Danıştay 12. Daire E.2023/6201 K.2024/1604

Dava konusu istem: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığında zabıta memuru olarak görev yapmakta iken 05/08/2021 tarihinde resen emekliye sevk edilen ve yargı kararı uyarınca görevine iade edilen davacının, kamu görevinden ayrı kaldığı tarihlerde ödenmeyen sosyal denge tazminatının ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 18/10/2022 tarihli işlemin iptali ile işlemin dayanağı olarak gösterilen ve davalı idare ile ...

Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022-31/12/2023 dönemini kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7.maddesinin (e) bendinde yer alan ".... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptali ile kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. Anayasal ilkelerden olan "hukuk devleti" ilkesi uyarınca, davalı idarenin yargı kararlarını uygulamakla yükümlü olduğu, bu kapsamda davacının, resen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesin yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ifasına yönelik yaptığı başvurunun kabulü gerekirken, reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idare ile ...Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Sözleşme'nin amacının, emeğin karşılığını vermek ve çalışma performansını artırarak demokratik ve katılımcı çalışma düzenini oluşturmak şeklinde ifade edildiği, 7. maddesinin (e) bendinde ise, "Sosyal Denge tazminatının ödenmesinde kapsama dahil personelin;

(...) Sosyal denge tazminatı kamu yararı ve ölçülülük ilkeleri dikkate alınarak senelik izin, iş kazası, meslek hastalığı ve salgın hastalık (Covid 19) hariç olmak üzere görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." hükmüne yer verildiği, Sözleşme'de belirlenen tazminatın ödenebilmesi için, bazı durumlar saklı kalmak kaydıyla görevin fiilen yapılmasının zorunlu olduğu görüldüğünden;

dava konusu hükümde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın, sosyal denge tazminatı ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme yönelik kısmının iptaline, kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, davanın, davalı idare ile ...Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sözleşme'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan ".... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptaline yönelik kısmının ise, reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımları yasal faize ilişkin kısmı hariç olmak üzere usul ve yasaya uygun olduğundan, kararın bu kısımlarına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği ;

Davalı idare ile ...Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan "... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptali istemi yönünden; aynı istemle açılan diğer bir davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan ibarenin iptaline karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği; bu durumda, iptali istenilen düzenleyici işlem yönünden davacırın istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısım hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği;

Yasal faizin başlangıç tarihi yönünden ise; faizin; bir işlem nedeniyle veya eylemden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak;

a) İdareye başvuru var ise, bu başvuru tarihinin;

b) İdareye başvuru yok ise, davanın açıldığı tarihin;

c) Önce, yalnızca idari işlemin iptaline yönelik iptal davası açılması ve işlemin iptaline karar verilmesini takiben yasal süresi içerisinde iptale dayalı olarak tam yargı davası açılması durumunda, ilk davanın (iptal) açıldığı tarihteki başvuru tarihinin; başvuru yok ise, anılan (iptal) davasının açıldığı tarihin esas alınması gerektiğinin, istikrar kazanmış Danıştay İçtihatlarıyla kabul edildiği.

İdare Mahkemesince, davacının resen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın istinaf incelemesi aşamasında, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödeme yapılmayan her bir ay için ayrı ayrı hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de, temyiz incelemesi aşamasında Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2022/4143, K:2022/5726 sayılı kararıyla, davalı idarenin istinaf başvurusunun,

kararın hüküm fıkrasında yer alan "... kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine" ibaresinin çıkarılması ve bu ibarenin yerine "...kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının ilk iptal davasının açıldığı tarihe kadar olan kısmının, söz konusu dava açma (18/08/2021) tarihinden itibaren;

dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine..." ibaresi eklenmesi suretiyle düzeltilerek reddine karar verildiği; bu durumda, istinafa konu kararın hüküm fıkrasının, "davacının kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının ilk iptal davasının açıldığı tarihe kadar olan kısmının, söz konusu dava açma (18/08/2021) tarihinden itibaren;

dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine..." şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği gerekçesiyle,

Davalı idarenin istinaf başvurusunun, kararın hüküm fıkrasında yer alan "... kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine" ibaresinin çıkarılması ve bu ibarenin yerine "...kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının ilk iptal davasının açıldığı tarihe kadar olan kısmının, söz konusu dava açma (18/08/2021) tarihinden itibaren; dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine..." ibaresi eklenmesi suretiyle düzeltilerek reddine,

Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının "Davalı idare ile ... Sen arasında akdedilen 13.01.2022 tarihli sözleşmenin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan '.... Görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir.' ibaresinin iptali istemi yönünden davanın reddine" ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sosyal denge tazminatının ücret olmadığı, sosyal denge tazminatı ödenmesini öngören sözleşmelerin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamındaki toplu sözleşme niteliğinin bulunmadığı, dava konusu Sözleşme'de, yetki ve usulde paralellik, ölçülülük, eşitlik ilkelerine riayet edildiği, davacının fiilen görevde olmadığı döneme ilişkin tazminat ödemesine hak kazanamayacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.