Danıştay 12. Daire E.2022/4806 K.2025/3354

Davacının iddiaları

Her ne kadar KPSS Tercih Kılavuzunda müracaat ettiği kadroya atanabilmek için hafızlık belgesine sahip olmak şartı aranmış ise de, Yönetmelik hükümlerine göre imam hatip lisesi mezunu olanların müzezzin kayyımlık kadrosuna atanabilmesi için böyle bir şarta yer verilmediği, imam hatip lisesi mezunu olmanın ötesinde Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesinde İlahiyat ön lisans mezunu olduğu, Yönetmelikte öngörülmeyen hafızlık belgesi sahibi olmak şartının Tercih Kılavuzu ile getirilmesi ve üst normları kısıtlayıcı yönde uygulama yapılarak atamasının yapılmamasının hukuka aykırı olduğu ileri sürmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davacının atanmak için yaptığı tercihin, ÖSYM'nin yayımladığı tabloda atama şartları arasında gösterilen "7233" kod numaralı "Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan Hafızlık Belgesi Olmak" şartını gerektirdiği, bu belgenin müezzin-kayyım olarak açıktan atanabilmesi için ibrazı gerektiği, Diyanet İşleri Başkanlığından kendisine verilmiş bir "Hafızlık Belgesi" bulunmadığı için atamasının yapılmadığı, dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemin, kamu yararına, kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler uyarınca müezzin kayyım kadrosuna atanmak isteyen imam hatip lisesi mezunları için hafızlık şartı aranmayacağı, imam hatip lisesi mezunu olduğu konusunda ihtilaf bulunmayan davacıdan da hafızlık belgesi istenmesine ilişkin düzenlemenin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu ve iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

2018 Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavından aldığı puana istinaden Erzincan İl Müftülüğü müezzin kayyım kadrosuna yerleştirilen davacı tarafından, "7233" kod numaralı ''hafızlık belgesi sahibi olmak'' şartını taşımadığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işleme dayanak gösterilen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın...tarih ve E... sayılı genel yazısının iptali istemiyle dava açıl...ıştır.

Her ne kadar dava dilekçesinde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı genel yazısının tamamının iptali istenilmiş ise de uyuşmazlığın imam hatip lisesi mezunu olan davacından hafızlık belgesi istenmesine ilişkin düzenlenmeden kaynaklandığı dikkate alınarak Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı işleminin 5. maddesinin iptalinin talep edildiği kabul edilmek suretiyle işin esası incelenmiştir.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ''İstenecek belgeler'' başlıklı 7. maddesinde; ''(1) İlk defa memur olarak atanacaklarda aşağıdaki belgeler istenir:

a) İş talep formu (EK-3).

b) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya onaylanmış sureti; öğrenimini yabancı ülkelerde yapmış olanların denklik belgesiyle birlikte diplomalarının onaylanmış suretleri.

c) Kamu Personel Seçme Sınavı sonuç belgesinin aslı veya onaylanmış sureti veya bilgisayar çıktısı.

ç) Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı.

d) Dört adet biometrik fotoğraf.

(2) Bu maddede istenilen belgelerin aslı ibraz edilmek kaydıyla suretleri Başkanlık merkez, taşra ve yurtdışı birimlerince onaylanır.'' ve ''İlk defa Devlet memurluğuna atanacak personel için uygulanacak hükümler'' başlıklı 8 inci maddesinde;

''(1) Bu Yönetmelikte sayılan kadrolara ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için bu Yönetmelik ile 23/12/2011 tarihli ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği, 26/10/2011 tarihli ve 28096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği,

18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin ''Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar'' başlıklı 13. maddesinde;''(1) Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için;

a) Lise veya dengi okul mezunu olmak,

b) (Değişik:RG-8/2/2014-28907)(1) Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak,

c) Hafız olmak (İmam hatip lisesi mezunları için bu şart aranmaz.),

ç) KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, şartları aranır...

(3) Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabilir.'' hükmü yer almıştır.

Anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca, müezzin kayyımlık kadrosuna imam hatip lisesi mezunları haricinde yapılacak atamalar için (lise ve dengi okul mezunları) hafızlık şartı aranması gerekmektedir.

23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin üçüncü fıkrasında, Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabileceği düzenlenmiş ise de bu düzenlemenin imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının aranmayacağı yolundaki kuralı ortadan kaldırmayacağı açıktır.

Dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı olan 2018 EKPSS İle Engelli Personel Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde davacının atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan 7233 kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının da Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle imam hatip lisesi mezunu olanlar dışındaki tercihte bulunanlar için aranması gerekmektedir.

