Danıştay 12. Daire E.2023/5999 K.2024/4940

Dava konusu istem: TCDD 3. Bölge Müdürlüğünde depo müdürü olarak görev yapmakta olan davacının, "gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" eylemini işlediğinden bahisle, TCDD Personel Yönetmeliğinin 101/27. maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulmasına, ancak öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadronun son kademesine geldiğinden, aynı Yönetmeliğin 97. maddesi uyarınca "brüt aylığının 1/4 oranında kesinti yapılması cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin TCDD Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince. Danıştay Onikinci Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2016/102, K:2019/3064 sayılı bozma kararına uyularak.

TCDD 3. Bölge Müdürlüğünde depo müdürü olarak görev yapan davacının, 12/08/2017 tarih ve 30152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TCDD Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan TCDD Personel Yönetmeliği'nin 101/27. maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulmasına, ancak TCDD Personel Yönetmeliği'nin 97. maddesi uyarınca personelin öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadronun son kademesine geldiğinden, "brüt aylığının 1/4 oranında kesinti yapılması cezası" ile cezalandırıldığı,

TCDD personelinin disiplin suçları ve cezalarının kanunla düzenlenmesi öngörülen hususlar arasında yer almasına karşın, söz konusu yönetmeliğin 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlandığı ve bu haliyle TCDD Personel Yönetmeliği'nde düzenlenen disiplin cezalarının, Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine ve 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan “kanuni düzenleme” ilkesine aykırılık oluşturduğu, bu durumda;

üst hukuk normu olan kanun hükmü aşılarak hazırlanan TCDD Personel Yönetmeliği'ne dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin, disiplin cezasının verildiği tarihte yürürlükte bulunan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği uyarınca tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

TCDD 3. Bölge Müdürlüğünde depo müdürü olarak görev yapan ve Halkapınar Loko Bakım Atölye Müdürlüğü tarafından MT 55000 tipi mototren ünitelerinde kullanılmak üzere, doğrudan temin yöntemiyle ekonomizer dirençlerin satın alımında piyasa araştırmasında görevli olan davacının, diğer görevliyle birlikte piyasa araştırması yapmadıkları halde yapılmış gibi 13/03/2012 tarihli Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağını düzenlediği,

bu durumda, yapılan soruşturma sonucunda davacının üzerine atılı bulunan "gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek" eyleminin sübuta erdiğinden bahisle, TCDD Personel Yönetmeliği'nin 101/27. maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması, 97. maddesi uyarınca personelin öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadronun son kademesine geldiğinden,

"brüt aylığının 1/4 oranında kesinti yapılması cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin TCDD Yüksek Disiplin Kurulunun ...tarih ve ...sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararı, Danıştay Onikinci Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2016/102, K:2019/3064 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Davalı idarece yapılan karar düzeltme başvurusu üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 19/12/2022 tarih ve E:2019/4839, K:2022/6569 sayılı kararıyla; karar düzeltme istemi kabul edilerek anılan bozma kararı kaldırılmış ve farklı bir gerekçeyle İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İdare Mahkemesince, dosyanın, Danıştay Onikinci Dairesinin kararın düzeltilmesi isteminin incelendiği aşamada verdiği 19/12/2022 tarihli bozma kararına göre incelenmesi gerekirken, temyiz istemine konu kararla, Dairece kaldırılmış olan 25/04/2019 tarihli bozma kararına uyularak ve bu kararın gerekçesine yer verilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmek suretiyle memurlar ve diğer kamu görevlilerinin özlük hakları yasal güvenceye kavuşturulmuştur.

399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, ''Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç, verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.

Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır.'' hükmüne. "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

22/06/1993 tarih ve 21615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TCDD Personel Yönetmeliği, 12/08/2017 tarih ve 30152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TCDD Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Mülga Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde.

"Bu Yönetmeliğin amacı, TCDD'de 657 sayılı Kanuna göre çalışan kadrolu personelin hak ve yükümlülükleri ile çalışma şartlarını düzenlemektir.", "Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller" başlıklı 100. maddesinin beşinci fıkrasında, "Kanun, tüzük, yönetmelik, karar, talimat ve emirlerde yazılı olan görevleri haklı veya zorlayıcı bir sebep olmaksızın yerine getirmemek veya eksik olarak yerine getirmek veya mevzuatın uygulanmasını zorunlu kıldığı hususları yapmamak veya yasakladığı işleri yapmak".

"Cezaların Hafifletilmesi" başlıklı 105. maddesinde, "Memuriyetten çıkarma cezasını gerektiren suçlar dışındaki olaylar için ceza vermeye yetkili olanlar personele verilecek cezalarda ilgili personelin geçmiş hizmetleri sırasındaki olumlu çalışmaları, iyi veya çok iyi derecede sicil almış olması veya olayın meydana geliş nedenlerini dikkate alarak, hafifletici sebeplerin varlığına kanaat getirdikleri takdirde her olayda bu sebepler belirtilmek suretiyle bir aşağı dereceden ceza verebilir.".

"Yönetmelikte Hüküm Bulunmayan Haller" başlıklı 162. maddesinde. "Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda Kuruluş personeli hakkında genel hükümler uygulanır." düzenlemeleri getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; dava konusu disiplin cezasının dayanağı TCDD Personel Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, 399 sayılı KHK'nın 44. maddesi ve 58. maddesinin ikinci fıkrası birlikte değerlendirildiğinde, kuruluş personeline uygulanacak disiplin hükümleri yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na atıf yapıldığı ve bu nedenle davalı idarece davacının fiillerinin, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesi yönünden değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, Yönetmelik hükümleri esas alınarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla; İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, temyize konu karar sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğundan, bu husus, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.