Danıştay 12. Daire E.2020/2907 K.2023/5686

Dava konusu istem: İstanbul ili, ... ilçesi,... Ortaokulunda... öğretmeni olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; Çocuğa Karşı Cinsel Taciz suçunu işlediğinden bahisle davacı hakkında açılan kamu davası sonucu, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile eylemi sabit görülerek neticeten 10 ay hapis cezasına hükmedilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği; usulüne uygun yürütülen disiplin soruşturması neticesinde de, davacının eylemi "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hali kapsamında değerlendirilerek Devlet Memurluğundan çıkarılması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile 657 sayılı Kanun'un 130. madddesi uyarınca yedi gün süre verilerek davacının savunmasının istenildiği, ancak, aynı Kanun'un 129. maddesi uyarınca, bu maddede sayılan hakları hatırlatılmak suretiyle son savunması alınmadan dava konusu işlemin tesis edildiği gerekçesiyle istinaf talebinin kabulü ile İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, idarece işin esası yönünden yeniden değerlendirme yapılacağından, tazminat istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARININ ÖZETİ

1- Davacı tarafından; parasal haklara hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2- Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ

1-Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. 2- Davacı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)KARŞI OY

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

Bir idari işlemin yargısal bir kararla iptali halinde, bu iptal kararlarının işlemin yapılması sırasında unsurlarında bulunan sakatlıkları saptadığı, işlemi yapıldığı andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu; başka bir anlatımla, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Yargı mercileri tarafından idari bir işlemle ilgili olarak verilen iptal kararının doğurduğu bu sonucun, verilen iptal kararı ister usul yönünden, isterse esas noktasından verilmiş olsun, bu sonucun değişmeyeceği açıktır. Diğer bir ifadeyle, işlemin iptaline ilişkin hukuka aykırılığın usule ya da esasa ilişkin olması, iptal kararının sonuçlarını ve uygulama kabiliyetini farklı kılmamaktadır.

Zira, anılan idare hukuku ilkesinden dolayı idare, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem ya da işlemler yapmak, iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak, işlemin hiç yapılmamış sayılmasının bir gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliliğini sağlamakla yükümlü bulunmaktadır.

Dolayısıyla, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilen bir kamu görevlisi ile ilgili olarak, yargısal yoldan bu işlemin iptalinin sağlanması halinde, ister usul yönünden, ister esas noktasından verilmiş olsun, idarenin, bu yargı kararına uygun işlem tesis etmesi ve (işlemden kaynaklanan parasal hak kayıpları da dahil olmak üzere) işlemin davacı yönünden doğurduğu hukuki ve fiili bütün sonuçları ortadan kaldırması gerekmektedir.

Belirtilen hususlar karşısında, Bölge İdare Mahkemesince istinaf incelemesi aşamasında iptal edilmesi suretiyle hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlem, tesis edildiği tarih itibariyle hukuk aleminden kalkacağından ve idarece davacı hakkında sonradan tesis edilen ya da edilebilecek olan Devlet memurluğundan çıkarma işleminin "yeni bir işlem" olması nedeniyle geçmişe yürütülmesi hukuken mümkün bulunmadığından; anılan Mahkemece, davacının, dava konusu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin kabulü gerekirken, bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ve Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.