Danıştay 12. Daire E.2021/7624 K.2024/2782

Dava konusu istem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesinde sağlık teknisyeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğeretim Kurulu Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, odasının kapısı aralık olduğu halde vücudunun alt kısmı çıplak şekilde hastalar ve mesai arkadaşları tarafından farklı tarihlerde bir kaç defa görüldüğü sabit ise de, dosyada mevcut tıbbi belgelerden, davacının Tinea (Mantar) hastalığının bulunduğu, yine 2001 yılından beri devam eden komplikasyon yapmış Tip 1 Diyabet hastalığının olduğu, diyabetik retinopati nedeniyle sağ retinasına ameliyat yapıldığı, sol gözüne parsplane virektomi yapıldığı, her iki gözüne değişik tarihlerde 6 defa eylea enjeksiyonu yapıldığı, sol göz görmesinin tashihle 0,8'e yükselebildiği,

sağ göz görmesinin tashihle artmadığı, bu sebeplerle görme yetersizliğinin bulunduğu anlaşılmakta olup; söz konusu tıbbi belgelerin, şiddetli kaşıntıya sebep olan hastalığı ve görme yetersizliği bulunan davacının "sağlık sorunu (mantar hastalığı) nedeniyle şiddetli kaşınma hissettiği, bu nedenle bu davranışta bulunduğu ve kapının aralık kaldığını fark etmediği" yönündeki savunmasını doğrular nitelikte olduğu kanaatine varıldığından;

bu durumda, davacının kendi odasında yalnız kaldığını düşünerek şiddetli kaşıntı hissini gidermek için yaptığı hareketleri, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirecek nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici fiil ve haller kapsamında değerlendirmek suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline,

işlem nedeniyle ödenmeyen maaş ve diğer mali haklarının (bu süreçte gelir getirici herhangi bir işte çalıştı ise elde ettiği gelir mahsup edilmek suretiyle) davalı idarece hesaplanarak en erken dava tarihi (29/06/2019) olmak üzere her bir aya ait maaş ve diğer ödemelere müstahak olduğu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; soruşturma raporu, tarafların savunmaları, tanıkların ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacının, bir hastanın MR (Manyetik Rezonans) çekimini yaptıktan sonra geçtiği odasında aralık olan kapı yakınında hasta tarafından vücudunun alt kısmı çıplak halde görüldüğü yönündeki şikayet üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde, davacının farklı tarihlerde oda kapısı aralıklı olarak pantolonunu ve iç çamaşırını indirmiş ve cinsel organı görünür vaziyette görüldüğünün tanık ifadeleri ile sabit olduğu,

davacının fiilinin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında bulunduğu ve bu durumun birden çok kere tekrar ettiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; her ne kadar İdare Mahkemesince davacının sağlık sorunu olduğu gerekçe olarak öne sürülmüş ise de, doktorlar ve sağlık personelinin ifadelerinde davacının bu davranışlarını alışkanlık haline getirdiği,

daha önce görevli olduğu bölümden de bu davranışları nedeniyle gönderildiğinin belirtilmesi karşısında sözü edilen davranışlarını kasıtlı olarak gerçekleştirdiği hususu gözönüne alındığında, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sunulan raporlardan da anlaşılacağı üzere birçok bedensel rahatsızlığının bulunduğu, Bölge İdare Mahkemesinden tam teşekküllü bir üniversite veya Devlet hastanesinde genel bir muayene ile bahse geçen hastalıkların mevcut olduğu hususunun tespiti için rapor talep etmesine rağmen talebinin dikkate alınmadığı, soruşturma raporu ve diğer tüm bilgi ve belgelerden kendisini teşhir etme gibi bir amacının olmadığının anlaşılacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesinde sağlık teknisyeni olarak görev yapan davacının, odasının kapısı aralık olduğu halde vücudunun alt kısmı çıplak şekilde hastalar ve mesai arkadaşları tarafından farklı tarihlerde bir kaç defa görüldüğünden bahisle yürütülen soruşturma sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesisi üzerine, anılan işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesinde. "Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir. Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.

Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahallî usûle göre verilecek raporu) ibraz etmesi zorunludur.

İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır..." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının, bir hastanın MR (Manyetik Rezonans) çekimini yaptıktan sonra geçtiği odasında aralık olan kapı yakınında hasta tarafından vücudunun alt kısmı çıplak halde görüldüğü yönündeki şikayet üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının tanıklar tarafından farklı tarihlerde oda kapısı aralıklı olarak pantolonunu ve iç çamaşırını indirmiş ve cinsel organı görünür vaziyette görüldüğü,

bazı tanıkların ise bu halde cinsel organıyla oynar vaziyette gördükleri, davacının savunmasında sağlık sorunu (mantar hastalığı) nedeniyle şiddetli kaşınma hissettiğini, bu nedenle bu davranışta bulunduğunu, kapının aralık kaldığını fark etmediğini beyan ettiği, ancak bu mazeretinin hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığı sonucuna varılarak,

davacının memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici bu fiileri nedeniyle Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması yolunda getirilen teklif doğrultusunda davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

Soruşturma raporu, davacının savunması ve tanıkların ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacının, bir hastanın MR (Manyetik Rezonans) çekimini yaptıktan sonra geçtiği odasında aralık olan kapı yakınında hasta tarafından vücudunun alt kısmı çıplak halde görüldüğü yönündeki şikayet üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacının farklı tarihlerde oda kapısı aralıklı olarak pantolonunu ve iç çamaşırını indirmiş ve cinsel organı görünür vaziyette görüldüğünün tanık ifadeleri ile sabit olduğu anlaşılmakla birlikte;

tanık olarak ifadesine başvurulan ve davacının olay tarihinde görev yaptığı diş kliniğinin sorumlusu olan A.D.A. isimli diş hekiminin 12/10/2018 tarihli ifadesinde, "Birlikte çalıştığımız hemşire ve doktor arkadaşlarla görüştüğümüzde tam olarak ifade edemeyeceğimiz bir takım atipik ufak tefek davranış problemleri vardı.

Örneğin genel olarak meraklı, tedirgin, koridorda sürekli ileri geri gidip gelen bir hali vardı..." şeklinde beyanda bulunduğu; yine klinikte sorumlu teknisyen olarak görev yapan C.D.'nin 19/10/2018 tarihli soruşturma ifadesinde, "Ben Mehmet Soylu'nun sağlıklı ve mantıklı düşündüğü kanaatinde değilim..." şeklinde beyanda bulunduğu; dolayısıyla davacının olay tarihinde temyiz kudretinin tam olup olmadığı hususunda, amirleri ve mesai arkadaşlarınca da gözlemlenebilir şekilde şüphe bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davalı idare tarafından öncelikle davacının psikiyatri muayenesi için bir sağlık kuruluna sevkinin sağlanıp, dosya içeriğindeki davacıya isnat edilen fiillere ilişkin bilgilerin sağlık kuruluşunun kullanımına sunularak sağlık durumunun tespit ettirilmesi, disiplin cezasına konu eylemlerin gerçekleştiği tarihte temyiz kudretini etkileyen bir sağlık probleminin tespit edilmesi halinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesi hükmünün uygulanarak tedavisinin sağlanması;

tedaviye rağmen şifa bulmadığı taktirde emeklilik hükümlerinin uygulanması gerekirken, doğrudan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline, davacının ödenmeyen maaş ve diğer mali haklarının (bu süreçte gelir getirici herhangi bir işte çalıştı ise elde ettiği gelir mahsup edilmek suretiyle) davalı idarece hesaplanarak en erken dava tarihi (29/06/2019) olmak üzere her bir aya ait maaş ve diğer ödemelere müstahak olduğu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava konusu işlemin iptaline, davacının ödenmeyen maaş ve diğer mali haklarının (bu süreçte gelir getirici herhangi bir işte çalıştı ise elde ettiği gelir mahsup edilmek suretiyle) davalı idarece hesaplanarak en erken dava tarihi (29/06/2019) olmak üzere her bir aya ait maaş ve diğer ödemelere müstahak olduğu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... temyize konu kararı, usul ve yasaya uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.