Danıştay 12. Daire E.2021/555 K.2023/5556

Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi ... Mescidi imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının 1990 yılında Diyanet İşleri Başkanlığında göreve başlayabilmek için sahte imam-hatip lisesi diploması tanzim ettirdiği ve bu diplomayı imamlık sınavına girmek için müracaat sırasında kullandığı, durumun fark edilerek Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi üzerine soruşturma başlatıldığı, davacının ...

Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılaması neticesinde … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla sahte diploma tanzim etmek suçundan 1 yıl 8 ay ağır hapis cezasıyla cezalandırıldığı, cezanın infazının 16/12/2002 tarihinde tamamlandığı, aynı Mahkemenin … tarih ve … değişik iş sayılı kararıyla davacının yasaklanmış haklarının geri verilmesine karar verildiği ve yine aynı Mahkemenin 19/04/2012 tarihli ek kararıyla da davacının işlemiş olduğu suç nedeniyle 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılarak Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiği,

daha sonra davacının 19/07/2012 tarihinde sözleşmeli imam hatip olarak Diyanet İşleri Başkanlığında göreve başladığı (bu görev için en az ilkokul mezunu olma şartının bulunduğu) ve 17/09/2013 tarihinde de 6495 sayılı Kanun kapsamında memur kadrosuna atandığı, hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve hükmün davacı hakkında hukuki sonuç doğurmayacağının da mevzuatta açıkça belirtilmiş olması nedeniyle davacının memuriyetine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı;

ancak, sübuta eren "sahte diploma tanzim etmek" fiilinin, hassas ve özel bir öneme sahip olan din görevlisi sıfatıyla bağdaşmadığı ve bu fiilin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde düzenlenen "ortak niteliği" kaybettirecek nitelik ve ağırlıkta bir fiil olduğu sonucuna varıldığından, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında verilen HAGB kararı nedeniyle görevine son verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının hukuka uygun uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesi ... Mescidi imam hatibi olarak görev yapan davacının, sahte diploma düzenleyerek imamlık sınavına girdiğinin tespit edilmesi ve sahte diploma düzenlemek suçundan mahkum olması nedeniyle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinde din hizmetleri sınıfının özel kanunlarına göre çeşitli derecelerde dini eğitim görmüş olan ve dini görev yapan memurları kapsadığı belirtilmiş, 48. maddesinin birinci fıkrasının "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmek", Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." 23/08/2011 tarih ve 653 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 13. maddesiyle eklenen Geçici 16. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre imam-hatip ve Kur’an kursu öğreticisi unvanlı 1000 adete kadar vizeli sözleşmeli personel

pozisyonlarında istihdam edilecekler, sadece mesleki uygulamalı sınavla belirlenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Başkanlıkça düzenlenir." hükmü öngörülmüştür.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşuluna yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının, 633 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesi uyarınca "melle alımı" kapsamında 2012 yılında sözleşmeli olarak göreve başladığı, bu görev için herhangi bir dini öğrenim şartı öngörülmediği, sadece uygulama sınavı yapıldığı, daha sonra 6495 sayılı Kanun'a göre 17/09/2013 tarihinde memur kadrosuna atandığı, davacının da aralarında bulunduğu pek çok kişi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda PKK terör örgütü ile irtibatlı/iltisaklı olduğu ve resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddialarının bulunduğu, örgütle irtibatlı veya iltisaklı olduğunu gösterir yeterli delil olmadığı,

ancak memuriyete başlamadan önce ...

Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyetine hükmedildiği ve 2002 yılında cezanın infazının tamamlandığı, aynı Mahkemenin … tarih ve … değişik iş sayılı kararıyla memnu haklarının iade edilerek 19/04/2012 tarihli ek kararla da hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, dolayısıyla işe giriş tarihi itibarıyla memuriyete alınma şartları açısından bir engel görülmediği, fakat Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda;

itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine yönelik getirilen teklif üzerine Diyanet İşleri Başkanlığı işlemi ile görevine son verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 2010 yılında memnu hakları iade edilen ve herhangi bir dini öğrenim şartı aranmaksızın mescit imamı olarak 2012 yılında göreve başlayan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "ortak nitelik" şartını kaybettiğinden bahsedilemeyeceği açık olduğundan, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı usul ve hukuka uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.