Danıştay 12. Daire E.2023/1550 K.2024/2002

Dava konusu istem: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği uyarınca ... tarihinde yapılan İş Müfettişliği Yardımcılığı sözlü sınavına katılan davacının, (61,20) puan takdir edilerek başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından, davacıya yöneltilen 5 soruya verilen cevaplar yönünden (50) tam puan üzerinden (25,20) ortalama puan takdir edildiği, "kavrama, ifade yeteneği, muhakeme gücü", "liyakat, temsil kabiliyeti", "özgüven, ikna kabiliyeti, inandırıcılık," "genel yetenek, genel kültür", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık" kriterleri yönünden ise, (10) puan üzerinden (7) ila (8) arasında değişen puanların takdir edildiği;

ancak, sınav komisyonunca sözlü sınav tutanağının değerlendirme bölümünde, davacının genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme yapamadığı yolunda kanaat belirtilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu; dolayısıyla, kendi içinde tutarlı olmayan ve çelişkiler içeren sözlü sınav tutanağı uyarınca davacının başarısız sayılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı;

öte yandan, iptal kararının davacının sözlü sınavda doğrudan başarılı sayılması sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece yeniden yapılacak sözlü sınav neticesinde takdir edilecek puana göre davacı hakkında yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi....

İdari Dava Dairesince; davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerektiği; olayda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği'ne uygun şekilde sınav kurulunun oluşturulduğu, davacıya çektiği 4 numaralı zarftaki soruların sorulduğu,

yazılı sınav kapsamındaki konular hakkındaki bilgisi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterleri üzerinden değerlendirme yapılarak, her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle, davacının sözlü sınav puanının tespit edildiği,

bu durumda, anılan Yönetmeliğe uygun şekilde yapıldığı görülen sözlü sınavda, davacının (61,20) puanla başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yazılı sınavda yeterliliğini ispatladığı, sözlü sınavda sorulan sorulara ise, doğru olduğuna emin olduğu cevapları verdiği, buna karşın, davalı idarece düşük puan takdir edilerek başarısız sayılmasının hukuka ve usule aykırı olduğu, sınav tutanağında çelişkili ifade ve tespitlere yer verildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği'ne uygun şekilde gerçekleştirilen sözlü sınavda, davacının çekmiş olduğu soru zarfında yer alan soruları cevap anahtarında belirtilen şekilde cevaplayamadığı, bu nedenle, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

... tarihinde yapılan İş Müfettişliği Yardımcılığı Giriş Sınavının yazılı kısmında başarılı olarak sözlü sınava girmeye hak kazanan davacının, ...tarihinde yapılan sözlü sınavdan (61,20) ortalama puan takdir edilerek başarısız sayılması üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Giriş sınavı" başlıklı 17. maddesinde;

"Müfettiş yardımcılığına giriş sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olarak yapılır." , "Sözlü sınavın yapılması ve değerlendirilmesi" başlıklı 24.maddesinde;

" (1) Sınav kurulu 22 nci maddede belirtilen konulardan sözlü sınav sorularını hazırlar.

(2) Sözlü sınav soru kâğıtları ve cevap anahtarları sınav kurulunca imzalanır. Soru kâğıtları, adayların şahitliğinde açılmak üzere kapalı zarfa konarak mühürlenir.

Kapalı zarf, sözlü sınav salonunda, sınav kurulu üyeleri ile yeteri kadar adayın imzasının bulunduğu tutanak düzenlenerek açılır.

(3) Sözlü sınav, yazılı sınav konuları ile adayın anlama, ifade ve temsil yetenekleri dikkate alınarak yapılır. Buna göre sözlü sınavda,adayın;

a) Yazılı sınav kapsamındaki konular hakkındaki bilgisi,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,

c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,

ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,

d) Genel yetenek ve genel kültürü,

e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,

değerlendirilir.

(4) Adaylar, sınav kurulu tarafından üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen konularda elli puan üzerinden, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilerek toplanır ve yüz üzerinden sözlü notu belirlenir. Sözlü sınavda başarılı olabilmek için yüz üzerinden en az yetmiş puan almak gerekir. Sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz" hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde; bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından, formun değerlendirme kısmında, davacının genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme de yapamadığının belirtildiği; ancak, (10)'ar puan üzerinden değerlendirilen; kavrama, ifade yeteneği, muhakeme gücü, liyakat, temsil kabiliyeti, özgüven, ikna kabiliyeti, inandırıcılık, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklık kriterleri yönünden bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı olmak üzere (7) puan, genel yetenek, genel kültür kriteri yönünden ise, (8) puan takdir edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, sözlü sınav tutanağına, davacının genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme de yapamadığı yazılmasına rağmen, yukarıda belirtilen kriterler yönünden, (10) tam puan üzerinden (7) ve (8) puan takdir edilmesinin çelişkili olduğu, verilen notlar ile tutanakta belirtilen gerekçenin birbiriyle uyuşmaması sebebiyle takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, bu karar, davacının sözlü sınavda doğrudan başarılı olması sonucunu doğurmayıp, davalı idarece yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.