Danıştay 10. Daire E.2024/3370 K.2024/4774

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemin unsurlarından yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle düzenleyici işlemin tamamının, anılan unsurlar haricinde sebep, konu ve maksat yönünden hukuka aykırılık sebebiyle de belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün ise de;

yargı yerince dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemesi halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden davacı tarafından dava dilekçesinde, iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve davacının menfaatini nasıl etkilediği açıklanmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte tereddüte yer verilmeyecek şekilde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; dilekçenin "Dava konusu işlem" ve "Sonuç ve istem" kısımlarında dava konusu düzenlemenin tümünün iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemine yer verildiği; dilekçe içeriğinde ise, düzenlemenin yalnızca "Gümrüklerde İthal Araç İncelemesi Başvuruları" başlığı altında yer alan "münferit ithal araç onaya uygunluk kontrol raporu" kısmının davanın konusu edildiğinin belirtildiği ve anılan bu kısım yönünden hukuka aykırılık iddialarında bulunulduğu görülmektedir.

Ayrıca, dava dilekçesinde, davalı idare tarafından, dava konusu düzenlemenin anılan kısmı uyarınca davacı Şirket hakkında uygulama işlemi tesis edildiği belirtilmiş olmasına rağmen; belirtilen uygulama işlemi dava dilekçesine eklenmemiştir.

Bu durumda, dava dilekçesinin kendi içerisinde tutarlılık göstermediği, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, "Türk Standardları Enstitüsü Ulaşım Sistemleri Merkezi Başkanlığı Hizmet Bedeli Tarifesi"nin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Tarife'de yer verilen düzenlemelerden birinin veya birkaçının iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi,

hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenleme veya düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi, iptali istenilen düzenleme veya bir kısmı uyarınca tesis edilmiş bir uygulama işlemi (bireysel işlem) varsa dava dilekçesine eklenmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.