Bu durumda, imam hatip lisesi mezunu olan davacı için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ... tarih ve E... sayılı işleminin "Engelli Kur'an Kursu Öğreticisi, İmam Hatip ve Müezzin Kayyım Olarak Atanabilmek İçin Gerekli Evraklar" başlığı altında 5. maddesinde düzenlenen "Başkanlıkça verilmiş olan Hafızlık Belgesinin aslı veya Kurumca onaylanmış sureti" ibaresinin imam hatip lisesi mezunları yönünden iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/06/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ... ile davalı Diyanet İşleri Başkanlığı vekili Av....'un geldiği, Danıştay Savcısı ...'in hazır olduğu görülerek açık duruşmaya başlandı.

Taraflara usulüne göre söz verilip, dinlenildikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alınarak, taraflara son kez söz verildikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; davacı tarafından, her ne kadar dava dilekçesinde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ...tarih ve E... sayılı genel yazısının tamamının yürütmesinin durdurulması ve iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesinde yer alan hukuka aykırılık iddiaları ve ihtilafın; imam hatip lisesi mezunu olan davacından hafızlık belgesi istenmesine ilişkin düzenlenmeden kaynaklandığı dikkate alındığında, uyuşmazlık, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın... tarih ve E... sayılı işleminin "Engelli Kur'an Kursu Öğreticisi, İmam Hatip ve Müezzin Kayyım Olarak Atanabilmek İçin Gerekli Evraklar" başlığı altındaki 5. maddesine hasren incelenerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

2018 Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavından aldığı puana istinaden Erzincan İl Müftülüğü müezzin kayyım kadrosuna yerleştirilen davacının, tercih kılavuzunda atanmak istediği kadroya ilişkin olarak 7233 kod numaralı ''hafızlık belgesi sahibi olmak'' şartını taşımadığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işleme dayanak gösterilen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 81 il müftülüğüne atama için gerekli belgelere ilişkin ... tarih ve E... sayılı genel yazısının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ''İstenecek belgeler'' başlıklı 7. maddesinde; ''(1) İlk defa memur olarak atanacaklarda aşağıdaki belgeler istenir:

a) İş talep formu (EK-3).

b) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya onaylanmış sureti; öğrenimini yabancı ülkelerde yapmış olanların denklik belgesiyle birlikte diplomalarının onaylanmış suretleri.

c) Kamu Personel Seçme Sınavı sonuç belgesinin aslı veya onaylanmış sureti veya bilgisayar çıktısı.

ç) Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı.

d) Dört adet biometrik fotoğraf.

(2) Bu maddede istenilen belgelerin aslı ibraz edilmek kaydıyla suretleri Başkanlık merkez, taşra ve yurtdışı birimlerince onaylanır.'' ve ''İlk defa Devlet memurluğuna atanacak personel için uygulanacak hükümler'' başlıklı 8 inci maddesinde;

''(1) Bu Yönetmelikte sayılan kadrolara ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için bu Yönetmelik ile 23/12/2011 tarihli ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği, 26/10/2011 tarihli ve 28096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği,

18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin ''amaç'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Yönetmeliğin amacı, vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyımların sınavlarına/atanmalarına ve bunların kariyer basamaklarında yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.'', ''Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar'' başlıklı 13. maddesinde;

''(1) Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için;

a) Lise veya dengi okul mezunu olmak,

b) (Değişik:RG-8/2/2014-28907)(1) Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak,

c) Hafız olmak (İmam hatip lisesi mezunları için bu şart aranmaz.),

ç) KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, şartları aranır...

(3) Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabilir.'' denilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde.

"Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı"nın istenileceği belirlenmiş ve anılan Yönetmeliğin 8. maddesi ile atıf yapılan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin birinci fıkrasında; lise veya dengi okul mezunu olmak, müezzin kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak, KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak ve (ç) bendinde hafız olmak şartı aranmış ise de;

imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının istenmediği görülmektedir.

Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere müezzin kayyımlık kadrosuna imam hatip lisesi mezunları haricinde yapılacak atamalar için (lise ve dengi okul mezunları) hafızlık şartı aranması hizmet gereğidir.

Öte yandan, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle Yönetmeliğin 13. maddesinin üçüncü fıkrasında, Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabileceği belirtilmiş olmakla birlikte bu yetkinin Yönetmelikte özel olarak düzenlenmiş olan imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının aranmayacağına ilişkin kuralı ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacağı da açıktır.

Dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı olan 2018 EKPSS İle Engelli Personel Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde davacının atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan "7233" kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının ise, Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle imam hatip lisesi mezunu olanlar dışında tercihte bulunanlar için aranması gerekmektedir.

Bu durumda, imam hatip lisesi mezunu olan davacı için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.