Danıştay 12. Daire E.2022/2229 K.2025/496

Dava konusu istem: Kuşadası Vergi Dairesinde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve K:...sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının yoklama memuru olarak görev yaptığı ve hakkında şikayet ve ihbarlar bulunan, S.S. isimli büfe ve manav işletmeciliği yapan kişinin işletmesine gidip 14/05/2020 tarihinde gerekçe göstermeden 50.000,00-TL para istediği, sonraki günlerde S.S.'nin davacıya "10.000,00-TL verebilirim" dedikten sonra emniyet ekiplerine ihbarda bulunarak, paraların seri numaralarını verdiği ve davacıdan şikayetçi olduğu, 28/05/2020 günü S.S.'nin, davacıyı dükkana çağırarak 10.000,00-TL'yi verdiği ve dükkan çıkışında polisler tarafından davacının suçüstü yakalandığı,

ceza yargılaması sonucunda ...

Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının icbar suretiyle irtikap suçunu işlediği gerekçesiyle 1 yıl 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, davacının kamu görevini kullanmak suretiyle 10.000-TL parayı S.S. isimli kişiden aldığının ve irtikap suçunu işlediğinin sabit olduğu, bu suretle memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiilini işlediği anlaşıldığından,

sübuta eren fiil sebebiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

S.S. isimli büfe ve manav işletmeciliği yapan kişinden 10.000,00-TL'yi borç olarak aldığı, söz konusu işletmeye, fahiş fiyatla mal satışı yapıldığına ilişkin ihbar üzerine denetim yapmak için gittiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibarıyla usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kuşadası Vergi Dairesinde yoklama memuru olarak görev yapan davacı, hakkında şikayet ve ihbarlar bulunan S.S. isimli büfe ve manav işletmeciliği yapan kişinin işletmesine gidip 14/05/2020 tarihinde gerekçe göstermeden 50.000,00-TL para istemiş, sonraki günlerde S.S., davacıya "10.000,00-TL verebilirim" dedikten sonra emniyet ekiplerine ihbarda bulunmuş ve paraların seri numaralarını vererek davacıdan şikayetçi olmuş.

28/05/2020 günü S.S., davacıyı dükkana çağırarak 10.000,00-TL'yi vermiş ve dükkan çıkışında polisler tarafından davacının suçüstü yakalanarak tutuklanması üzerine hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.

Soruşturma sonucunda davacının üzerine atılı fiilin sübuta erdiği değerlendirilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması önerilmiş, öneri doğrultusunda dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan, davacının disiplin soruşturmasına konu fiilleri nedeniyle hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda; ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, icbar suretiyle irtikap fiilini işlediği gerekçesiyle 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, aynı Kanun'un 131. maddesinde ise; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktirmez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza hukuku ile disiplin hukuku arasında amaç, kapsam, usul ve sonuçlar bakımından temel nitelikte farklılıklar mevcut olduğundan kanun koyucu, ceza uygulaması ile disiplin uygulamasını iki ayrı ve farklı alan olarak görmekte ve bunların birbirini doğrudan etkilemesini önleyici nitelikte bir düzenleme olan 657 sayılı Kanun'un 131. maddesindeki düzenlemeye yer vermiş bulunmaktadır.

657 sayılı Kanun'un 131. maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca, kamu personelinin disiplin cezasını gerektiren fiilleri nedeniyle hakkında açılmış ceza davasının da bulunması halinde, disiplin cezası uygulanması için mutlaka ceza yargılamasında mahkûm olunması veya fiilin bu yargılama sonucunda sübut bulması gerektiği yaklaşımı, disiplin hukukunun amacı ve kendine özgü kurallarıyla bağdaşmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince, ceza davasının sonucundan bağımsız olarak davacının disiplin hukuku açısından durumuna ilişkin bir değerlendirme yapılmaksızın, sadece ceza davası sonucunda almış olduğu mahkûmiyet hükmüne dayanılmak suretiyle davacının fiilinin sübuta erdiği sonucuna ulaşıldığı görülmüştür.

Bu durumda, İdare Mahkemesince sadece ceza yargılaması sonucuna dayanılarak karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiş ise de, 657 sayılı Kanun'un 131. maddesi uyarınca disiplin hukuku açısından yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki bilgi, belge ve soruşturma raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının üzerine atılı fillerin sübuta erdiği ve eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırıldığı sonucuna ulaşıldığından, sözü edilen husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.