Danıştay 12. Daire E.2022/3311 K.2025/2817

Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstanbul Maltepe İkmal Maliye Okulu Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 2020 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların işlem tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma başlatıldığı, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğine dair mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından beraatine hükmedildiği, sözleşme süresi biten davacının durumunun Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca oluşturulan Komisyon tarafından ''Olumsuz'' olarak değerlendirildiği ve dava konusu işlemle de sözleşmenin yenilenmemesine karar verildiği, idarenin sözleşmenin yenilenmesine yargı kararı ile zorlanamayacağı, sözleşmenin feshi işlemine nazaran sözleşmenin yenilenmemesi işleminde idarenin takdir hakkının daha geniş olduğu,

davalı idarenin bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına ilişkin somut bilgi veya belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, davacının sona eren sözleşmesinin yenilenmemesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçu kapsamında açılan davada beraatine karar verildiği, diğer taraftan terör örgütüne irtibatlı ve iltisaklı olduğu yolunda herhangi bir iddianın da bulunmadığı görülmekte olup, idarenin davacının hizmet sözleşmesini yenilememe hususunda takdir hakkı bulunsa da, idareye tanınan takdir hakkının yasanın koyduğu sınırlar içinde, eşitlik ilkesi gözetilerek kamu yararı için kullanması gerektiği, anılan husus dışında davacının görev yaptığı süre içinde görevinde yetersiz ve başarısız olduğu,

görevini ilgili mevzuata uygun olarak yapmadığı gibi başkaca delillerle desteklenmedikçe sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözleşme yenilememenin bir fesih hali olmadığı, süresi biten sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarelerinin takdir yetkisinin bulunduğu, bu kapsamda davacının sözleşmesinin 2020 yılı Sözleşme Yenileme Değerlendirme Komisyonunun oybirliğiyle aldığı karar üzerine yenilenmediği, askeri hizmetin önem ve hassasiyeti birlikte değerlendirildiğinde işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu, öte yandan idarelerinin 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harçtan muaf olduğu, aleyhlerine yargı harcına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstanbul Maltepe İkmal Maliye Okulu Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 30/08/2020 tarihinde süresi sona erecek sözleşmesinin yenilenmesi talebi üzerine; durumunun değerlendirilmesi sonucunda, 2020 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin tesisi nedeniyle, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, ''Bu Kanunun amacı.

Türk Silâhlı Kuvvetlerinde ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere sözleşmeli olarak alınacak subay ve astsubayların teminini, yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, hizmet şartlarını, yükselmelerini, atama ve yer değiştirmelerini, görev ve yükümlülüklerini, özlük ve sosyal haklarını, muvazzaf subaylık veya muvazzaf astsubaylık statüsüne geçmelerini, ayırma ve ayrılma esaslarını düzenlemektir.''. 4. Maddesinin üçüncü fıkrasında,... başlıklı 6. maddesinde.

"Sözleşmeli subay adayları ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler teğmen rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir.

Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Ancak sözleşmeli subaylardan rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Sözleşme süreleri; terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabilir.

Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.". 12. maddesinde, ''Sözleşmeli subay ve astsubayların rütbe bekleme süreleri hakkında, 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunda muvazzaf subay ve astsubaylar için belirlenen süreler uygulanır. Sözleşmeli subaylardan üst rütbede kadro açığı bulunmadığı için terfi edemeyenler, terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla sözleşme müddeti sonuna kadar derece ilerlemesi yaparlar.

Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer. Sözleşmeli subay veya astsubaylar, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini tek taraflı olarak fesh edemezler.'' hükümleri öngörülmüştür.

27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşme Süreleri" başlıklı 12. maddesinde, ''Sözleşme süreleri en az üç yıl olarak düzenlenir. Sözleşme sürelerinin azami sınırı dokuz yıldır.

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sözleşme sürelerini azami ve asgari sözleşme sınırlarını aşmamak kaydıyla her sınıf ve branşa göre çıkaracakları yönergelerde ayrıca belirleyebilirler.''.

"Sözleşmenin Yenilenmesi ve Uzatılması" başlıklı 14. maddesinde, "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır. a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder.

Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel.

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir.

Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir.

Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir. b) Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı da sözleşmeyi yenilemek istediği taktirde bunu ilgili sözleşmeli subay veya astsubaya bildirirler.

Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın İdarenin bu talebini kabul ettiğini bildirmesi ile yenilenir. ...d) Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az 3 ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları taktirde sözleşme kendiliğinden sona erer. ...'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği; öte yandan UYAP kayıtlarının incelenmesinde ise, hukuka aykırı şekilde ele geçirilen sınav sorularını temin edip sınavda gerçek olmayan bir başarı göstererek, bunun sonucunda kamu kurumunda atanmak fiili sebebiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda davacının, "Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 8 yıl 4 ay hapis ve 841.100,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesine gönderildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar temyize konu kararda, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yapılan yargılama sonucunda beraatine hükmedildiği ve davacının görevinde yetersiz ve başarısız olduğunun idarece delillerle desteklenmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, UYAP kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda, temyize konu karardan sonra, davacı hakkında eylem tarihi 29/08/2020 tarihi olan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık" suçundan mahkumiyetine karar verildiği, kararın istinaf aşamasında olduğu anlaşıldığından, oluşan bu yeni hukuki durum karşısında Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkındaki bu yargılamanın akıbetinin araştırılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi ve özlük haklarının iadesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.