Danıştay 12. Daire E.2021/6383 K.2021/4657

Davacının iddiaları

CİMER aracılığıyla söz konusu atama işleminin iptalini istediği, ancak bu istemin keyfi olarak reddedildiği, aynı yol ve istemle yeniden başvurduğu ve bu başvurusunun da reddedildiği, yıllardır terör uygulaması yapan ve bu sebeple YÖK Başkanlığından uzaklaştırılan teröristin, Cumhurbaşkanlığı makamına başdanışman olarak atanarak koruma altına alınması işlemine dur denilmesi gerektiği, kendi etnisitesinden ve mezhebinden başka insanların bu ülkede yaşamasına müsaade etmeyecek kadar barbar bir kişilik olduğu ve bu durumun laikliğe aykırı olduğu belirtilerek, söz konusu atama işleminin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, ilk incelemeyle görevli Tetkik Hâkimi … 'nın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı, … 'ın Cumhurbaşkanlığı başdanışmanlığına atanmasına ilişkin 30/07/2021 tarih ve 2021/364 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davayı açmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış, aynı Yasanın 15. maddesinin 1/b bendinde de, dava açanın ehliyetinin bulunmaması halinde davanın reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3. maddesinde, "Cumhurbaşkanı, kendisine danışmanlık ve verdiği diğer görevleri yapmak üzere Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanı Danışmanı atayabilir.".

11. maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhurbaşkanlığı Makamı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, Cumhurbaşkanı Yardımcılıkları ve Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarından oluşan Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatının kadroları, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.".

"Atama ve görevlendirmeler" başlıklı 12. maddesinde ise, "İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü, Başdanışmanlar, Danışmanlar ve Genel Müdürler Cumhurbaşkanı tarafından; diğer personel ise İdari İşler Başkanı tarafından atanır veya görevlendirilir. …" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerekmektedir. Nitekim çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda subjektif ehliyet koşulunun, bu durum dikkate alınarak yorumlanması gerektiğine ilişkin Danıştay kararları yerleşik içtihat niteliği kazanmıştır.

İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle meşru kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur.

Dava dilekçesinden, davacının, hakkında tesis edilmiş veya edilmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir iddia ya da bir işleme dayalı olmaksızın, üçüncü bir kişi ile ilgili bireysel nitelikteki idari bir işlemin iptali istemiyle dava açtığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlem ile davayı açan davacı arasında yukarıda tanımlanan ve açıklanan şekli ile kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi olmadığından, dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.