık kuruluşundaki herhangi bir faaliyet alanının veya birimin, yetkisi olmayan kişiler tarafından kullanılması fiili, kabahat olarak sayılmış ve bu fiil müeyyideye tabi tutulmuştur.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacıya ait muayenehaneye 11/11/2014 tarihinde başvuran ve gebe olan D. C.'ye bartholin kisti tanısıyla kist eksizyonu işlemi uygulandığı, hastaya yapılan işlemin protokol kayıt defterinde de bulunduğu, bu işleme yönelik olarak davacının el yazısıyla tutulan notta, "Genel anestezi eşliğinde eksizyon yapıldı. Erken komplikasyon olmadı.

15 gün içinde kontrol önerildi." cümlelerinin yazılı olduğu, daha sonra 27/11/2014 tarihinde aynı muayenehaneye bu kez gebeliğini sonlandırma isteğiyle başvuran hastanın el yazısıyla tutulan tutanakta, "Gebeliğimin sonlandırılmasını eşimin de sözel onayıyla istiyorum. Eşimin de bu konuda emin olduğunu beyan ediyorum.

Yazılı belge vermemesi konusunda yasal olarak tüm sorumluluğu alıyorum." cümlelerinin yazılı olduğu, dosya kapsamında hastaya 27/11/2014 tarihinde uygulanan işlemlere yönelik olarak herhangi bir tıbbi kayıt bulunmamakla birlikte, anılan tarihte hastaya küretaj işlemi uygulandığının, 11/11/2014 ve 27/11/2014 tarihlerindeki söz konusu tıbbi müdahaleler sırasında anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı olan dava dışı L.

Ö. tarafından hastaya anestezi uygulaması yapıldığının tartışmasız olduğu görülmektedir.

Buna göre, davacı tarafından, mesleğini serbest olarak icra etmek üzere müstakilen açılan muayenehanede, bir başka hekim olan L. Ö.'nün mesleğini icra etme yetkisinin bulunmadığı, bu itibarla da Yönetmeliğin 31. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine aykırı faaliyette bulunulduğunun sabit olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle, davacıya ait muayenehanede yetkisiz kişilerce sağlık hizmeti sunulduğundan, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararına uyulması halinde, söz konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-6 Müeyyide Formunun, 16/01/2024 tarih ve 32431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesiyle yeniden düzenlendiği dikkate alındığında, yeni düzenlemenin ana Yönetmeliğin 31. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine aykırılık haline yönelik olarak öngördüğü müeyyidenin lehe olup olmadığının değerlendirileceği, davacının lehe düzenlemeden faydalandırılarak karar verileceği açıktır.