Danıştay 12. Daire E.2023/4218 K.2024/913

Dava konusu istem: ... Polis Meslek Yüksek Okulunda 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... sayılı kararıyla re'sen emekliye sevk edilen davacı tarafından, aynı konudaki verilmiş yargı kararlarında belirtilen gerekçeler çerçevesinde 2015 yılı emeklilik durumu hakkında yeniden bir karar alınması için yapılan 14/03/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamındaki 14/03/2022 tarihli dilekçesinde, emsal yargı kararlarını belirterek yaptığı başvurusunun, dava açma süresini yeniden başlatmayacağı gibi dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında bağımsız bir işlem kurulması amacına yönelik bir başvuru üzerine kurulmuş bir işlem olarak değerlendirilmesine ve dolayısıyla yeni bir dava açma süresi başlatmasına olanak bulunmaması karşısında, süresinde açılmayan davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davada ciddi nitelikli hukuka aykırılık itirazları ve iptal nedenleri ile davanın esastan görülmesi gerektiğine yönelik emsal nitelikti çok sayıda Danıştay kararına dayalı hukuki gerekçelerinin herhangi bir şekilde irdelenip değerlendirilmeksizin yetersiz gerekçeye dayalı şekilde süre ret kararı verilmesinin, Mahkemeye erişim hakkının ve bu bağlamda adil yargılanma hakkının ihlaline yol açtığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Polis Meslek Yüksek Okulunda 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... sayılı kararıyla re'sen emekliye sevk edilen davacının, anılan işlemin iptali istemiyle açtığı davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karşı yapılan istinaf başvurusundan feragat etmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı tarafından, kendisi ile aynı hukuki durumda bulunan kişilerce açılan davalarda yargı makamlarınca verilen iptal kararları üzerine, bu yargı kararlarıyla oluşan yeni hukuki durum gözetilmek suretiyle, hakkında verilen re'sen emeklilik kararının 2015 yılından geçerli olacak şekilde yeniden değerlendirilmesi istemiyle 14/03/2022 tarihinde davalı idareye başvuru yapılmış; başvurusunun, Emniyet Genel Müdürlüğünün .. tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği.

Tarihi izleyen günden başlar..." ve "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde ise, "1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. 2. (Değişik: 10/6/1994-4001/5 md.) Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İlgililerin, süre gelen etkiler doğuran idari işlemlere karşı 2577 sayılı Kanun'nun 10. maddesi hükmü uyarınca, haklarında kanunların öngördüğü işlemlerin yapılması için her zaman idareye başvurmaları ve isteklerinin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde de anılan maddede öngörülen usule uygun olarak dava açılabileceği açıktır.

Dava konusu olayda, davacının, kendisi ile aynı hukuki durumda bulunan kişilerce açılan davalarda yargı makamlarınca verilen iptal kararları üzerine, bu yargı kararlarıyla oluşan yeni hukuki durum gözetilmek suretiyle, hakkında verilen re'sen emeklilik kararının 2015 yılından geçerli olacak şekilde yeniden değerlendirilmesi istemiyle 14/03/2022 tarihinde yaptığı başvurunun, emsal yargı kararları üzerine oluşan yeni hukuki durumdan faydalanmak için 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılan yeni bir başvuru olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca yapılan bu başvurunun reddine ilişkin 21/03/2022 tarihli işleme karşı, 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen altmış günlük süre içinde açılmış bulunan davanın süresinde açıldığının kabulü ile davanın esasının incelenmesi gerektiğinden, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.