Danıştay 12. Daire E.2021/5242 K.2024/2497

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli harita mühendisi olarak görev yapan davacı tarafından, 2020 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

06/02/2020 tarihli ara kararıyla, davalı idareden davacının hizmetine ihtiyaç duyulmamasının somut gerekçelerinin (davacının çalıştığı birimin kapatılması, yeniden yapılanma v.s.) sorulması üzerine verilen cevabi yazıda; sadece personel giderlerinin işleme dayanak olarak gösterilmesi nedeniyle davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığının somut gerekçelerle ortaya konulamadığının görüldüğü, bu durumda; dosya kapsamında, davacının başarısız veya yetersiz olduğuna ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik davalı idarece yapılmış somut herhangi bir tespit bulunmadığından,

davacının hizmet sözleşmesinin 2020 yılına ilişkin olarak yenilenmeyeceği yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, parasal hak talebinin kabulü ile açıkta geçirdiği döneme ilişkin yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALAR

Davacı ile imzalanan hizmet sözleşmesinin 1 yıl süreli olduğu, belediyelerinin bir kamu kuruluşu olması sebebiyle personel giderlerinin bütçe gelirlerinin %30'unu aşamayacağı, 2020 yılı için personel giderlerinin bütçe gelirlerine oranının %34,15 olduğu, bu sebeple davacının hizmet süresinin uzatılmadığı, aksi takdirde belediye bütçesinin onaylanmaması durumuyla karşılaşılabileceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli harita mühendisi olarak görev yapan davacı tarafından, 2020 yılında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin 27/12/2019 tarih ve 7974 sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında.

"Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", beşinci fıkrasında;

".Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." ve sekizinci fıkrasında.

"Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır.

Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. ... " hükmü öngörülmüştür.

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esasların 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı hükmüne, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6/d maddesinde; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi uyarınca, sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi de mümkün ise de; asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu "kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum" sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacının 13/05/2016 tarihinden itibaren davalı belediyede sözleşmeli statüde harita mühendisi olarak çalıştığı, dava konusu işlemle davacının hizmetine ihtiyaç kalmaması ve belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerine oranının %30'unu aştığından bahisle sözleşmesinin yenilenmediği anlaşılmakta olup, 2020 yılı Şarköy belediyesinin toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son bütçe gelirlerinin 2013 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın %34,15 oranında olduğunun görüldüğü;

dolayısıyla, Belediye bütçesinin onaylanmama riskinin mevcut olduğu, bu nedenle personel giderlerinde tasarrufa gidildiğinin ve davacının yerine sözleşmeli harita mühendisi alımı yapılmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda alıntısına yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, davalı idarenin toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son bütçe gelirlerine oranının izin verilen yasal sınırın üzerinde olduğu ve davacının yerine yeni bir alım yapılmamış olması karşısında davacının 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında geçerli hizmet sözleşmesinin 2020 yılında yenilenmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU Açıklanan nedenlerle;

1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ve parasal hak talebinin kabulü ile açıkta geçirdiği döneme ilişkin yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptali ile davacının parasal hak talebinin kabulü ile açıkta geçirdiği döneme ilişkin yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 27/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.