Danıştay 12. Daire E.2023/1243 K.2025/5123

Dava konusu istem: Ağrı ili, Diyadin Adliyesinde ... olarak görev yapan davacının, ... Adliyesinde ... olarak görev yaptığı dönemdeki fiili nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, ...

Adliyesinde ... olarak görev yapmakta iken, dosya bazlı olarak verilen reddiyat miktarlarının PTT masrafı düşürülmek kaydıyla ilgilisine PTT üzerinden yatırıldığı, bir kısım dosyalarda reddiyat miktarının PTT masrafı düşülmesinden sonra PTT'ye eksik yatırıldığı, yatırılan paraların bir kısmının PTT tarafından ilgilisinin almaması yahut bilgi eksikliğinden bahisle PTT tarafından iade edilmesi nedeniyle, davacı tarafından PTT'den çekildiği, çekilen paraların bir kısmının dosyasına iade edildiği, bir kısmının ise dosyasına iade edilmediği,

dosyasına iade edilerek tekrardan reddiyat çıkışı yapılan paraların, ilgilisine tekrardan eksik olarak yatırıldığı, bu suretle 47.339,70-TL parayı haksız şekilde uhdesine aldığı, yine davacının çalışmış olduğu ... ve ... Aile Mahkemesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinde, görevli mahkeme zabıt katiplerinin UYAP ekranından girerek sahte reddiyat fişleri düzenleyerek, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görevli olduğu dönem içerisinde düzenlediği reddiyat fişlerini, ...

Adliyesinde görevli olmayan ve sahte Bakanlık sicili yazarak, ... Aile Mahkemesinde görevli olduğu dönem içerisinde düzenlediği reddiyat fişleri üzerine Mahkeme zabıt katibinin Bakanlık sicil numarasını yazarak reddiyat fişinde belirtilen paranın kendisine ödenmesi şeklinde şerhin yazılarak, Mahkemeler veznesinden paraları çekerek zimmetine geçirdiği, ...

Aile Mahkemesinde çalışmış olduğu süre içerisinde de, iade edilmesi gereken gider avanslarını eksik veya hiç yatırmayarak toplam 11.122,75-TL'yi haksız olarak uhdesine aldığı, bu şekilde toplam 58.462,45-TL 'lik kamu zararına sebebiyet verdiği, hakkında açılan ceza davasında "güveni kötüye kullanmak" suçundan mahkumiyetine karar verildiği, güveni kötüye kullanma suçununda yüz kızartıcı suçlar arasında sayıldığı,

dolayısıyla davacının bu eyleminin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket olarak kabul edilmesi gerektiği açık olduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda memurun ceza kanunlarına göre mahkûm olması ve olmaması halinin, ayrıca hakkında disiplin cezası uygulanmasına engel teşkil etmeyeceğinin düzenlendiği de dikkate alındığında, sabit görülen eylemi nedeniyle davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifini içeren Cumhuriyet savcısının düzenlediği fezlekenin, atamaya yetkili amir teklifi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir teklifi bulunmaksızın tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararının, disiplin amirinin teklifi üzerine tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ağrı ili, Diyadin Adliyesinde ... olarak görev yapan davacının, ... olarak ... Adliyesi ... Aile Mahkemesi, ... Aile Mahkemesi ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görev yaptığı dönemde, Sivas Adliyesinde görev yapmamış zabıt katibi ve yazı işleri müdürlerinin sicil numaralarını yazmak suretiyle sahte reddiyat fişleri düzenlediği, "mübaşir S.T.'ye ödenmek üzere" şerhi düşmek suretiyle bu paraları Mahkeme veznesinden çektiği, aynı zamanda ...

Aile Mahkemesinde çalışmış olduğu dönemde iade edilmesi gereken gider avanslarını eksik yatırdığı ya da hiç yatırmadığı, böylelikle 58.462,45-TL'yi zimmetine geçirdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Anılan Kanun'un 126. maddesinde, "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.

Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." kuralına yer verilmiştir.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Cumhuriyet başsavcısının görevleri" başlıklı 18. maddesinde, Cumhuriyet başsavcısının görevleri;

"1. Cumhuriyet başsavcılığını temsil etmek,

2. Başsavcılığın verimli, uyumlu ve düzenli bir şekilde çalışmasını sağlamak, iş bölümünü yapmak,

3. Gerektiğinde adlî göreve ilişkin işlemleri yapmak, duruşmalara katılmak ve kanun yollarına başvurmak,

4. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak" olarak belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında, "Disiplin soruşturmasının yapılması ve karara bağlanmasında, ilgilinin disipline aykırı fiil veya hali işlediği anda görevli olduğu yerdeki disiplin amiri yetkilidir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının ... Adliyesinde görev yaptığı dönemde reddiyat ve gider avansları üzerinden yaptığı usulsüzlüklerle 58.462,45-TL'yi zimmetine geçirdiğinden bahisle, hakkında başlatılan soruşturmalar sonucunda ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı tekliflerle Devlet memurluğundan çıkarılması gerektiği belirtilerek, dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna sunulduğu,

getirilen teklif Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca uygun bulunarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü uyarınca, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür.

Bakılan uyuşmazlıkta, davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde sunulan Doğubeyazıt Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı yazısının savunmaya esas olmak üzere Adalet Bakanlığı Hukuk Hizmetlerine sunulan bir görüş yazısı niteliğinde olduğu, Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işleme esas alınan ve Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulan amir tekliflerinin değerlendirilmediği ve söz konusu yazının amirin teklifi olarak değerlendirilmek suretiyle karar verildiği anlaşıldığından davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.