Danıştay 8. Daire E.2022/4908 K.2025/5823

Dava konusu istem: Muğla ili, Yatağan ilçesi, ... köyünde yer alan, İR:... numaralı ruhsat sahasına ilişkin olarak orman izni verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun ruhsat süresi boyunca izin verilmesi gerekmekteyken 2 yıl süreyle izin verilmesine ilişkin Yatağan Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Anayasada yer alan hukuk devleti ilkesi ve mevzuat hükümleri gereğince, idarelerin Mahkemelerin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmesi ve eylemde bulunmasının zorunlu olduğu, Mahkeme kararlarının kısmen veya koşullu olarak yerine getirilemeyeceği açık olup, uyuşmazlıkta, davacının başvurusunun, ruhsat bitim tarihi olan 10/11/2029 tarihine kadar izin verilmesi yönünde olduğu göz önüne alındığında, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı sonrası iznin, Mahkeme kararına istinaden 2 yıl süreyle verilmesinin, Mahkeme kararının gereğinin yerine getirildiği anlamını taşımayacağı,

davalı idarece Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararına uygun işlem tesis edilmediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla ili, Yatağan ilçesi sınırları içerisinde İR:... ruhsat numaralı saha içinde kalan; işletme sahası, pasa döküm sahası, ulaşım yolu alanı ve kantar tesis alanı için toplam 149.070,90 m² yüzölçümlü alan için izin verilmesi istemiyle davacı tarafından 16/07/2020 tarihinde başvuru yapıldığı, bu başvurunun zımnen reddi üzerine anılan zımni ret işleminin iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... esasına kayden ... tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde, ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararla "dava konusu işleme esas alınan ruhsat sahası dışında maden altyapı tesis (işletme sahası, pasa döküm sahası ulaşım yolu alanı ve kantar tesis alanı yapılması için izin verilmesinde zorunluluk olduğu, bu tür tesis, yol ve alanların işin doğası gereği, mermer ocağının çalışmasının devamı için gerekli olduğu, izin talep alanların zaten uzun yılladır maden sahası içinde kaldığından vasıflarının kaybolduğu,

ayrıca alanın yerleşim birimlerine uzaklığının etki sahası dışında olduğu ve dolayısı ile olası çevresel zararın saha ve istenen izinler bütün olarak ele alındığında göz ardı edilebilecek seviyede olması dikkate alındığında, ekonomik sonuçlarına bağlı kamu yararı gereğince madencilik faaliyeti için yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamıştır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

akabinde Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Mahkeme kararı gereğince, 33.686,42 m² maden açık işletme alanı ve 115.384,48 m² maden alt yapı tesisi (pasa döküm sahası, ulaşım yolu ve kantar tesisi) alanı olmak üzere toplam 149.070,90 m² alan için olur tarihinden itibaren 2 yıl ilave kesin izin verilmesine karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında, Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verileceği hükme bağlanmıştır.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun 16. maddesinin 1. fıkrasında, "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır..." hükmüne yer verilmiştir.

18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Kanunu'nun 16'ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasında, bölge müdürlüğünün kesin izin için yapılan müracaatı öncelikle evrak üzerinde inceleceği, eksiklikler varsa, on işgünü içinde müracaat sahibine bildireceği, eksiklikler tamamlanıncaya kadar talebin değerlendirmeye alınmayacağı, evrakın tam olması halinde heyet tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talebin Devlet ormanlarına isabet eden kısımları için ön izin veya kesin izin raporu düzenleneceği belirtilmiş.

7. maddesinin 1. fıkrasında, Bakanlıkça uygun görülenlere ruhsat/rödövans süresi dikkate alınarak izin verileceği kurala bağlanmış. 10. maddesinin 1. fıkrasında ise, "İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir.

Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava konusu İR:... ruhsat numaralı saha içinde kalan; işletme sahası, pasa döküm sahası, ulaşım yolu alanı ve kantar tesis alanı için toplam 149.070,90 m² yüzölçümlü alan için izin verilmesi istemiyle yapılan ... tarih ve ... evrak giriş numaralı başvurunun zımnen reddine ilişkin işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine dava konusu işlemle davacıya 2 yıl süreli olarak orman izni verildiği, davacı tarafından da 10/11/2029 tarihine (ruhsat süresi sonuna) kadar izin verilmesi gerektiğinden bahisle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

Bu haliyle, dava konusu işlem ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı üzerine tesis edilmiş olup, anılan karar Dairemizin 16/06/2025 tarih ve E:2021/7992, K:2025/5732 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın çözümü için keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan, davacıya ormanlık alanda izin verilmesi isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptal edilmesine dair İdare Mahkemesi kararının bozulması nedeniyle, dava konusu 2 yıl süreli orman izni verilmesi dair işlemin de tesis edilmesini gerektiren hukuki sebebin ortadan kalktığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Dairemizin 16/06/2025 tarih ve E:2021/7992, K:2025/5732 sayılı bozma kararı uyarınca yeniden yapılacak yargılama sonucunda verilecek karara göre dava konusu işlem hakkında da yeniden bir karar verileceği tabiidir.