Danıştay 12. Daire E.2021/3434 K.2023/5937

Davanın konusu

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan; Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "B) Taşra Teşkilatı" bölümünün "2) İl Müdürlüğü" başlıklı kısmının (d) satırındaki "Sivil Savunma Uzmanı" unvanının karşılığında birinci disiplin amiri olarak yer verilen "İl Müdür Yardımcısı" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Sivil savunma uzmanlarının afet, acil durum, seferberlik ve savaş hali hazırlıkları, koruyucu güvenlik ile ilgili planlama, eğitim, denetim, koordinasyon ve müdahale ile ilgili önemli ve kritik görevleri bulunması, bu görevlerin sorumluluğunun kurum üst yöneticisine verilmesi, taşra teşkilatında kurum üst yöneticisi olan il müdürleri ile sivil savunma uzmanlarının görev ve sorumluluğu paylaşması,

bu görevlerle ilgili olarak il müdür yardımcısının doğrudan bir sorumluluğunun bulunmaması göz önüne alındığında, disiplin amirinin "İlgili İl Müdür Yardımcısı” olarak belirlenmesinin hizmet gereklerine, üst hukuk normlarına ve hukuka uygun olmadığı,

5902 sayılı Kanun’un 25. maddesi ile sivil savunma uzmanlarının eğitimlerinin idari statülerinin, çalışma usul ve esaslarının Başkanlıkça çıkartılacak bir yönetmelikle düzenleneceğinin belirtildiği ve Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) 05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin yayımlandığı, bu Yönetmeliğin 5. maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonu;

kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütüleceği, sivil savunma uzmanları kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahip olduğunun kurala bağlandığı, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunu'nun Ek 6. maddesinin 3. bendindeki.

“Sivil savunma personelinin terfi, nakil, cezalandırma ve denetlenmeleri İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak tüzükle tespit olunur.” hükmü doğrultusunda, İçişleri Bakanlığınca düzenlenen (halen yürürlükte) 107 Sayılı Kanuna Göre İhdas Edilen Sivil Savunma Kadrolarına Tayin Edilen Personelin Terfi, Nakil, Cezalandırma ve Denetlenmeleri Hakkındaki Tüzük”ün “Cezalandırma” başlıklı 4. Bölümünün 15,16,17,18,19,20, ve 21. maddelerinde uyarma, kınama, aylıktan kesme, kıdem indirme, sınıf indirme, meslekten çıkarma cezalarının hangi hallerde verileceğinin belirtildiği,

27. maddesinde ise Sivil savunma personelinin disiplin cezasını gerektiren halleri, çalıştıkları daire, belediye, özel idare, teşekkül, müessese, kurum, şirket ve banka amirliklerince, merkez teşkilat mensupları için Sivil Savunma İdaresi Başkanlığına (5902 sayılı Kanun'un Atıflar" başlıklı maddesi gereği Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’na);

taşra teşkilatı mensupları için mahallin en büyük mülkiye amirliklerine bildirileceği, bu makamlarca tekemmül ettirilen evrakın, gereği yapılmak üzere ilgili mercilere gönderileceği kurallarına yer verilmek suretiyle, Sivil Savunma Uzmanları ile ilgili disiplin cezası verilmesini gerektiren durumları belirleme ve disiplin cezasını verme yetkisinin bu unvan grubunun görev yaptıkları idarelerin takdir yetkisine bırakılmadığı,

Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğin Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "B) Taşra Teşkilatı" bölümünün "2) İl Müdürlüğü" başlıklı kısmının (d) satırındaki "Sivil Savunma Uzmanı" unvanının karşılığında birinci disiplin amiri olarak yer verilen "İl Müdür Yardımcısı" ibaresinin hukuka ve yasalara uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Dava konusu Yönetmeliğin “Disiplin amirleri” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında.

“Tarım ve Orman Bakanlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının disiplin amirinin ve üst disiplin amirlerinin Ek-1 sayılı cetvelde gösterildiği, Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin bağlı olduğu amiri olduğu, üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği düzenlemesine yer verildiği, geçici olarak asli görev yerinin dışında çalışan personelin disiplin amirlerinin geçici olarak çalıştığı birimdeki disiplin ve üst disiplin amiri olduğu şeklinde düzenleme yapıldığı,

söz konusu maddenin ikinci fıkrasında, Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin, bağlı olduğu amirin disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edildiğinin açık olduğu, merkez ve taşra birimlerinde görev yapan sivil savunma uzmanlarının doğrudan bağlı oldukları amirin disiplin amirleri olduğunun, açık ve net olduğu,

taşra teşkilatı doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları birimlerinde görev yapan sivil savunma uzmanı Ek-1'de “Diğer personel” içerisinde zikredilse de mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin, disiplin amiri olduğu,

taşra il müdürlüğü biriminde sivil savunma uzmanı açıkça zikredilse de, şayet doğrudan daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı çalışıyor ise, mezkur maddenin ikinci fıkrasına göre doğrudan bağlı olduğu amirin disiplin amiri olacağı, bu minvalde Ek-1'de sayılan unvanların doğrudan bağlılıkları da dikkate alındığında disiplin amirlerinin değiştiği, bahse konu sivil savunma uzmanının, doğrudan bağlı oldukları amire göre değerlendirilmesinin uygun olacağı, bu itibarla Yönetmeliğin dava konusu hükümlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: …

