Danıştay 10. Daire E.2024/6036 K.2025/1890

Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında yürütülen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz değerlendirilmesine ilişkin Mersin Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara istinaden özel güvenlik kimlik kartı talebinin kabul edilmeyerek ÖGNET Proje kayıtlarına red kaydının girilmesine ilişkin 08/06/2023 tarihli Valilik Oluru işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında "Kasten yaralama" suçundan ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" karar verilmesi ve işbu kararın 16/02/2022 tarihinde kesinleşmesi üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmakla, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olsa da; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak şartının özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan biri olarak sayıldığı, bu bakımdan davacının ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "1 yıl 3 ay hapis cezası" ile cezalandırıldığı, Mahkemece 5 yıl denetim süresi belirlenerek hükmün açıklanmasının geriye bırakıldığı, işbu kararın 16/02/2022 tarihinde kesinleştiği ve henüz belirlenen denetim süresinin dolmadığı anlaşılmakla,

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin (d) bendinin 1. fıkrasında aranan şartı sonradan kaybeden davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun "olumsuz" olarak değerlendirilerek bu işleme bağlı olarak özel güvenlik kimlik kartı talebinin kabul edilmeyerek ÖGNET Proje kayıtlarına red kaydının girilmesine ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasa Mahkemesi tarafından hakkında HAGB kararı olan özel güvenlik görevlilerinin belgelerinin iptal edilmesinin çalışma hürriyetinin ihlali ve masumiyet karinesine aykırı olduğuna hükmedildiği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararlarının da bu yönde olduğu, HAGB kararlarının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine dayanak alınamayacağı, idari işlemde sadece mevzuat hükümlerine atıf yapıldığı işlemin sebep ve amaç yönünden de sakat olduğu, hakkında başkaca herhangi bir ceza soruşturması ve kovuşturmasının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından özel güvenlik görevlisi kimlik kartı müracaatında bulunulması üzerine hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda "Kasten yaralama" suçundan ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve beş yıl süre ile denetime tabi tutulmasına" karar verildiğinden bahisle Mersin Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun "olumsuz" olarak değerlendirildiği, Komisyon kararı doğrultusunda da Valilik Makamının 08/06/2023 tarihli "Olur'u ile özel güvenlik kimlik kartı talebinin kabul edilmeyerek projeye ret kaydı girilmesine karar verilmesi üzerine,

anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.

...

f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.

g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine. 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir.

Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükmüne; aynı maddenin, 680 sayılı KHK'nin 70. maddesi ile eklenen 6. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. alt bendinde ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.

Dava konusu işlemde davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "kasten yaralama" suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve beş yıl süreyle denetime tabi tutulmasına karar verildiğinden ve güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 1. alt bendi ile (h) bendi hükümleri doğrultusunda davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartı talebinin kabul edilmemesine karar verildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış,

bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır. Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresinin madde metninden çıkarılması suretiyle,

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olup da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden,

dava konusu işlemin davacı hakkında kasten yaralama suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırıldığına ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığına yönelik sebep unsurunda bu gerekçeyle hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.