Danıştay 12. Daire E.2021/6739 K.2024/3143

Dava konusu istem: ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacı tarafından, ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda işlediği fiiller nedeniyle hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında soruşturmaya konu eylemleri nedeniyle ...

Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada verilen E:..., K:... sayılı karar ile "Görevi kötüye kullanma" suçundan 6 ay, 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, "Güveni kötüye kullanma" suçundan 6 ay, 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilerek her iki cezanın ertelendiği ve kararın 17/01/2018 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, bununla birlikte tarafların iddia ve savunmaları, soruşturma raporu ve ekleri ile dosyada mevcut diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının, soruşturmaya konu eylemleri işlediğinin sabit olduğu,

ancak eyleminin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen suç tanımına uymadığı ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu disiplin cezasına konu edilen fiillerin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen tanıma uyduğu, tipiklik şartının gerçekleştiği, disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle davacı hakkında açılan ceza davasında mahkumiyet kararı verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yapan davacının,...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz ve koruma memuru olarak görev yaptığı dönemde "çocuk hükümlü ve tutukluların talepleri olmadığı halde kantin fişine ceviz içi, kuruyemiş, ton balığı gibi malzemeleri yazdırarak aldığı, koğuşlara gidip çocukların kantinden tedarik etmiş oldukları yiyeceklerden yediği, sigara karşılığında kantin listesine yiyecek yazdırdığı, yine sigara karşılığı çay ve şeker aldığı, hükümlü ve tutuklulara telefon numarası vererek ailelerinin kendisi ile iletişime geçmesini söylediği,

görüş günlerinde hükümlü ve tutuklu çocukların, ailelerine gıda malzemeleri getirmelerini söylediği, hükümlü ve tutuklu çocuklardan birisinin babasını arayarak yardımcı olacağını söylemek sureti ile 5 karton sigara aldığı, hükümlünün babasının balık lokantasına gidip para vermeden yemek yediği" iddiaları üzerine yürütülen disiplin soruşturması sonucunda.

"Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

davacı tarafından söz konusu cezanın iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; yapılan soruşturma neticesinde davacı hakkında teklif edilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilebilmesi için, yetkili Bakanlık Disiplin Kurulu kararının alınması amacıyla soruşturma dosyasının Bakanlık Disiplin Kuruluna gönderildiği; ancak, Bakanlık Disiplin Kurulunun önerilen cezaya ilişkin kabul ya da ret yönünde bir karar vermesi gerekirken, fiilin Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirdiği gerekçesiyle dosyayı doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderdiği;

ancak bu aşamada, Disiplin Kurulunun yetkisinin, önerilen kademe ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin cezayı kabul ya da ret olduğu, Kanun'da bunun dışında bir yetki kullanabileceği yönünde düzenleme olmadığı, önerilen cezayı reddeden Disiplin Kurulunun dosyayı atamaya yetkili amire iade etmesi gerekirken, doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna sevk etme yetkisi olmadığı halde yetkisi dışında dosyayı Yüksek Disiplin Kuruluna göndermesi ve Yüksek Disiplin Kurulunun da atamaya yetkili amirin davacı hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifi olmadan karar almasının, verilen yetkinin aşılması sonucunu doğurduğu,

memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğinin olmasının işlemin ön şartı olduğu, uyuşmazlıkta, işlemin tesisinden önce amirlerin bu yönde herhangi bir isteği bulunmamasına ve disiplin kurullarının "amir"in teklifi olmaksızın bu yetkiyi doğrudan kullanabileceğine dair Kanun'da düzenlenmiş bir yetkisi olmamasına rağmen, dosyanın re'sen doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilerek, kanunda öngörülen yönteme aykırı olarak amirin bu yöndeki isteği olmadan Yüksek Disiplin Kurulunca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine,

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün ... olur tarihli ve ... sayılı teklifi ile davacının soruşturmaya konu eyleminin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde öngörülen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçu kapsamında değerlendirilerek "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası yönünden değerlendirme yapılması için aynı Kanun'un 126. maddesi ile Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği,

Kurulca, "...davacının soruşturmaya konu eylemlerinin 657 sayılı Kanu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde 'Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak' şeklinde değerlendirilerek "Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası" ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilleri Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu olayda, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan işlemin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edildiği, Mahkeme kararının gerekçeleri doğrultusunda Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının yeniden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılması üzerine anılan işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen iptal kararına karşı davalı idare tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı istinaf isteminin reddi yolundaki kararının Dairemizin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; disiplin kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki anayasa kuralının gereği olduğu,

aksi düşüncenin, disiplin kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı, davacının eylemlerinin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğu gerekçesiyle, dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı, bu nedenle davanın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacıya verilen ... tarih ve ... sayılı ilk Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile ilgili işleme karşı açılan davada, işin esası hakında bir karar verilecek olup, yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle verilen iptal kararının uygulanması amacıyla tesis edilen ve işbu davanın konusunu oluşturan ... tarih ve ... sayılı Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin işlemin gerekçesi ortadan kalktığından, bu hususlar dikkate alınarak ve ilk işlem ile ilgili açılan davanın sonucu takip edilerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.