DÜŞÜNCESİ

Dava, davacı tarafından, 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "B) Taşra Teşkilatı" bölümünün "2) İl Müdürlüğü" başlıklı kısmının (d) satırındaki "Sivil Savunma Uzmanı" unvanının karşılığında birinci disiplin amiri olarak yer verilen "İl Müdür Yardımcısı" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin amiri ve disiplin cezaları:" başlıklı 124/1. maddesinde, "Disiplin amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tesbit edilecek amirlerdir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği, 657 sayılı Kanun'un 124. ve 17/09/1982 tarih ve 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesine dayanılarak, Tarım ve Orman Bakanlığında görevli Devlet memurlarının disiplin ve üst disiplin amirlerini belirlemek amacıyla 22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.

Yönetmeliğin dayanağı olan anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik, 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 42. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış, anılan Yönetmeliğin 5/3. maddesinde de; "birinci fıkra dışındaki diğer disiplin amirlerinin; kamu idarelerinin kuruluş ve görev özelliklerine göre hazırlanan ve yürürlüğe konulan özel yönetmelikler ile tespit edileceği" hüküm altına alınmıştır.

Anılan Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4. maddesinde; "(1) Tarım ve Orman Bakanlığı merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında görev yapan Devlet memurlarının disiplin amiri ve üst disiplin amirleri Ek-1 sayılı cetvelde gösterilmiştir. (2) Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amiri bağlı olduğu disiplin amiridir. Üst disiplin amiri de buna göre tespit edilir. (3) Geçici olarak asli görev yerinin dışında çalışan personelin disiplin amirleri geçici olarak çalıştığı birimdeki disiplin ve üst disiplin amiridir." hükmüne yer verilmiştir.

5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un (mülga) 25. maddesine dayanılarak çıkartılan ve 05/08/2010 tarih ve 27663 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan. Sivil Savunma Uzmanlarının İdari Statüleri, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları ile Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin "Sivil savunma uzmanlarının idari statüsü" başlıklı 5. maddesinde.

"Kamu kurum ve kuruluşlarının sivil savunma, seferberlik ve savaş hali hizmetleri ile afet ve acil durum hizmetlerinin koordinasyonu; kurum ve kuruluşların merkez teşkilatlarında idari ve mali işler, destek hizmetleri veya bu amaçla kurulmuş hizmet birimleri bünyesinde birim yöneticisine doğrudan bağlı olarak, kurum ve kuruluşların taşra teşkilatlarında ise teşkilatın üst yöneticisine doğrudan bağlı olarak sivil savunma uzmanlarınca yürütülür.

Sivil savunma uzmanları kurum ve kuruluşlarda şube müdürü görev, yetki ve sorumluluklarına sahiptir." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yönetmelik maddeleri uyarınca, "taşra teşkilatında" doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarından genel müdürlüklere bağlı kuruluşlarda görevli sivil savunma uzmanlarının, disiplin amiri olarak doğrudan üst yöneticilere bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Ek-1 sayılı cetvelde belirtilen disiplin amirinden daha üst disiplin amirine doğrudan bağlı olarak çalışan personelin disiplin amirinin, bağlı olduğu amirin disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği belirtilmiştir.

Buna göre, sivil savunma uzmanlarının dava konusu Yönetmeliğin Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "diğer personel" kapsamında olduğu ve anılan Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Disiplin Amirleri" başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca sivil savunma uzmanlarının, doğrudan bağlı olduğu amirinin, disiplin amiri olduğu ve üst disiplin amirinin de buna göre tespit edileceği açıktır.

Bu durumda, dava konusu düzenlemede hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği Ek-1'de yer alan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri ve Üst Disiplin Amirleri Cetvelinin "B) Taşra Teşkilatı" bölümünün "2) İl Müdürlüğü" başlıklı kısmının (d) satırındaki "Sivil Savunma Uzmanı" unvanının karşılığında birinci disiplin amiri olarak yer verilen "İl Müdür Yardımcısı" ibaresinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; görülmekte olan işbu dava açıldıktan sonra, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin, "yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 6. maddesiyle, dava konusu Yönetmeliğin bütünüyle yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

22/01/2021 tarih ve 31372 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin, 13/09/2022 tarih ve 31952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin 6. maddesiyle yürürlükten kaldırılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.