Danıştay 12. Daire E.2018/2133 K.2022/6977

Dava konusu istem: Sahil Güvenlik Komutanlığı Samsun Bölge Komutanlığında teğmen olarak görev yapmakta iken, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilen davacının, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararı ile ilişik kesme işleminin iptal edilmesi üzerine, iptal edilen işlem nedeniyle açıkta kaldığı dönemde yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük hakları ile 35.870,00-TL maddi ve 20.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 1. Dairesince.

Davalı idare tarafından 12/02/2015 tarihinde ödenen 100.615,95-TL dikkate alınmak suretiyle, maaş ödemelerinde her bir yıla ait vergi dilimlerinin ayrı ayrı hesaplanarak, oluşacak fark ile fiili hizmet süresi farklarının ay be ay yasal faiziyle ödenmesine; asıl ödenmesi gereken ve 12/02/2015 tarihinde 100.615,95-TL olarak ödenen özlük haklarına ilişkin olarak, hak ediş tarihlerinden ödeme tarihine kadar ay be ay yasal faiz işletilmesine.

18.150,00-TL maddi tazminat talebine yönünden davanın reddine; kira bedeli olarak 17.720,00-TL maddi tazminata hükmedilmesine, her ay için oluşan kira farklarına ay be ay faiz işletilmesine. 3.000,00-TL manevi tazminatın, iptal edilen işlemin tarihi olan 17/12/2012 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiziyle birlikte ödenmesine; fazlaya ilişkin manevi tazminat yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; düzeltilmesi istenilen kararın maddi ve manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğu ileri sürülmüştür.

Dava idare tarafından; düzeltilmesi istenilen kararın maaş ödemelerinde her bir yıla ait vergi dilimlerinin ayrı ayrı hesaplanarak, oluşacak fark ile fiili hizmet süresi farklarının uygulanacak yasal faiziyle ödenmesine ilişkin kısmı ile ilgili olarak, Samsun Vergi Dairesinin görüşü doğrultusunda, Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca, 2015 yılı için belirlenen gelir dilimleri üzerinden, davacıya 2015 yılında yapılan geçmişe dönük ödemelerden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisinin yapıldığı,

fili hizmet süresi zammı ödemelerinin de Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2009/79 sayılı Fiili Hizmet Zammı Uygulaması Genelgesi uyarıca yapıldığı, düzeltilmesi istenilen kararın maddi ve manevi tazminata ilişkin kısmı ile ilgili olarak; maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesine ilişkin hukuki şartların oluşmadığı, maddi tazminatın fahiş olduğu ileri sürülmüştür.

TARAFLARIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile, faiz başlangıcı açısından kararın düzeltilerek onaması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 17. maddesi ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kaldırılması üzerine,

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Kanunu'na 25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 15/08/2017 tarih ve 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 36. maddesiyle eklenen Geçici 45. maddenin sekizinci fıkrasında yer alan "Kaldırılan askeri yargı mercilerinde görülmekte olan, ...işi bitmemiş dosyalardan, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu aşamasında olanların Danıştaya, diğerlerinin Ankara idare mahkemelerine gönderileceği" yönündeki düzenleme uyarınca Danıştaya gönderilerek Dairemiz esasına kaydedilen dosyada;

kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçede ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın kabul ve davanın reddine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın (1) numaralı hüküm fıkrasındaki; " Davalı idare tarafından 12/02/2015 tarihinde ödenen 100.615,95-TL dikkate alınmak suretiyle, maaş ödemelerinde her bir yıla ait vergi dilimlerinin ayrı ayrı hesaplanarak, oluşacak fark ile fiili hizmet süresi farklarının ay be ay yasal faiziyle ödenmesi"; (2) numaralı hüküm fıkrasındaki; "Asıl ödenmesi gereken ve 12/02/2015 tarihinde 100.615,95-TL olarak ödenen özlük haklarına ilişkin olarak, hak ediş tarihlerinden ödeme tarihine kadar ay be ay yasal faiz işletilmesi" ile (5) numaralı hüküm fıkrasındaki; "3.000,00-TL manevi tazminatın, iptal edilen işlemin tarihi olan 17/12/2012 tarihinden ödeme tarihine kadar yasal faiz işletilmesine" ilişkin kısımları incelendiğinde;

Bilindiği üzere faiz; bir işlem nedeniyle hakları ihlal edilen ilgililerin, bu işlem nedeniyle uğradıkları parasal kayıplarının veya yoksun kaldıklarını öne sürdükleri mali haklarının gecikerek ödenmesi ya da hiç ödenmemesi durumunda, bu gecikmeden doğacak zararı karşılayan bir meblağ olup, bu niteliği itibariyle yasal faiz, asıl alacağa bağlı fer’i bir alacak niteliğindedir.

Bir idari işlem veya eylemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak;

a) İdareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin;

b) İdareye başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin;

c) Önce, yalnızca idari işlemin iptaline yönelik iptal davası açılması ve işlemin iptaline karar verilmesini takiben yasal süresi içerisinde iptale dayalı olarak tam yargı davası açılması durumunda, ilk davanın (iptal) açıldığı tarihteki başvuru tarihinin; başvuru yok ise, anılan (iptal) davasının açıldığı tarihin esas alınması gerektiği, istikrar kazanmış Danıştay İçtihatlarıyla kabul edilmektedir.

Bu bağlamda, davacıya ödenen parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi" olarak, görevine son verilmesine ilişkin işleme karşı dava açtığı tarihin esas alınması ve anılan tarihten davalı idarece ödemelerin yapıldığı tarihlere kadar hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken;

söz konusu parasal haklara hak ediş tarihlerden itibaren ay be ay yasal faiz işletilmesi ve 3.000,00-TL manevi tazminatın, iptal edilen işlemin tarihi olan 17/12/2012 tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte denmesi yolunda hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, temyize konu kararının yasal faize ilişkin bölümlerinin, "iptal davasının açıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

(X)- KARŞI OY

11/02/2017 tarih ve 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

25/08/2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.

Bu Anayasal ve yasal düzenlemelerle, askeri yargının kaldırılması ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine gönderilmesinin zorunlu olması karşısında, dava dosyalarının devrinden sonra, idari yargıya devredilmiş olan uyuşmazlıkların çözümünde, "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Birinci Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı tarafların kararın düzeltilmesi isteminde bulunulduğu, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kapatılması ve 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırılması nedeniyle dosyanın, yukarıda belirtilen düzenlemeler uyarınca Danıştaya gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Askeri Yüksek İdare Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi sıfatıyla verilen kararlardan, yürürlükten kaldırılan 1602 sayılı Kanun'a göre karar düzeltme kanun yolu aşamasında olup, Danıştaya gönderilen dosyaların, "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince temyiz dosyası olarak kabul edilerek, 2577 sayılı Kanun'un temyiz yoluna ilişkin hükümlerine göre incelenmesi gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyorum.